English
Του Τάσου Δασόπουλου
**Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει τεταμένη, με τις τιμές της ενέργειας να είναι 35% υψηλότερες σε σχέση με πριν την κρίση στο Ιράν. Οι προσπάθειες για την αποκατάσταση της ειρήνης φαίνεται να είναι αβέβαιες, γεγονός που επιβαρύνει την ακρίβεια στην Ελλάδα.**
Από το 2,7% του περασμένου Φεβρουαρίου, ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,4% τον Απρίλιο, με την τάση αυτή να συνεχίζεται, κυρίως λόγω των αυξήσεων στα καύσιμα, τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου Brent, που ήταν 76 δολάρια το βαρέλι τον Φεβρουάριο, έφτασαν χθες τα 107 δολάρια. Η μέση τιμή για τους τελευταίους δύο μήνες έχει ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Όσον αφορά το φυσικό αέριο, η τιμή του, που πριν τον πόλεμο κυμαινόταν γύρω από τα 36 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, έχει φτάσει σε μέσο όρο τα 44 ευρώ και συνεχώς αυξάνεται όσο διαρκεί η κρίση.
Το οικονομικό επιτελείο ελπίζει ότι, εάν υπάρξει άμεση λύση στην κρίση του Ιράν, η κατάσταση με τη μεταφορά ενέργειας θα εξομαλυνθεί σε δύο έως τρεις μήνες. Επιπλέον, η τουριστική περίοδος αρχίζει σε λίγες μέρες, κάτι που παραδοσιακά συνοδεύεται από υψηλό πληθωρισμό στην Ελλάδα.
Αυξήσεις σε τρόφιμα και υπηρεσίες
Ωστόσο, πέρα από τις εξωτερικές συνθήκες, ο πληθωρισμός ενισχύεται και από τα διαχρονικά προβλήματα της ελληνικής αγοράς. Η τιμή της βενζίνης έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ, ενώ η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης περιορίζεται μόνο από την επιδότηση των 20 λεπτών ανά λίτρο, η οποία ισχύει μέχρι το τέλος του μήνα και πιθανότατα θα παραταθεί.
Η ανησυχία είναι μεγαλύτερη για τον τομέα των τροφίμων, καθώς οι ενδείξεις από τα υπουργεία δείχνουν ότι η ακρίβεια επηρεάζει πλέον σχεδόν όλα τα τρόφιμα πιο γρήγορα από τους προηγούμενους μήνες. Στον πληθωρισμό του Μαΐου αναμένονται αυξήσεις όχι μόνο στα κρέατα, τον καφέ και τη σοκολάτα, αλλά και στα νωπά φρούτα και λαχανικά, καθώς και σε άλλα προϊόντα που μέχρι τώρα είχαν πιο ήπιες αυξήσεις.
Αρνητική είναι η κατάσταση και στον τομέα των υπηρεσιών. Εκτός από τα ενοίκια και τις σχετικές υπηρεσίες, οι οποίες ακολουθούν τη δική τους πορεία, οι αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια απορροφώνται από τα μέτρα στήριξης, ενώ οι τιμές στα αεροπορικά εισιτήρια, την εστίαση και τις υπηρεσίες αναψυχής κινούνται με δική τους δυναμική.
Η ζημιά για την οικονομία
Έτσι, ακόμα και αν η κρίση λυθεί άμεσα, η Ελλάδα αναμένεται να βιώσει τουλάχιστον δύο τρίμηνα υψηλού πληθωρισμού, γεγονός που θα αναγκάσει σε αναθεώρηση βασικών οικονομικών μεγεθών.
Η ανάπτυξη προβλέπεται να αναθεωρηθεί προς τα κάτω από το 2% στο 1,8%, κυρίως λόγω του αδύναμου ευρώ, το οποίο θα αυξήσει το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, λόγω της αυξημένης αξίας των εισαγωγών ενέργειας.
Ένα δεύτερο πλήγμα θα δεχθεί η οικονομία από τις ξένες άμεσες επενδύσεις, οι οποίες το 2025 έφτασαν τα 12,4 δισ. ευρώ. Σε περιόδους αβεβαιότητας, οι επενδύσεις συνήθως παγώνουν μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση. Ευτυχώς, η Ελλάδα ελπίζει φέτος στην υλοποίηση ενός Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ύψους 17,2 δισ. ευρώ, προκειμένου να ισορροπήσει την κατάσταση.
Τέλος, η δημοσιονομική κατάσταση θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της κρίσης και τα έκτακτα μέτρα στήριξης που θα χρειαστούν, τα οποία, αν υπερβούν ένα συγκεκριμένο ποσό, θα οδηγήσουν σε χαμηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα.
