Αλλαγές στον κρατικό προϋπολογισμό λόγω πολέμου: ανάπτυξη στο 2% και πληθωρισμός στο 3%

Σε αναθεώρηση των μακροοικονομικών εκτιμήσεων για το 2026 προχωρά το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, όπως προκύπτει από αξιόπιστες πηγές.

Με βάση τα πρόσφατα στοιχεία που έχουν προκύψει από την έναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, ο ρυθμός ανάπτυξης που θα ανακοινωθεί για φέτος εκτιμάται ότι θα κυμανθεί γύρω στο 2% (σε σύγκριση με 2,2% το 2025). Αυτός ο αριθμός είναι χαμηλότερος από την αρχική πρόβλεψη του Προϋπολογισμού, που ανέφερε 2,4% αύξηση του ΑΕΠ. Παράλληλα, ο πληθωρισμός αναμένεται να ανέβει πιθανώς στο 3% (από 2,6% το 2025), αντί να υποχωρήσει στο 2,2% όπως είχε προβλεφθεί αρχικά.

Η επίσημη αναθεώρηση θα παρουσιαστεί στις 30 Απριλίου, με την υποβολή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ετήσιας έκθεσης προόδου σχετικά με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029. Το θέμα έχει ήδη εξεταστεί σε πολλές συσκέψεις του οικονομικού επιτελείου με στελέχη της Κομισιόν από τα τέλη Μαρτίου και αναμένονται περαιτέρω συναντήσεις και μετά το Πάσχα.

Αλυσίδα αναθεωρήσεων διεθνώς

Η Ελλάδα δεν είναι η μοναδική χώρα που αναγκάζεται να επανεξετάσει τις προβλέψεις της. Λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, πολλές χώρες αναθεωρούν τις δικές τους εκτιμήσεις, ενώ και η Κομισιόν αναμένεται να προχωρήσει σε αντίστοιχες αλλαγές στις Εαρινές Προβλέψεις της, στα τέλη Μαΐου.

Ανάλογες αναθεωρήσεις αναμένονται και από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο έχει ήδη μειώσει την πρόβλεψη για την ελληνική ανάπτυξη στο 1,8% (από 2% τον Οκτώβριο του 2025). Επίσης, το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής ανακοίνωσε πρόσφατα ότι εκτιμά ρυθμό ανάπτυξης 2% για τη χώρα μας, αντί 2,1% που είχε προβλεφθεί τον Δεκέμβριο του 2025.

Η Τράπεζα της Ελλάδος, την Μεγάλη Δευτέρα, κατέθεσε νέα πρόβλεψη για ανάπτυξη 1,9% (από 2,1%) και πληθωρισμό 3,1% το 2026, επικαλούμενη τις διαταραχές στις αγορές ενέργειας και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού λόγω του πολέμου και της ενεργειακής κρίσης.

Παρά την επιδείνωση των προβλέψεων, ο Διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, τόνισε στην Έκθεσή του ότι η ελληνική οικονομία παραμένει σε καλύτερη θέση συγκριτικά με άλλες χώρες και το παρελθόν. Προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,4% του ΑΕΠ για το 2025 και συνολικά πλεονασματικό προϋπολογισμό για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, με ταυτόχρονη μείωση του δημοσίου χρέους στο 146% του ΑΕΠ — το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010.

Τα οριστικά στοιχεία του 2025 αναμένονται στις 22 Απριλίου, μία εβδομάδα πριν από την επίσημη παρουσίαση των αναθεωρημένων μακροοικονομικών εκτιμήσεων στις 30 Απριλίου.

Τι προέβλεπε ο Προϋπολογισμός

Η Εισηγητική Έκθεση του τρέχοντος Προϋπολογισμού είχε βασιστεί σε πρόβλεψη για μέση τιμή έτους για το πετρέλαιο Brent στα 62,4 δολάρια ανά βαρέλι, μία από τις πιο συντηρητικές παραδοχές των τελευταίων ετών, δεδομένων των στοιχείων που υπήρχαν στα τέλη του 2025. Διεθνείς οργανισμοί προέβλεπαν περαιτέρω υποχώρηση των τιμών πετρελαίου.

Ωστόσο, το υπουργείο είχε ενσωματώσει στον Κρατικό Προϋπολογισμό και πρόβλεψη για δυσμενές σενάριο, όπου η μέση διεθνής τιμή πετρελαίου θα ήταν 50% υψηλότερη από την αναμενόμενη.

Αυτή η «ακραία» υπόθεση προέβλεπε πτώση της ανάπτυξης κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες, αν οι τιμές πετρελαίου παρέμεναν στα 100 δολάρια το 2026. Το υπολογιστικό μοντέλο κατέληγε σε ανάπτυξη 1,9% αντί 2,4%, με αύξηση του πληθωρισμού στο 3,1%, αντί για αποκλιμάκωση στο 2,2%.

Σήμερα, το σενάριο αυτό έχει γίνει πραγματικότητα: το Brent διαπραγματεύεται πάνω από 109 δολάρια το βαρέλι, ξεπερνώντας κατά πολύ τις αρχικές εκτιμήσεις. Τα futures δείχνουν μέσο όρο τιμών πώλησης του Brent στα 95-100 δολάρια για τους επόμενους μήνες, ακριβώς στο όριο του «κακού σεναρίου». Αυτά τα νέα δεδομένα θα ληφθούν υπόψη στις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις.

Πηγή: ΑΠΕ