Της Ελευθερίας Κούρταλη
**Η πρόσφατη ροή θετικών ειδήσεων από τη Μέση Ανατολή έχει προσφέρει κάποια ανακούφιση στις τιμές ενέργειας, κυρίως στο φυσικό αέριο. Αν και αυτό μειώνει τους κινδύνους μιας πλήρους ενεργειακής κρίσης, όπως αυτή που βιώσαμε το 2022, η Oxford Economics προειδοποιεί ότι έχουμε ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μας. Όσο διαρκεί η σύγκρουση, αυξάνονται οι πιθανότητες να υπάρξει μεγαλύτερο πλήγμα στην ανάπτυξη, καθώς οι ελλείψεις προσφοράς γίνονται ολοένα και πιο αισθητές. Ακόμα και αν οι δευτερογενείς επιπτώσεις παραμείνουν περιορισμένες, η αναμενόμενη αύξηση των τιμών των καυσίμων θα μπορούσε να σπρώξει τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης πάνω από το 3%. Ο πόνος για τους καταναλωτές, λοιπόν, δεν έχει τελειώσει, υπογραμμίζει ο οίκος.**
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Oxford Economics, η ανακοίνωση μιας 15νθήμερης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ/Ισραήλ και Ιράν δημιούργησε μια αίσθηση αισιοδοξίας για την επίλυση της σύγκρουσης. Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, καθώς οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τον δικό τους αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, προσθέτοντας νέα αστάθεια στις τιμές της ενέργειας. Η διέλευση μέσω των Στενών παραμένει σοβαρά περιορισμένη, γεγονός που επιβεβαιώνει την εκτίμηση της Oxford Economics ότι θα παραμείνει ουσιαστικά κλειστή μέχρι τα τέλη Απριλίου, με σταδιακή αποκατάσταση των ροών στη συνέχεια.
Ως αποτέλεσμα, οι τιμές του πετρελαίου αναμένεται να παραμείνουν υψηλές, με το Brent να κυμαίνεται γύρω στα 112 δολάρια κατά μέσο όρο στο δεύτερο τρίμηνο. Οι τελευταίες εξελίξεις ενδέχεται να προσφέρουν έναν μικρό καθοδικό κίνδυνο για αυτήν την πρόβλεψη, καθώς οι τιμές παραμένουν κάτω από το όριο των 100 δολαρίων και η εκεχειρία καθιστά μερικά από τα χειρότερα σενάρια λιγότερο πιθανό.
Παρά ταύτα, η Oxford Economics εκτιμά ότι μια άμεση επίλυση της σύγκρουσης που θα οδηγούσε σε σημαντική μείωση των τιμών της ενέργειας είναι απίθανη. Οι τιμές του πετρελαίου αναμένονται να παραμείνουν υψηλές για το μεγαλύτερο μέρος του έτους, με την πρόβλεψη να κυμαίνεται γύρω από τα 80 δολάρια το βαρέλι μέχρι το τέλος του 2023.
Η καλύτερη είδηση για την Ευρώπη είναι ότι η χαλάρωση των εχθροπραξιών, σε συνδυασμό με τη μειωμένη ζήτηση από την Ασία, έχει οδηγήσει σε μια πτώση των τιμών του φυσικού αερίου κατά 20% τις τελευταίες δύο εβδομάδες και κατά πάνω από 30% από την κορύφωση του Μαρτίου. Οι ευρωπαϊκές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αντιδρούν επίσης λιγότερο στις διακυμάνσεις του φυσικού αερίου, ενώ η πρόσφατη ανατίμηση του ευρώ προσφέρει κάποια ανακούφιση για τα εισαγόμενα καύσιμα. Έτσι, αν και ο αντίκτυπος στον πληθωρισμό είναι σημαντικός, απέχουμε πολύ από μια επανάληψη της ενεργειακής κρίσης του 2022, επισημαίνει ο οίκος.
Παρ’ όλα αυτά, ο αρχικός αντίκτυπος στον πληθωρισμό είναι ήδη ορατός, με τα στοιχεία του Μαρτίου να καταδεικνύουν αύξηση των τιμών καταναλωτή στην Ευρωζώνη στο 2,6%. Αυτή η άνοδος οφείλεται κυρίως στις υψηλότερες τιμές των καυσίμων, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 13,5% σε μηνιαία βάση, παρά τις φορολογικές περικοπές που εφαρμόστηκαν σε ορισμένες χώρες για την προστασία των καταναλωτών.
Ο πόνος για τους καταναλωτές συνεχίζεται, προειδοποιεί η Oxford Economics, καθώς οι τιμές των καυσίμων συνεχίζουν να αυξάνονται. Το ντίζελ είναι ιδιαίτερα ευάλωτο στην τρέχουσα κρίση, με τις τιμές να έχουν αυξηθεί κατά 40% σε ετήσια βάση, καθώς η έλλειψη δυναμικότητας διυλιστηρίων αναγκάζει την Ευρώπη να εισάγει περισσότερες ποσότητες σε υψηλότερες τιμές. Αυτό είναι πιθανό να ωθήσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη πάνω από το 3% στους επόμενους μήνες, ακόμα κι αν οι δευτερογενείς επιπτώσεις παραμείνουν περιορισμένες.
Παρά την αύξηση του πληθωρισμού, η ΕΚΤ αναμένεται να διατηρήσει στάση αναμονής στη συνεδρίαση αυτού του μήνα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του οίκου και άλλων αναλυτών. Η κεντρική τράπεζα αξιολογεί τον αντίκτυπο της κρίσης στην οικονομία και πιστεύει ότι μια αύξηση των επιτοκίων τον Απρίλιο θα ήταν πρόωρη, αν και τα περισσότερα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου συμφωνούν ότι οι κίνδυνοι για τις προβλέψεις του πληθωρισμού του Μαρτίου είναι αυξημένοι.
Σε κάθε περίπτωση, η Oxford Economics θεωρεί ότι δεν θα υπάρχουν αρκετά νέα δεδομένα για να ληφθεί μια τεκμηριωμένη απόφαση μέχρι τη συνεδρίαση και πιστεύει ότι το Δ.Σ. της ΕΚΤ θα επιλέξει προσεκτική προσέγγιση. Αρκετοί αξιωματούχοι της κεντρικής τράπεζας, όπως η Ίζαμπελ Σνάμπελ και ο Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, συμφωνούν ότι η ΕΚΤ έχει χρόνο για να αποφασίσει και ότι μια αύξηση των επιτοκίων τώρα θα ήταν πρόωρη.
Ωστόσο, όπως προσθέτει ο οίκος, υπάρχουν σαφή σημάδια διχασμού εντός της ΕΚΤ, με πιο επιθετικά μέλη, όπως ο Μάντις Μούλερ και ο Μάρτινς Κάζακς, να δηλώνουν ότι δεν αποκλείεται μια κίνηση αυτόν τον μήνα και ότι η τρέχουσα τιμολόγηση της αγοράς για δύο αυξήσεις επιτοκίων φέτος είναι “λογική”.
Η πρόβλεψη της Oxford Economics είναι σύμφωνη με την άποψη της αγοράς και αναμένει δύο αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, καθώς πιστεύει ότι η ΕΚΤ θα είναι προσεκτική ώστε να μην επαναληφθεί η κρίση του 2022.
