Με την πορεία των γεγονότων στο πεδίο του πολέμου στην Ουκρανία, φαίνεται ότι οι δυνατότητες για προγραμματισμό της επόμενης ημέρας είναι περιορισμένες, ενώ οι ελπίδες για μια κατάπαυση του πυρός και μια ειρηνική προοπτική στην Ανατολική Ευρώπη είναι μειωμένες.
Η προσέγγιση του νέου προέδρου των ΗΠΑ να δώσει χρόνο και, κυρίως, χώρο στη Ρωσία, επιτρέποντάς της να επιλέγει τους στόχους της χωρίς πίεση, έχει δημιουργήσει συνθήκες που ενδέχεται να αυξήσουν το κόστος για την Ουκρανία και τους συμμάχους της.
Πρόσφατα, το Κίεβο έλαβε άδεια να χρησιμοποιήσει δυτικά όπλα μεσαίου και μεγάλου βεληνεκούς σε ρωσικά εδάφη, ωστόσο, τις τελευταίες 10 ημέρες δέχεται μερικές από τις πιο έντονες επιθέσεις που έχουν εξαπολυθεί από τη Ρωσία από την αρχή της σύγκρουσης.
Είναι σαφές ότι, παρά τα τρία τηλεφωνήματα και τη μία συνάντηση κορυφής στη Σαουδική Αραβία, δεν έχει προκύψει κανένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα, γεγονός που σηματοδοτεί ότι οι ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ έχουν μπροστά τους συγκεκριμένες επιλογές, καμία από τις οποίες δεν εγγυάται επιτυχία.
Δύο επώδυνες αλλά ρεαλιστικές επιλογές
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι η επιβολή πρόσθετων οικονομικών κυρώσεων κατά της ρωσικής ενέργειας και εκείνων που τη προμηθεύονται βρίσκεται μέσα στους αμερικανικούς σχεδιασμούς.
Οι πιθανές παρεμβάσεις μέσω δασμών θα πλήξουν τη Μόσχα αλλά δεν θα περιοριστούν μόνο σε αυτήν.
Η Κίνα και η Ινδία μπορεί να βρεθούν αντιμέτωπες με μεγαλύτερα προβλήματα από ό,τι με την «Ημέρα Απελευθέρωσης» των τεράστιων δασμών που επιβλήθηκαν παγκοσμίως.
Εάν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να σκληρύνουν τη στάση τους, θα πρόκειται για την πρώτη φορά που ο Τραμπ, ως 47ος Πρόεδρος, θα εφαρμόσει μία στρατηγική που είχε απορρίψει όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του από τον Τζο Μπάιντεν τον περασμένο Ιανουάριο.
Ο Τραμπ θεωρεί ότι τέτοιες κυρώσεις θα μπορούσαν να ασκήσουν πίεση στη Ρωσία, αλλά μια τέτοια κίνηση δεν ευθυγραμμίζεται με τις ρεαλιστικές του προοπτικές, οι οποίες περιλαμβάνουν το άνοιγμα του εμπορίου με τη Ρωσία.
Όλο και πιο συχνά την εβδομάδα που μας πέρασε, μετά από το δίωρο τηλεφώνημα μεταξύ Τραμπ και Πούτιν, διαρρέει από το Οβάλ Γραφείο ότι ο Πρόεδρος θα εκδηλώσει τη δυσαρέσκειά του άμεσα.
Αν αυτή είναι η επιλογή των ΗΠΑ, είναι δύσκολο η Ρωσία να αλλάξει πορεία, δεδομένου ότι δεν το έκανε ούτε με τις πιέσεις του Τζο Μπάιντεν.
Παρόλο που η Ρωσία έχει υποστεί σημαντικές διπλωματικές και οικονομικές ήττες, όπως στη Χερσώνα, παραμένει ενεργή στα εδάφη της Ουκρανίας και προσπαθεί να διατηρήσει τη στρατηγική της όπως είχε χαραχθεί από τον Φεβρουάριο του 2022.
Ο Τραμπ έχει τη δυνατότητα, μετά τη συμφωνία για τις σπάνιες γαίες της Ουκρανίας, που διαθέτει και την αμερικανική υπογραφή, να στείλει και πάλι στο Κίεβο μεγάλες ποσότητες όπλων, συμπεριλαμβανομένων πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.
Αυτή η κίνηση θα προσφέρει στην Ουκρανία τη δυνατότητα να πλήξει τη Ρωσία σε καθοριστικά σημεία, θίγοντας την τροφοδοσία των ρωσικών δυνάμεων.
Επιπλέον, ο Τραμπ μπορεί να εφαρμόσει αυτό το σχέδιο παράλληλα με τις κυρώσεις. Το ζήτημα προκύπτει από την πολιτική και προσωπική του τοποθέτηση στον πόλεμο.
Εάν ο Αμερικανός Πρόεδρος προχωρήσει σε αυτή τη στρατηγική, θα αποτελεί ανατροπή των προηγούμενων δηλώσεών του σχετικά με το τέλος του πολέμου και για την αποχή αμερικανικών κεφαλαίων από την Ουκρανία, έστω και με μελλοντικές εγγυήσεις.
Είναι γνωστό ότι ο Τραμπ δεν θα κινδυνεύσει να αντιμετωπίσει κριτική που θα μπορούσε να ισοδυναμεί με επικοινωνιακή ήττα.
Το ακραίο σενάριο του «νίπτω τα χείρας μου»
Όχι τυχαία, πρόσφατα τόσο ο ΥΠΕΞ όσο και ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας δήλωσαν ότι οι «ΗΠΑ δεν χρειάζεται και δεν πρέπει να παραμείνουν ενεργές στη ρωσοουκρανική σύγκρουση».
Ο Τραμπ επεσήμανε, αμέσως μετά την ολοκλήρωση του τελευταίου τηλεφωνήματος με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ότι Ρωσία και Ουκρανία θα πρέπει να διαπραγματευτούν μόνες τους, χωρίς την παρέμβαση τρίτων και ότι ο ίδιος θα καταβάλει κάθε προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση.
Αν ο Τραμπ αποφασίσει να απομακρυνθεί από τη σύγκρουση και δηλώσει επισήμως ότι «αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μου», είναι προφανές πως η κρίση θα επεκταθεί.
Χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ, σε διπλωματικό και επιχειρησιακό επίπεδο, η Ευρώπη και το Κίεβο θα αντιμετωπίσουν έναν πόλεμο που θα μπορούσε να διαρκέσει για πολύ και θα έχει κοστίσει ακόμα περισσότερο σε ανθρώπινες ζωές, πόρους και εξοπλισμό.
Η Ευρώπη έχει εκφράσει την πρόθεση να στηρίξει την Ουκρανία σε κάθε περίπτωση, όμως η στρατηγική της Ρωσίας, που έχει επιλέξει έναν πόλεμο αντοχής σε όλα τα επίπεδα, δεν θα είναι καθόλου απλή.
Εάν οι ΗΠΑ και ο Ντόναλντ Τραμπ ακολουθήσουν αυτή τη γραμμή, η Μόσχα θα έχει την ευχέρεια να στραφεί όχι μόνο κατά του Κιέβου και του Βολοντίμιρ Ζελένσκι αλλά και κατά της ίδιας της Ευρώπης, κάτι που δεν προμηνύει τίποτα θετικό.
English