English
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε πρόσφατα στο Bloomberg TV ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει από πρόβλημα συλλογικής δράσης, κάτι που δυσχεραίνει τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως είπε, η πολυπλοκότητα της ΕΕ — μια ένωση 27 κυρίαρχων κρατών με διαφορετικά συμφέροντα — καθιστά τις διαπραγματεύσεις σχεδόν αδύνατες.
Μάλιστα, άφησε να εννοηθεί ότι η απειλή Τραμπ για επιβολή δασμών 50% στις ευρωπαϊκές εισαγωγές ενδέχεται να αποτελέσει καταλύτη για την ευρωπαϊκή συνεννόηση. Η λογική είναι ότι η πίεση από μια σκληρή απειλή θα μπορούσε να κινητοποιήσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να δράσουν συντονισμένα.
«Αυτό είναι απλώς απάντηση στον ρυθμό της ΕΕ», σημείωσε ο Μπέσεντ, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η απειλή Τραμπ θα «ανάψει φωτιά» στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις.
Αντίθετα με το κυρίαρχο αφήγημα των ΜΜΕ, που χαρακτηρίζει την προσέγγιση Τραμπ ως απερίσκεπτη, η στρατηγική των δασμών μπορεί να ιδωθεί ως ένα τελεσίγραφο με ουσία. Όταν η λήψη αποφάσεων είναι σχεδόν αδύνατη, ένα σοκ μπορεί να αποδειχθεί απαραίτητο για την αλλαγή πορείας.
Στο στόχαστρο το Χάρβαρντ και οι ξένοι φοιτητές
Η απόφαση του πρώην προέδρου Τραμπ να στερήσει από το Χάρβαρντ τη δυνατότητα έκδοσης φοιτητικών θεωρήσεων επικέντρωσε την προσοχή σε μια πιο ευρύτερη συζήτηση: τη σταδιακή αντικατάσταση Αμερικανών φοιτητών από αλλοδαπούς στα κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠΑ.
Τα τελευταία χρόνια, το ποσοστό αλλοδαπών φοιτητών στο Χάρβαρντ αυξήθηκε από 7% σε 18%, ενώ το μέγεθος των εισακτέων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο. Η αύξηση αυτή δεν αντανακλά άνοιγμα ή ανάπτυξη, αλλά αντικατάσταση: κάθε θέση που καταλαμβάνει ένας ξένος φοιτητής, είναι μια θέση λιγότερη για έναν Αμερικανό — είτε πολίτη είτε μετανάστη με μόνιμη παρουσία στη χώρα.
Χάρβαρντ κατά Ντόναλντ Τραμπ: αγωγή κατά της απαγόρευσης εγγραφής ξένων φοιτητών
Οι υποστηρικτές του συστήματος ισχυρίζονται ότι οι αλλοδαποί φοιτητές πληρώνουν περισσότερα δίδακτρα και άρα ενισχύουν οικονομικά το πανεπιστήμιο. Ωστόσο, το Χάρβαρντ έχει ενιαία τιμολογιακή πολιτική και δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι τα επιπλέον έσοδα από τους ξένους φοιτητές χρησιμοποιούνται για να μειωθεί το κόστος για τους εγχώριους.
Αντίθετα, η στρατηγική αυτή θυμίζει εμπορική εκμετάλλευση: το Χάρβαρντ αξιοποιεί την κρατική του εξουσία να χορηγεί βίζες για να ενισχύει τα έσοδά του, χωρίς αντίστοιχη δημόσια ανταποδοτικότητα.
Αλλοδαποί φοιτητές: Ούτε μετανάστες, ούτε δημόσιο αγαθό
Είναι κρίσιμο να διαχωρίζεται η έννοια του μετανάστη από αυτή του αλλοδαπού φοιτητή. Οι τελευταίοι είναι προσωρινοί κάτοικοι, που συνήθως αποχωρούν μετά το πέρας των σπουδών τους. Δεν πρόκειται για πληθυσμούς που ενσωματώνονται μακροπρόθεσμα, ούτε προσφέρουν ουσιαστικά στη δημόσια σφαίρα.
Η πολιτική εισαγωγής αλλοδαπών φοιτητών από πανεπιστήμια όπως το Χάρβαρντ δεν έχει ανθρωπιστικό ή εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Έχει οικονομικά κίνητρα και λειτουργεί περισσότερο ως μοντέλο κερδοσκοπικής αξιοποίησης δημόσιων πόρων.
Νέα εποχή για τις διατλαντικές σχέσεις και την ανώτατη εκπαίδευση
Η διπλή στρατηγική Τραμπ —πίεση στην ΕΕ μέσω δασμών και ανατροπή του status quo στα πανεπιστήμια— δημιουργεί νέα δεδομένα τόσο για το διεθνές εμπόριο όσο και για την ανώτατη εκπαίδευση στις ΗΠΑ. Είτε κανείς συμφωνεί είτε διαφωνεί, η κατεύθυνση που επιλέγει δεν αφήνει περιθώρια για αδράνεια. Η σύγκρουση με τις ευρωπαϊκές δυνάμεις και τα αμερικανικά ιδρύματα φαίνεται να είναι ένα καλά υπολογισμένο ρίσκο.
