Η αναζήτηση για χαμηλότερες εισφορές συνεχίζεται από τους επαγγελματίες

Του Κώστα Κατίκου

**Η παραμονή στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία με τις χαμηλότερες εισφορές στον ΕΦΚΑ έχει γίνει κανόνας για το 80% των ελεύθερων επαγγελματιών. Σύμφωνα με νέα στοιχεία για το 2026, από τους 1,2 εκατομμύρια ασφαλισμένους, μόλις 52.508 δήλωσαν αλλαγή κατηγορίας, με μόνο 20.980 να επιλέγουν υψηλότερη κατηγορία.**

Αυτά τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι, **παρόλο που υπάρχει η δυνατότητα επιλογής, η συμμετοχή των ασφαλισμένων είναι περιορισμένη**, με σαφή προτίμηση στις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύει το Capital.gr, στην κύρια ασφάλιση μόλις **το 4,29% των ασφαλισμένων επέλεξαν** να μετακινηθούν σε άλλη κατηγορία για το 2026. Στην επικουρική ασφάλιση, όπου ασφαλίζονται υποχρεωτικά οι μηχανικοί και οι δικηγόροι, το ποσοστό ανέρχεται στο 9,3%, ενώ στον κλάδο εφάπαξ παροχών, που περιλαμβάνει γιατρούς, δικηγόρους και μηχανικούς, η αλλαγή κατηγορίας δήλωσε το 10,5%.

Στην κύρια ασφάλιση, το σύνολο των ασφαλισμένων (πλην της ειδικής κατηγορίας νέων επαγγελματιών) φτάνει τα 1.223.035 άτομα. Οι περισσότεροι παραμένουν στην κατηγορία που τους αποδίδεται αυτομάτως, δηλαδή στην πρώτη, χωρίς να προχωρούν σε αλλαγές. Μόλις 52.508 ελεύθεροι επαγγελματίες επέλεξαν άλλη ασφαλιστική κατηγορία, ποσοστό μόλις 4,29% του συνόλου. **Μόνο 20.980 ασφαλισμένοι μετακινήθηκαν σε υψηλότερη κατηγορία.**

**Η 1η κατηγορία με μηνιαία εισφορά 250,77 ευρώ επιλέχθηκε από 31.528 ασφαλισμένους.** Ακολουθεί η 3η κατηγορία με 6.778 ασφαλισμένους και μηνιαία εισφορά 360,63 ευρώ, ενώ η 2η κατηγορία συγκέντρωσε 6.013 επιλογές με εισφορά 300,93 ευρώ. Οι υψηλότερες κατηγορίες (4η, 5η και 6η) έχουν αισθητά λιγότερους ασφαλισμένους, γεγονός που δείχνει τη διστακτικότητα των επαγγελματιών να επιβαρυνθούν με αυξημένες εισφορές.

Στην ειδική κατηγορία νέων επαγγελματιών, που περιλαμβάνει όσους ξεκινούν τη δραστηριότητά τους για πέντε χρόνια, εντάχθηκαν 23.597 νέοι ασφαλισμένοι τον Ιανουάριο, ανεβάζοντας το σύνολο των ασφαλισμένων σε 192.777 άτομα. Η εισφορά της ειδικής κατηγορίας είναι μειωμένη, στα 150,46 ευρώ, για να στηριχθούν οι νέοι επαγγελματίες στην πρώτη τους πενταετία.

**Στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης**, που αφορά αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς και δικηγόρους, το σύνολο των ασφαλισμένων φτάνει τους 112.531. Από αυτούς, 11.485 επέλεξαν ασφαλιστική κατηγορία, δηλαδή το 9,3% των ασφαλισμένων στον κλάδο.

Η 1η ασφαλιστική κατηγορία επικουρικής ασφάλισης, με μηνιαία εισφορά 46,57 ευρώ, είναι η πιο δημοφιλής, καθώς την επέλεξαν 8.071 ασφαλισμένοι. Ακολουθεί η 3η κατηγορία με εισφορά 66,88 ευρώ και 2.293 επιλογές, ενώ η 2η κατηγορία συγκέντρωσε μόλις 1.121 ασφαλισμένους. Αυτή η εικόνα δείχνει σαφή προτίμηση στη χαμηλότερη δυνατή εισφορά, ακόμη και στον επικουρικό κλάδο.

**Στον κλάδο εφάπαξ παροχών**, που αφορά γιατρούς, μηχανικούς και δικηγόρους, το σύνολο των ασφαλισμένων ανέρχεται σε 132.810 άτομα. Από αυτούς, 13.968 επέλεξαν ασφαλιστική κατηγορία, δηλαδή το 10,5% του συνόλου των ασφαλισμένων στον κλάδο.

Και εδώ η 1η ασφαλιστική κατηγορία είναι η πιο δημοφιλής. Με μηνιαία εισφορά 31,05 ευρώ, επιλέχθηκε από 9.571 ασφαλισμένους. Η 3η κατηγορία, με εισφορά 44,18 ευρώ, συγκέντρωσε 3.100 επιλογές, ενώ η 2η κατηγορία με εισφορά 37,02 ευρώ επιλέχθηκε από 1.297 ασφαλισμένους. Αυτή η κατανομή επιβεβαιώνει τη γενική τάση επιλογής των χαμηλότερων εισφορών, ακόμη και σε κλάδους που συνδέονται με μελλοντική εφάπαξ παροχή.

Πώς διαμορφώνονται οι συντάξεις

Ο συνδυασμός των εισφορών και των ετών ασφάλισης οδηγεί σε συντάξεις πολλών ταχυτήτων για τους ελεύθερους επαγγελματίες.

**Στα ποσά σύνταξης κερδίζουν όσοι πληρώνουν υψηλές εισφορές**, ενώ στα ποσοστά αναπλήρωσης, δηλαδή το ποσοστό επιστροφής των εισφορών μέσω της σύνταξης, κερδισμένοι είναι όσοι πληρώνουν λιγότερα.

**Ως προς το ποσό σύνταξης, κερδισμένοι είναι οι ασφαλισμένοι που καταβάλλουν τις υψηλότερες εισφορές** (π.χ. 4η, 5η και 6η κατηγορία), όπου οι απολαβές ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ ακόμη και με 30 χρόνια ασφάλισης, ενώ στις χαμηλότερες κατηγορίες η σύνταξη δεν υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ ούτε με 40 χρόνια ασφάλισης.

**Στα ποσοστά αναπλήρωσης, κερδισμένοι είναι όσοι επιλέγουν τις χαμηλότερες εισφορές** (1ης και 2ης κατηγορίας), καθώς η σύνταξη που θα λάβουν μπορεί να τους επιστρέψει το 70% των εισφορών στα 40 χρόνια ασφάλισης, το 60,7% με 35 έτη και το 53% με 30 χρόνια ασφάλισης.

Για παράδειγμα, **με 40 χρόνια ασφάλισης στην 6η κατηγορία η σύνταξη φτάνει τα 1.940 ευρώ (έναντι 910 ευρώ στην 1η κατηγορία)**, αλλά το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 56,55% (έναντι 69,7% στην 1η κατηγορία).

Στα 30 χρόνια ασφάλισης, η σύνταξη της 6ης κατηγορίας βγαίνει στα 1.028 ευρώ (έναντι 691 ευρώ για την 1η κατηγορία), αλλά με ποσοστό αναπλήρωσης 35,97% (έναντι 52,95% της 1ης κατηγορίας).

Το συμπέρασμα είναι ότι για να ενταχθούν περισσότεροι στις υψηλότερες κατηγορίες, θα πρέπει να αλλάξει και ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων, δίνοντας **προσαύξηση σύνταξης για τις υψηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες**.

* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Κεφάλαιο”