English
Η συζήτηση για την ευθανασία και την λεγόμενη υποβοηθούμενη αυτοκτονία προκαλεί έντονες αντιδράσεις, ιδιαίτερα όταν εξετάζουμε τις εμπειρίες από χώρες όπου αυτές οι πρακτικές έχουν γίνει νόμος. Στη Γαλλία, η πρόσφατη ψήφιση σχετικού νομοσχεδίου στην Εθνοσυνέλευση και η επικείμενη εξέταση από τη Γερουσία φέρνουν στο προσκήνιο ανησυχητικά παραδείγματα από το εξωτερικό. Αυτές οι ιστορίες αποκαλύπτουν πώς μια αρχικά περιορισμένη ρύθμιση μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι πολύ πιο εκτεταμένο και προβληματικό.
Η τακτική του «ποδιού στην πόρτα» και η σταδιακή επέκταση
Σε πολλές χώρες, οι υποστηρικτές της νομιμοποίησης υποσχέθηκαν αυστηρούς περιορισμούς. Ωστόσο, η πράξη δείχνει ότι τα όρια διευρύνονται με τον καιρό, αγκαλιάζοντας περιπτώσεις που αρχικά φάνταζαν αδιανόητες. Από ασθενείς με ψυχικές διαταραχές μέχρι άστεγους, τραυματισμένους στρατιώτες και ακόμη παιδιά, η ευθανασία μετατρέπεται από εξαιρετική λύση σε καθημερινή επιλογή. Μελέτες δείχνουν ότι αυτή η εξέλιξη είναι αναπόφευκτη, καθώς η ιατρική μετατρέπεται σε υπηρεσία κατά παραγγελία, αγνοώντας βαθύτερα ηθικά ζητήματα.
Ολλανδία και Βέλγιο: Η ευθανασία αγκαλιάζει όλες τις ηλικίες
Στην Ολλανδία, η νομιμοποίηση ξεκίνησε το 2001 για ενήλικες, αλλά γρήγορα επεκτάθηκε. Από το 2004, συμπεριέλαβε παιδιά άνω των 12 ετών, και από το 2023, ακόμη και βρέφη με ανίατες ασθένειες. Οι γονείς πρέπει να συναινέσουν, αλλά η απόφαση βασίζεται σε ιατρική πρόταση. Ειδικοί, όπως καθηγητές ηθικής, προειδοποιούν για την αύξηση των κριτηρίων, που πλέον καλύπτουν άτομα με αυτισμό, νοητικές αναπηρίες ή ηλικιωμένους που νιώθουν τη ζωή τους «ολοκληρωμένη».
Στο τραπέζι και η ευθανασία… – Βρήκαμε «παπά», ας θάψουμε πεντ’ έξι!
Σε ένα σοκαριστικό περιστατικό, μια γυναίκα με Alzheimer θανατώθηκε παρά τις αντιστάσεις της, αφού πρώτα ναρκώθηκε εν αγνοία της. Η δικαιοσύνη αθώωσε την ιατρό που κατηγορήθηκε για την ενέργεια αυτή, κρίνοντας ότι η προχωρημένη άνοια καθιστούσε περιττή την επαλήθευση της συναίνεσης. Στην απόφασή του ο δικαστής έλεγε:
Καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι έχουν πληρωθεί όλες οι απαιτήσεις της νομοθεσίας περί ευθανασίας. Κατά συνέπεια, η ύποπτη αθωώνεται από όλες τις κατηγορίες. […] «Πιστεύουμε ότι, δεδομένης της κατάστασης της ασθενούς σε σοβαρή άνοια, ο γιατρός δεν χρειαζόταν να επαληθεύσει την επιθυμία της για ευθανασία.
Στο Βέλγιο, παθήσεις όπως η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας δικαιολογούν ευθανασία, ενώ σε άλλη περίπτωση, μια ασθενής με καρκίνο πνίγηκε με μαξιλάρι λόγω τεχνικών δυσκολιών.
Θλιβερό: Στην Ολλανδία σχεδόν 10.000 θάνατοι από ευθανασία το 2024
Καναδάς: Από ιατρική βοήθεια σε κοινωνική πίεση
Στον Καναδά, η ευθανασία νομιμοποιήθηκε το 2016 για τερματικούς ασθενείς, αλλά εξελίχθηκε ραγδαία. Το 2024, καταγράφηκαν 16.600 θάνατοι, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 5% όλων των θανάτων. Περιπτώσεις άστεγων ή ατόμων με αναπηρίες που δεν βρήκαν στέγη οδήγησαν σε ευθανασία ως «λύση». Η κρίση στέγασης και η αύξηση των εξαρτημένων εντείνουν την πίεση στους ευάλωτους.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το σκάνδαλο με βετεράνους πολέμου, όπου λειτουργοί πρότειναν υποβοηθούμενη αυτοκτονία αντί για υποστήριξη. Μια παραολυμπιονίκης αποκάλυψε ότι της προτάθηκε ευθανασία όταν ζήτησε ράμπα για αναπηρικό καροτσάκι. Επιπλέον, προτάσεις επέκτασης σε εφήβους χωρίς γονική ενημέρωση προκαλούν αντιδράσεις, ιδιαίτερα εις ό,τι αφορά ψυχικές διαταραχές.
Προτεραιότητα στη ζωή αντί για το θάνατο
Οι γιατροί τονίζουν ότι οι οικογένειες συχνά πιέζουν για ευθανασία, ενώ οι ασθενείς ζητούν απλώς φροντίδα και άνεση. Τα παρηγορητικά μέτρα, προσφέρουν εναλλακτικές χωρίς να τερματίζουν τη ζωή. Πριν προχωρήσουμε σε νομιμοποίηση, πρέπει να ενισχύσουμε τα παρηγορητικά δίκτυα, ώστε κάθε ασθενής να έχει πρόσβαση σε αξιοπρεπή φροντίδα. Η επιλογή του θανάτου δεν μπορεί να αντικαταστήσει την υποστήριξη της ζωής.
Σύνοψη του άρθρου της Ανά Πουβρό από το CAUSEUR
