Ο Νικολάι Πατρούσεφ, πρώην επικεφαλής της FSB και νυν πρόεδρος του ρωσικού ναυτικού συμβουλίου, προειδοποίησε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να απαντήσει σε αυτό που αποκαλεί «δυτική πειρατεία» στις θάλασσες.
Η Μόσχα επιδιώκει να τερματίσει άμεσα τις κατασχέσεις ρωσικών ή ρωσοσυνδεδεμένων δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο, τα οποία η Δύση χαρακτηρίζει «σκιώδη στόλο».
Το ρωσικό ναυτικό υπήρξε θύμα ταπεινωτικών πλήγματων στη Μαύρη Θάλασσα, με αποκορύφωμα τη βύθιση του βαρέως καταδρομικού Μόσκβα από το ουκρανικό ναυτικό. Η Ρωσία δεν μπορεί να αντέξει να χάσει τον πετρελαϊκό της στόλο και ο Πατρούσεφ είναι σαφής:
«Όλες οι ναυτικές μονάδες και η ρωσική ναυτική αεροπορία θα αναλάβουν δράση για να προστατεύσουν τις ενεργειακές γραμμές, χρησιμοποιώντας ακόμα και βία σε περίπτωση κατάσχεσης».
Ωστόσο, το ρωσικό ναυτικό διαθέτει περιορισμένο αριθμό μεγάλων πλοίων για να επιτηρήσει τους ωκεανούς, με μόλις 30 μονάδες. Παρ’ όλα αυτά, φαίνεται ότι η απόφαση έχει ληφθεί: είναι προτιμότερο να βγουν στη θάλασσα παρά να κινδυνεύουν από ουκρανικά drones στα λιμάνια. Η ναυτική αεροπορία θα παίξει επίσης σημαντικό ρόλο, με τη χρήση πυραύλων αέρος-επιφανείας.
Σύμφωνα με τον Πατρούσεφ, οποιαδήποτε απόπειρα θαλάσσιου αποκλεισμού της Ρωσίας ή κατάσχεσης πλοίων που σχετίζονται με ρωσικά συμφέροντα θα παραβίαζε το διεθνές δίκαιο. «Αν δεν υπάρξει ειρηνική επίλυση, το ναυτικό θα σπάσει κάθε αποκλεισμό», δήλωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αντιποίνων σε ευρωπαϊκά πλοία.
Ο Πατρούσεφ υπενθύμισε ότι πολλά πλοία φέρουν ευρωπαϊκές σημαίες και ότι η Ρωσία μπορεί να αρχίσει να εξετάζει το φορτίο και τον προορισμό τους, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα κλιμάκωσης προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η αντιπαράθεση επικεντρώνεται στον «σκιώδη στόλο», έναν στόλο περίπου 1.500 δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικό αργό σε χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία, παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις.
Πάνω από 600 από αυτά τα πλοία έχουν ήδη υποστεί κυρώσεις από την ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. Οι δυτικοί σύμμαχοι προειδοποιούν ότι πλοία με ελλιπή έγγραφα μπορεί να θεωρηθούν πλοία χωρίς σημαία, ανοίγοντας το δρόμο για πιο επιθετικές παρεμβάσεις, κάτι που ήδη έχει συμβεί με ρεσάλτα και κατασχέσεις.
Η Ρωσία επιδιώκει να σταματήσει αυτές τις πρακτικές, ειδικά καθώς χώρες όπως η Ινδία έχουν προχωρήσει σε κατασχέσεις πλοίων υπό ρωσική «επίβλεψη». Αν και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν προκλήσεις στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού νομικού πλαισίου για κατασχέσεις, περιορίζονται σε κυρώσεις και εντατικούς ελέγχους.
Πρόσφατα, το γαλλικό ναυτικό πραγματοποίησε μια δοκιμαστική κίνηση, αναχαιτίζοντας ένα δεξαμενόπλοιο που θεωρούνταν μέρος της «σκιώδους στόλου» στη Μεσόγειο, πριν το αφήσει να συνεχίσει το ταξίδι του. Οι ΗΠΑ, από την άλλη, έχουν ήδη προχωρήσει σε κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν πετρέλαιο από τη Ρωσία, τη Βενεζουέλα και το Ιράν, δείχνοντας ότι είναι έτοιμες να εντείνουν τη δράση τους.
Οι δηλώσεις του Πατρούσεφ έγιναν κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, όπου ο Βρετανός υπουργός Άμυνας, Τζον Χίλι, συναντούσε τους Ευρωπαίους ομολόγους του για να συζητήσουν τις πιθανές κατασχέσεις του σκιώδους στόλου. Η Μόσχα καταγγέλλει τα δυτικά μέτρα ως «πειρατεία» και προειδοποιεί ότι κάθε κίνηση κατά των πλοίων της θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίποινα στην ευρωπαϊκή ναυτιλία.
Στο πλαίσιο αυτό, η απειλή της Ρωσίας να αναπτύξει τον στόλο της για να προστατεύσει τα δεξαμενόπλοια του σκιώδους στόλου υπογραμμίζει ότι το ενεργειακό μέτωπο και το μέτωπο της θάλασσας μπορεί να εξελιχθούν σε επόμενες εστίες σύγκρουσης.
English