English
Της Ελευθερίας Κούρταλη
**Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους λόγω του πολέμου στο Ιράν και του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, σύμφωνα με την Citigroup, διάφοροι δείκτες οικονομικής δραστηριότητας δείχνουν ανθεκτικότητα. Οι δείκτες PMI, οι δείκτες “έκπληξης” και οι επιδόσεις των χρηματιστηρίων υποδεικνύουν ότι η οικονομία απορροφά το πετρελαϊκό σοκ με αρκετή ομαλότητα. Η αυξανόμενη ζήτηση για Τεχνητή Νοημοσύνη συμβάλλει επίσης σε αυτή τη θετική εικόνα.**
Ως αποτέλεσμα, η Citi αναθεωρεί προς τα κάτω την πρόβλεψή της για την παγκόσμια ανάπτυξη, τώρα εκτιμώντας αύξηση 2,6% για φέτος, από 2,9% που προέβλεπε τον Φεβρουάριο. Η τράπεζα διατηρεί μια στάση “wait and see”, αλλά τα δεδομένα δείχνουν ανθεκτικότητα αντί για απότομη επιβράδυνση.
Παράλληλα, η Citi εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 3,5% φέτος, σχεδόν μία ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα από την αρχή της σύγκρουσης. Η τράπεζα παρακολουθεί στενά τις δευτερογενείς επιπτώσεις στον δομικό πληθωρισμό, καθώς οι επιχειρήσεις προσπαθούν να μετακυλήσουν το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές. Ωστόσο, προβλέπει ότι το σοκ θα είναι βραχύβιο, με τον πληθωρισμό να υποχωρεί στο 2,7% το επόμενο έτος.
Καθώς η οικονομική δυναμική παραμένει σταθερή, οι αγορές ανησυχούν όλο και περισσότερο για τον κίνδυνο υψηλότερου πληθωρισμού, προεξοφλώντας λιγότερο υποστηρικτικές πολιτικές. Οι αγορές αναμένουν αύξηση επιτοκίων από την Fed μέχρι το τέλος του έτους, τρεις αυξήσεις από την ΕΚΤ και δύο ή τρεις από την Τράπεζα της Αγγλίας.
Μπορεί η ανάπτυξη να παραμείνει ανθεκτική με τιμές πετρελαίου άνω των 100 δολαρίων/βαρέλι;
Αν και η παγκόσμια οικονομία δείχνει ανθεκτικότητα, η Citi πιστεύει ότι οι προοπτικές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και, ειδικότερα, από την κατάσταση των Στενών του Ορμούζ.
Έτσι, εξετάζει δύο βασικές πορείες για τις τιμές του πετρελαίου.
Στην πιο ευνοϊκή πορεία, αν επιτευχθεί συμφωνία για το άνοιγμα του Ορμούζ εντός του επόμενου μήνα, η ναυτιλία θα επανεκκινήσει σταδιακά. Σε αυτή την περίπτωση, η Citi εκτιμά ότι η τιμή του πετρελαίου θα μειωθεί στα 80 δολάρια/βαρέλι κατά μέσο όρο το δεύτερο εξάμηνο του έτους.
Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτό θα είναι περίπου 20 δολάρια/βαρέλι υψηλότερο από τις προβλέψεις πριν από τη σύγκρουση. Αυτή η σημαντική αναθεώρηση αντανακλά την πιθανή απώλεια εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως, λόγω καταστροφής παραγωγής και υποδομών.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να βιώσει μια σχετικά ομαλή προσγείωση, με την ανάπτυξη να είναι ελαφρώς χαμηλότερη από τις αρχικές προσδοκίες και τον πληθωρισμό να είναι ελαφρώς υψηλότερος. Η Citi πιστεύει ότι η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να αναπτυχθεί ικανοποιητικά με το πετρέλαιο στα 80 δολάρια/βαρέλι.
Στο δεύτερο σενάριο, αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά για μεγάλο μέρος του έτους, η τιμή του πετρελαίου Brent θα κυμαίνεται κατά μέσο όρο στα 120 δολάρια/βαρέλι το δεύτερο εξάμηνο.
Υπό αυτές τις συνθήκες, οι επιπτώσεις θα είναι πιο σοβαρές. Η παγκόσμια ανάπτυξη θα υποχωρήσει κάτω από το 2% και ο πληθωρισμός θα φτάσει κοντά στο 5%.
Σε αυτό το σενάριο, η οικονομία θα υποστεί πλήγμα όχι μόνο από τις υψηλότερες τιμές πετρελαίου, αλλά και από τις δευτερογενείς επιπτώσεις των διαταραχών της αλυσίδας εφοδιασμού, με τα πετροχημικά και τα λιπάσματα να είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.
Αν και το τελικό αποτέλεσμα δεν θα είναι ακριβώς ένα πλήρες στασιμοπληθωριστικό επεισόδιο όπως τη δεκαετία του 1970, θα φέρει παρόμοια χαρακτηριστικά.
Η Citi αναφέρει ότι η τρέχουσα πρόβλεψή της είναι πιο κοντά στο ευνοϊκό σενάριο. Πιστεύει ότι αν επιλυθεί η σύγκρουση και οι τιμές του πετρελαίου υποχωρήσουν κάτω από τα 100 δολάρια/βαρέλι, η παγκόσμια οικονομία θα μπορέσει να ανακάμψει. Η ανάπτυξη φέτος θα είναι ελαφρώς χαμηλότερη και ο πληθωρισμός κάπως υψηλότερος, αλλά η συνολική οικονομική απόδοση θα παραμείνει ισχυρή.
“Το ερώτημα που συνεχίζουμε να εξετάζουμε είναι αν θα μπορούσε να επιτευχθεί παρόμοια απόδοση αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια/βαρέλι”, αναφέρει χαρακτηριστικά η Citi.
Η βασική της άποψη είναι ότι η ανάπτυξη θα μειωθεί αισθητά. Ωστόσο, η παγκόσμια οικονομία έχει δείξει εκπληκτική ανθεκτικότητα από την αρχή της σύγκρουσης και έχει αντεπεξέλθει σε πολλές προκλήσεις τα τελευταία χρόνια. Το 2022, η Ρωσία-Ουκρανία. Το 2023 και το 2024, οι αυξήσεις επιτοκίων των κεντρικών τραπεζών. Και πέρυσι, οι δασμοί Τραμπ. Σε κάθε περίπτωση, η ανάπτυξη παρέμεινε κοντά στην τάση. “Η παγκόσμια οικονομία είναι πλέον πιο προσαρμόσιμη και ευέλικτη από ό,τι ήταν πριν από μια ή δύο δεκαετίες”, καταλήγει η Citi.
Πιο συγκεκριμένα, εντοπίζει τρεις παράγοντες που ενδεχομένως ενισχύουν την ανθεκτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας απέναντι στις υψηλότερες τιμές του πετρελαίου.
Πρώτον, η ένταση του ΑΕΠ που σχετίζεται με το πετρέλαιο έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Έτσι, η αύξηση των τιμών του πετρελαίου έχει μικρότερη επίδραση στο συνολικό κόστος παραγωγής.
Δεύτερον, τα παγκόσμια αποθέματα είναι σημαντικά και παρέχουν ένα σημαντικό “μαξιλάρι”. Παρά τις ανησυχίες για την εξάντληση αυτών των αποθεμάτων, η κατάσταση φαίνεται πιο ευνοϊκή λόγω της σημαντικής συσσώρευσης του περασμένου έτους.
Τρίτον, οι τιμές του πετρελαίου έως 110 δολάρια/βαρέλι δεν είναι πρωτοφανείς. Από το 2011 έως το πρώτο εξάμηνο του 2014, οι τιμές κυμάνθηκαν σε παρόμοια επίπεδα και η παγκόσμια ανάπτυξη παρέμεινε σταθερή. Οι παράγοντες που οδήγησαν σε αυτές τις υψηλές τιμές περιλάμβαναν πιέσεις στην προσφορά και ισχυρή ζήτηση, κυρίως από την Κίνα και άλλες αναδυόμενες αγορές. Η Citi θεωρεί αυτή την περίοδο σημαντική ως προηγούμενο καθώς εξετάζει μελλοντικά σενάρια για την παγκόσμια οικονομία.
