English
Του Τάσου Δασόπουλου
Οι αγορές παρακολουθούν με αγωνία την εξέλιξη της νέας σύρραξης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, καθώς οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αναμένεται να εκτοξευτούν σε υψηλότερα επίπεδα. Η διάρκεια αυτής της ανόδου θα εξαρτηθεί από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Η απόφαση του Ιράν να κλείσει τα στενά του Ορμούζ από τις πρώτες ημέρες της σύρραξης, καθώς και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στην περιοχή, έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα αβεβαιότητας στις αγορές. Παράλληλα, ο OPEC+ προσπαθεί να προλάβει τις αρνητικές συνέπειες αυξάνοντας την ημερήσια παραγωγή κατά 206 χιλιάδες βαρέλια.
Ωστόσο, πέρα από το κλείσιμο των στενών, υπάρχουν πολλοί απρόβλεπτοι παράγοντες που θα επηρεάσουν την κατάσταση. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε την Κυριακή ότι το Ιράν δείχνει διάθεση να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις μετά τον θάνατο του θρησκευτικού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Εν τω μεταξύ, το Ισραήλ συνεχίζει τις επιθέσεις στην Τεχεράνη, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι το Ιράν σχεδιάζει αντίποινα μέσω υπερηχητικών πυραύλων. Η αβεβαιότητα για την επόμενη ημέρα είναι διάχυτη, ενώ όλοι υπολογίζουν τις συνέπειες της νέας σύρραξης.
Ανεξαρτήτως των εξελίξεων, η επιστροφή της αβεβαιότητας υποδηλώνει ότι θα ζήσουμε μια περίοδο με υψηλές τιμές ενέργειας. Η διάρκεια και η επίδραση αυτής της κατάστασης στις χώρες του Περσικού Κόλπου που παράγουν πετρέλαιο θα έχουν συνέπειες για όλους μας.
Ο υψηλός πληθωρισμός
Σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε., το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ δεν επηρεάζει την ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης και της Ελλάδας. Η Ευρώπη έχει μικρή έως μηδαμινή εξάρτηση από το υγροποιημένο φυσικό αέριο του Αραβικού κόλπου, καθώς οι ανάγκες καλύπτονται σε ποσοστό 58% από τις ΗΠΑ, 33% από τη Νορβηγία και σε μικρότερα ποσοστά από την Αλγερία και το Αζερμπαϊτζάν. Μόνο το 3-5% προέρχεται από τη Ρωσία.
Ωστόσο, η δυσκολία των αραβικών κρατών να εμπορευτούν πετρέλαιο και φυσικό αέριο θα διατηρήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα. Ορισμένοι αναλυτές έχουν ήδη αναθεωρήσει τις προβλέψεις τους, εκτιμώντας ότι η τιμή του αργού πετρελαίου μπορεί να φτάσει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Η διάρκεια της κρίσης θα κρίνει και την ένταση των συνεπειών. Αν οι υψηλές τιμές ενέργειας παραμείνουν για περισσότερο από τρεις μήνες, η αύξηση αυτή θα αρχίσει να επηρεάζει το σύνολο του καλαθιού των αγαθών και υπηρεσιών κάθε νοικοκυριού. Για την Ελλάδα, ο εισαγόμενος πληθωρισμός από τις τιμές ενέργειας είναι ιδιαίτερα ανησυχητικός, καθώς θα επιδεινώσει τον ήδη υψηλό πληθωρισμό, πλήττοντας κυρίως τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
Εάν αυτή η αύξηση είναι οριζόντια σε όλη την Ε.Ε., σε μια χρονιά που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προγραμμάτιζε τον πληθωρισμό κάτω από το 2%, είναι πιθανό να δούμε και αύξηση των επιτοκίων του ευρώ. Το μόνο που μπορεί να ανακόψει μια τέτοια εξέλιξη είναι αν οι συνέπειες αποδειχθούν βαρύτερες για τις ΗΠΑ, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ αναμένει την αλλαγή ηγεσίας της Federal Reserve για να μειώσει σημαντικά τα επιτόκια του δολαρίου.
