English
Η Τράπεζα της Ρωσίας βρίσκεται σε ένα λεπτό σημείο ισορροπίας, προσπαθώντας να αποφύγει την ύφεση σήμερα και να αποτρέψει την πιθανή κρίση στον τραπεζικό τομέα αύριο, με την επικεφαλής Ελβίρα Ναμπιούλινα να δίνει σκληρή μάχη κατά του πληθωρισμού.
Για να περιορίσει τις αρνητικές συνέπειες των υψηλών επιτοκίων στην οικονομία, η κεντρική τράπεζα ενθαρρύνει τις τράπεζες να αναδιαρθρώνουν δάνεια, διατηρώντας τις επιχειρήσεις βιώσιμες προς το παρόν. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση επισφαλών δανείων, τα οποία ενδέχεται να εξελιχθούν σε ζημίες στο μέλλον, σύμφωνα με το Bloomberg.
Παράλληλα, οι ρυθμιστικές αρχές αυστηροποιούν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις για να διασφαλίσουν ότι ο κλάδος διαθέτει επαρκή αποθέματα για να απορροφήσει πιθανές απώλειες, κάτι που ωστόσο ενδέχεται να περιορίσει τη χορήγηση νέων δανείων.
Καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία πλησιάζει το πέμπτο έτος και οι δυτικές κυρώσεις εντείνονται, η κεντρική τράπεζα καλείται να διαχειριστεί την ολοένα αυξανόμενη πίεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και στην οικονομία. Αν και τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι τα ληξιπρόθεσμα δάνεια παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα, η αύξηση των αναδιαρθρωμένων εταιρικών δανείων προκαλεί ανησυχία, καθώς περισσότερες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν τις υποχρεώσεις τους, εγείροντας ερωτήματα για το αν οι ζημίες απλώς μετατίθενται στο μέλλον.
Σύμφωνα με ανώτερο τραπεζικό στέλεχος από μία από τις δέκα μεγαλύτερες ρωσικές τράπεζες, που μίλησε ανώνυμα, η τράπεζα αναμένει επιδείνωση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων της και δεν προσβλέπει σε ανάκαμψη για τους δανειολήπτες με αναδιαρθρωμένο χρέος.
Τα αναδιαρθρωμένα δάνεια που θεωρούνται υψηλού κινδύνου αντιπροσωπεύουν ακόμη μικρό ποσοστό του εταιρικού δανεισμού στο τέλος του γ’ τριμήνου, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας. Ωστόσο, το ποσοστό των αναδιαρθρωμένων δανείων αυξήθηκε στο 15,3%, από 12,9% ένα χρόνο νωρίτερα.
Η συρρίκνωση των εξαγωγικών αγορών, οι αυξημένοι φόροι και το αυξανόμενο κόστος επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις. Τα υψηλά επιτόκια έχουν εντείνει την πίεση, αυξάνοντας το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και περιορίζοντας τη ζήτηση στην εγχώρια αγορά.
“Προσωρινές” οι δυσκολίες
Προς το παρόν, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ελπίζουν ότι οι δυσκολίες αυτές είναι προσωρινές. Προτρέπουν τις τράπεζες να συνεργάζονται με δανειολήπτες που μπορούν να αποκαταστήσουν τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα, προσφέροντας ελαφρύνσεις στις προβλέψεις για τα αναδιαρθρωμένα δάνεια και επιτρέποντάς τους να χρησιμοποιούν τα κέρδη τους για την επέκταση του δανεισμού.
Η αύξηση του εταιρικού δανεισμού επιβραδύνθηκε το 2025, μετά από την έντονη άνοδο των προηγούμενων ετών. Παρ’ όλα αυτά, παρέμεινε σε διψήφια ποσοστά, ακόμη και με το βασικό επιτόκιο να βρίσκεται σε ιστορικό υψηλό 21% για το μισό έτος.
“Η κεντρική τράπεζα προσπαθεί να προστατεύσει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τις τράπεζες, ώστε να επιλύσουν τα υφιστάμενα προβλήματα χωρίς να δημιουργήσουν νέα”, δήλωσε ο Όλεγκ Βιούγκιν, οικονομολόγος και πρώην ανώτερο στέλεχος της κεντρικής τράπεζας.
Καθώς δεν αναμένεται ουσιαστική ανάκαμψη φέτος, η πίεση από τις πληρωμές χρέους παραμένει υψηλή, αν και οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής αρχίζουν να χαλαρώνουν τη στάση τους. Η τράπεζα θα εξετάσει την Παρασκευή αν υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω μείωση του βασικού επιτοκίου, το οποίο αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο 16%.
Σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας, το ποσοστό των προβληματικών δανείων ανήλθε στο 11,4% στο τέλος του γ’ τριμήνου, από 10,9% έναν χρόνο νωρίτερα. Ωστόσο, το ποσοστό των αμφίβολων και ζημιογόνων δανείων παρέμεινε σταθερό στο 4,7%. Η κάλυψη των προβληματικών δανείων μέσω προβλέψεων και υψηλής ποιότητας εξασφαλίσεων διαμορφώνεται περίπου στο 54%, γεγονός που σημαίνει ότι οι τράπεζες είναι εκτεθειμένες σε πιθανές ζημίες περίπου στο μισό αυτού του χαρτοφυλακίου ύψους 10,4 τρισ. ρουβλίων (135 δισ. δολάρια).
Ωστόσο, λόγω της ευελιξίας που έχει προσφέρει η κεντρική τράπεζα στους δανειστές, τα προβληματικά δάνεια που εμφανίζονται στους ισολογισμούς των τραπεζών ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζουν πλήρως την πραγματική έκταση των κινδύνων.
“Σε περιόδους εκτεταμένων αναδιαρθρώσεων, οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων μπορεί να φαίνονται πιο ήπιοι από την υποκείμενη εικόνα κινδύνου”, δήλωσε ο Αλεξάντερ Σαράεφ, επικεφαλής αξιολογήσεων στην Expert RA. “Όταν τα χρονοδιαγράμματα αποπληρωμής προσαρμόζονται πριν χαθούν πληρωμές και ο δανειολήπτης αρχίζει να εξυπηρετεί το δάνειο με νέο σχήμα, ένα μέρος από ό,τι θα μπορούσε να εξελιχθεί σε καθυστερήσεις άνω των 90 ημερών απλώς δεν εμφανίζεται”, πρόσθεσε χαρακτηριστικά.
Το αναδιαπραγματευμένο χρέος συγκεντρώνεται κυρίως στους τομείς των ακινήτων, του πετρελαίου και φυσικού αερίου, των μετάλλων και του άνθρακα, της βιομηχανίας και του χρηματοπιστωτικού κλάδου, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας.
Οι τράπεζες θα πρέπει να διαθέτουν επαρκή κεφάλαια ώστε να απορροφήσουν πιθανές ζημίες το 2026, ωστόσο μια ταχύτερη αύξηση των προβληματικών εταιρικών δανείων θα μπορούσε να επιβαρύνει τις επιδόσεις τους, σύμφωνα με τον Κονσταντίν Μποροντούλιν, διευθύνοντα σύμβουλο αξιολογήσεων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην National Rating Agency.
Εάν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συνεχίσουν τις μειώσεις επιτοκίων, τα βάρη αποπληρωμής του χρέους θα πρέπει σταδιακά να μειωθούν και οι ταμειακές ροές να βελτιωθούν παράλληλα με μια οικονομική ανάκαμψη. Αυτό θα μπορούσε ακόμη και να καταστήσει ορισμένα αναδιαρθρωμένα δάνεια κερδοφόρα για τις τράπεζες, αντί να αποτελούν πηγή παρατεταμένου κινδύνου.
Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να αναμένονται γρήγορες ανακουφίσεις. Η Τράπεζα της Ρωσίας έχει προειδοποιήσει για πιθανές παύσεις στη νομισματική χαλάρωση και για παρατεταμένη περίοδο υψηλού κόστους δανεισμού, ενώ οι επιπτώσεις μιας πιο χαλαρής πολιτικής θα χρειαστούν χρόνο για να διαχυθούν στην οικονομία.
