English
Της Ελευθερίας Κούρταλη
Η Goldman Sachs αναλύει τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στο Ιράν στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τη νομισματική πολιτική στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την ανάλυση, το κύριο κανάλι μετάδοσης είναι η αύξηση των τιμών ενέργειας, καθώς οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εξαρτώνται από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Επιπλέον, η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει τις συνέπειες μιας παγκόσμιας σύσφιξης των οικονομικών συνθηκών, με τις διαφορές μεταξύ των χωρών να αντικατοπτρίζουν εν μέρει τις συναλλαγματικές διακυμάνσεις. Η μετάδοση μέσω του μη ενεργειακού εμπορίου και του τραπεζικού τομέα είναι περιορισμένη, καθώς οι οικονομικοί δεσμοί της Ευρώπης με την περιοχή, και ιδιαίτερα με το Ιράν, είναι ασθενείς.
Η Goldman επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις της αύξησης των τιμών ενέργειας στο ΑΕΠ είναι κυρίως αρνητικές για τις περισσότερες χώρες, λόγω της επιδείνωσης των όρων εμπορίου. Στη Σουηδία και την Ελβετία, ωστόσο, αυτές οι επιπτώσεις είναι πιο περιορισμένες, χάρη στην εξάρτησή τους από την πυρηνική ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές. Αντίθετα, η Νορβηγία αναμένεται να έχει θετικό αντίκτυπο στο ΑΕΠ της, καθώς είναι παραγωγός και εξαγωγέας πετρελαίου. Η αμερικανική τράπεζα εκτιμά ότι μια αύξηση 10% στις τιμές ενέργειας θα οδηγήσει σε πτώση του πραγματικού ΑΕΠ κατά -0,2% στην Ευρωζώνη και το Ηνωμένο Βασίλειο, -0,1% στη Σουηδία, κοντά στο 0% στην Ελβετία και +0,1% στη Νορβηγία.
Στις τιμές καταναλωτή, οι επιπτώσεις είναι πληθωριστικές για όλες τις χώρες, με μεγαλύτερη επίδραση στον ονομαστικό πληθωρισμό σε σχέση με τον δομικό πληθωρισμό (εξαιρουμένων της ενέργειας και των τροφίμων). Στη Νορβηγία, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας προκαλούν ανατίμηση της κορώνας, γεγονός που περιορίζει τις επιπτώσεις. Παρομοίως, στην Ελβετία, ο φράγκας ως ασφαλές καταφύγιο προσφέρει προστασία. Οι εκτιμήσεις της Goldman δείχνουν ότι οι επιπτώσεις μιας αύξησης 10% στις τιμές ενέργειας κυμαίνονται από 0,15% έως 0,3% για τον ονομαστικό πληθωρισμό και από 0,03% έως 0,06% για τον δομικό.
Η Goldman τονίζει ότι το βασικό δίδαγμα από την πρόσφατη εμπειρία πληθωρισμού είναι ότι η μετακύλιση των υψηλότερων τιμών ενέργειας στις τιμές καταναλωτή δεν είναι γραμμική. Η μετακύλιση επηρεάζεται από (1) το μέγεθος της αύξησης των τιμών ενέργειας, (2) τον επικρατούντα ρυθμό πληθωρισμού, (3) τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και (4) την κατάσταση της αγοράς εργασίας. Σε προηγούμενη ανάλυσή της, η Goldman διαπίστωσε ότι η επίδραση στον δομικό πληθωρισμό θα μπορούσε να είναι διπλάσια από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Η αύξηση των τιμών ενέργειας συνιστά ένα “αρνητικό σοκ προσφοράς” για πολλές ευρωπαϊκές χώρες, επηρεάζοντας την παραγωγή και τον πληθωρισμό σε αντίθετες κατευθύνσεις. Οι επιπτώσεις της νομισματικής πολιτικής, όπως επισημαίνει η Goldman, είναι ασαφείς. Η “κανονική” προσέγγιση της ΕΚΤ θα προέβλεπε στάση αναμονής αν οι αυξήσεις τιμών αναμένονταν να αντιστραφούν, εφόσον οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν σταθερές. Αντίθετα, μια πιο “σύγχρονη” προσέγγιση θα μείωνε το εμπόδιο για την αντίδραση της νομισματικής πολιτικής σε μη γραμμικές μεταβάσεις.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Goldman για την μεταφορά των αυξήσεων τιμών ενέργειας στον πληθωρισμό, η τράπεζα εκτιμά ότι η νομισματική πολιτική δεν θα αντιδράσει σε μικρές αυξήσεις, λόγω του συμβιβασμού με τη χαμηλότερη παραγωγή. Ωστόσο, θα υπάρχουν ισχυρότερα επιχειρήματα για αντίδραση σε μεγαλύτερες αυξήσεις που σχετίζονται με μεγαλύτερη μετακύλιση στον πληθωρισμό.
Λόγω των συνεχών αβεβαιοτήτων, η Goldman δεν προχωρά σε αλλαγές στις προβλέψεις της για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τη νομισματική πολιτική.
Στο πλαίσιο αυτό, εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα διατηρήσει στάση αναμονής, καθώς ο πληθωρισμός είναι εντός στόχου και το επιτόκιο πολιτικής είναι γενικά ουδέτερο, εκτός αν οι επίμονα υψηλότερες τιμές ενέργειας προκαλέσουν δευτερογενείς επιπτώσεις στον πληθωρισμό. Οι επερχόμενες προβλέψεις των ειδικών δεν αναμένεται να ενσωματώσουν τις επιπτώσεις από τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή στο βασικό σενάριο, καθώς οι τεχνικές υποθέσεις είχαν πιθανότατα καθοριστεί στις 25 Φεβρουαρίου. Σε κάθε περίπτωση, το Διοικητικό Συμβούλιο θα τονίσει τους καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη και τους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό, εάν οι εντάσεις στη Μέση Ανατολή συνεχιστούν.
