Εορτολόγιο Τρίτης 14 Απριλίου η Ορθόδοξη Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη των νεοφανών μαρτύρων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης από τη Λέσβο, μαζί με τους αποστόλους Αρίσταρχο, Πούδη και Τρόφιμο και τον νεομάρτυρα Δημήτριο τον Πελοποννήσιο. Επίσης, τιμά τη μνήμη των Αγίων Θωμαΐδος, Αρδαλίωνα του Μίμου και του Βακχύλου επισκόπου Κορίνθου.
Γιορτάζουν
Λέμε τα «χρόνια πολλά» σήμερα στους
- Αρίσταρχο,
- Θωμαΐς (ή Θωμαΐδα),
- Ραφαέλα και
- Ραφαήλ.
Οι Απόστολοι Αρίσταρχος, Πούδης και Τρόφιμος
Οι τρεις αυτοί Άγιοι ανήκαν στους εβδομήκοντα Αποστόλους και υπήρξαν στενοί συνεργάτες του Αποστόλου Παύλου.
Ο Αρίσταρχος καταγόταν από τη Θεσσαλονίκη και ήταν Μακεδόνας. Ο Απόστολος Παύλος τον αναφέρει ως συναιχμάλωτό του στη Ρώμη, αλλά και ως συνεργάτη του. Ο Πούδης βοήθησε ενεργά στην διάδοση του Ευαγγελίου στη Ρώμη, ενώ ο Τρόφιμος ασπάστηκε τον Χριστιανισμό στην Έφεσο και ακολούθησε τον Παύλο τόσο στα Ιεροσόλυμα όσο και στη Ρώμη, μοιραζόμενος μαζί του τις δοκιμασίες.
Και οι τρεις μαρτύρησαν με αποκεφαλισμό κατά τον διωγμό του Νέρωνα, μεταξύ 54 και 68 μ.Χ. Η μνήμη του Αγίου Αρίσταρχου επαναλαμβάνεται επίσης στις 27 Σεπτεμβρίου.
Η Αγία Μάρτυς Θωμαΐς
Η Αγία Θωμαΐς γεννήθηκε και έζησε στην Αλεξάνδρεια. Από μικρή ηλικία ξεχώριζε για την ευσέβειά της και την αγάπη της προς τα έργα φιλανθρωπίας, τα οποία συνέχισε να ασκεί ακόμα και μετά τον γάμο της.
Είχε οικογενειακή ζωή γεμάτη αγάπη και αρμονία με τον σύζυγό της. Όμως ο πεθερός της, κυριευμένος από πάθος, της επιτέθηκε όταν βρέθηκε μόνη στο σπίτι. Η Θωμαΐς αντιστάθηκε με γενναιότητα, υπενθυμίζοντάς του το θέλημα του Θεού και την ανάγκη για αγνότητα. Παρά τις απειλές, προτίμησε τον θάνατο παρά να υποκύψει στην αμαρτία.
Ο πεθερός της την μαχαίρωσε θανάσιμα. Στη συνέχεια έχασε το φως του και περιφερόταν άσκοπα μέχρι να τον συλλάβουν. Το ιερό λείψανο της Αγίας παρέλαβε ο μοναχός Δανιήλ και το μετέφερε με τιμές στη Σκήτη της Αλεξάνδρειας, όπου και ενταφιάστηκε.
Η μνήμη της Αγίας Θωμαΐδος τιμάται ιδιαίτερα για την σωφροσύνη και την πίστη της.
Επιπλέον εορτή της ημέρας
Η Εκκλησία έχει καθιερώσει την Τρίτη της Διακαινησίμου ως ημέρα μνήμης των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης.
Οι νεοφανείς μάρτυρες από τη Λέσβο
Οι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη ανήκουν στους νεοφανείς αγίους. Το μαρτύριό τους παρέμενε άγνωστο για σχεδόν πέντε αιώνες, μέχρι που αποκαλύφθηκε μέσα από οράματα το 1959 στη Λέσβο.
Ο Ραφαήλ γεννήθηκε το 1410 στους Μύλους της Ιθάκης με κοσμικό όνομα Γεώργιος Λασκαρίδης. Υπηρέτησε ως αξιωματικός στον βυζαντινό στρατό, αλλά εγκατέλειψε τα εγκόσμια, έγινε μοναχός και αργότερα αρχιμανδρίτης. Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης το 1453 κατέφυγε στη Λέσβο για να γλιτώσει από τους Οθωμανούς και εγκαταστάθηκε στη Μονή του Γενεσίου της Θεοτόκου, στον λόφο των Καρυών κοντά στη Θερμή.
Ο Νικόλαος ήταν ο υποτακτικός και συνοδός του. Καταγόταν από τη Θεσσαλονίκη, ήταν διάκονος και ακολούθησε τον γέροντά του στη Λέσβο, όπου ασκήτεψαν μαζί. Η Ειρήνη, μόλις δώδεκα ετών, ήταν κόρη του προεστού της Θερμής, Βασιλείου. Η οικογένειά της είχε καταφύγει στο μοναστήρι μαζί με άλλους χριστιανούς κατά την τουρκική επιδρομή του 1463.
Την άνοιξη εκείνου του έτους οι Οθωμανοί κατέλαβαν το μοναστήρι. Με φρικτά βασανιστήρια θανάτωσαν και τους τρεις: την Ειρήνη την έκαψαν ζωντανή μέσα σε πιθάρι μπροστά στους γονείς της, τον Νικόλαο τον βασάνισαν μέχρι θανάτου δεμένο σε δέντρο και τον Ραφαήλ τον έσυραν άγρια, τον κρέμασαν από καρυδιά και τον θανάτωσαν με πριόνι την Τρίτη της Διακαινησίμου, 9 Απριλίου.
Η ιστορία τους βγήκε στο φως το 1959, όταν σε εργασίες κτήματος στη Θερμή βρέθηκαν τάφοι και λείψανα. Οι άγιοι εμφανίστηκαν σε πολλούς κατοίκους – πρώτη η Αγγελική Μαράγκου – και αποκάλυψαν ονόματα και λεπτομέρειες. Σήμερα η Ιερά Μονή Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης στη Λέσβο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της χώρας. Φυλάσσονται εκεί τα ιερά λείψανα και έχουν καταγραφεί αμέτρητα θαύματα.
Ο νεομάρτυς Δημήτριος ο Πελοποννήσιος
Ο Δημήτριος γεννήθηκε στο χωριό Λιγούδιστα της Μεσσηνίας. Σε νεαρή ηλικία πήγε στην Τρίπολη και εργάστηκε ως κτίστης και βοηθός Τούρκου κουρέα. Ο κουρέας τον παρέσυρε με υποσχέσεις και εξισλαμίστηκε, παίρνοντας το όνομα Μεχμέτ. Σύντομα όμως η συνείδησή του τον βασάνιζε. Η μετάνοιά του ήταν βαθιά και αποφάσισε να ξεπλύνει την άρνηση με το αίμα του.
Με καθοδήγηση από τον Άγιο Μακάριο Κορίνθου και τον Άγιο Νικηφόρο τον Χίο, πέρασε από τη Μαγνησία της Μικράς Ασίας και τη Μονή του Τιμίου Προδρόμου Μοσχονησίου. Επέστρεψε στην Τρίπολη, περπατούσε ομολογώντας τον Χριστό και μπήκε στο μαγαζί του κουρέα χαιρετώντας τους παρευρισκόμενους με δυνατή φωνή: «Χριστός Ανέστη».
Παρά τις προσπάθειες να τον μεταπείσουν, παρέμεινε αμετακίνητος. Οδηγήθηκε στο δικαστήριο και καταδικάστηκε σε αποκεφαλισμό. Το μαρτύριό του έγινε στις 14 Απριλίου 1803. Το λείψανό του πήραν οι χριστιανοί και το εναπόθεσαν αρχικά στον ναό της Μονής Αγίου Νικολάου Βαρσών, αργότερα στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Βασιλείου Τριπόλεως. Υπάρχει ναός αφιερωμένος στη μνήμη του και τιμάται ως πολιούχος άγιος.
Άγιος Αρδαλίων ο Μίμος: Ο ηθοποιός που έγινε μάρτυρας του Χριστού
Η συγκλονιστική ιστορία ενός κωμικού ηθοποιού επί Διοκλητιανού που μεταμόρφωσε τη σκηνή σε μαρτυρική ομολογία πίστης το 298 μ.Χ.
Ο Άγιος Αρδαλίων ο Μίμος μεταμόρφωσε ένα θεατρικό παιχνίδι σε αυθεντική μαρτυρία πίστης, κατά τους διωγμούς του Διοκλητιανού.
Επί χρόνια ο Αρδαλίων εργαζόταν ως ηθοποιός στα θέατρα της εποχής. Έπαιζε κωμωδίες και δράματα, διασκεδάζοντας το κοινό με την τέχνη του. Κάποια στιγμή όμως αποφάσισε να ανεβάσει μια ιδιαίτερη παράσταση. Θα μιμούνταν την αντίσταση των χριστιανών μπροστά στους διώκτες τους.
Κρεμάστηκε ψηλά πάνω στη σκηνή και άρχισε να παριστάνει ότι ξεσχίζεται από πόνο, επειδή δήθεν αρνιόταν να προσφέρει θυσία στους ειδωλολατρικούς θεούς. Η ερμηνεία του ήταν τόσο πειστική και συγκινητική, που οι θεατές ενθουσιάστηκαν. Ξέσπασαν σε θερμά χειροκροτήματα, επαινώντας τόσο την επιδεξιότητά του όσο και το θάρρος των χριστιανών που μιμούνταν.
Η στιγμή της ομολογίας
Ξαφνικά ο Αρδαλίων σταμάτησε την παράσταση. Φώναξε δυνατά στο κοινό να σωπάσει και αποκάλυψε την αλήθεια: «Κι εγώ είμαι χριστιανός!». Τα λόγια του έπεσαν σαν κεραυνός. Ο άρχοντας που παρακολουθούσε την παράσταση του ζήτησε αμέσως να αλλάξει γνώμη και να αρνηθεί την πίστη του.
Ο Αρδαλίων όμως αρνήθηκε πεισματικά. Επέμεινε στην ομολογία του Χριστού, ακόμα και όταν τον απείλησαν με θάνατο. Τότε τον έριξαν μέσα στη φωτιά. Έτσι, ο πρώην κωμικός ηθοποιός έλαβε το στεφάνι του μαρτυρίου το 298 μ.Χ.
Η ιστορία του Αγίου Αρδαλίωνα δείχνει πώς ακόμα και ένας άνθρωπος του θεάτρου μπορεί, με γενναία απόφαση, να μετατρέψει την τέχνη του σε δρόμο αγιότητας. Η μνήμη του τιμάται κάθε χρόνο από την Εκκλησία ως παράδειγμα θάρρους και αυθεντικής πίστης.
Δείτε ζωντανά τη Θεία Λειτουργία
Παρακολουθήστε σε ζωντανή μετάδοση την Πανηγυρική Θεία Λειτουργία από την Ιερά Μονή Οσίου Παταπίου στο Λουτράκι Κορινθίας, ανήμερα της εορτής του Οσίου.
Μέσα σε κλίμα κατάνυξης και πνευματικής ευλογίας, η αδελφότητα της Μονής και οι πιστοί συμμετέχουν στην ιερά ακολουθία, τιμώντας τον Άγιο της Εκκλησίας μας.
Η Ιερά Μονή Οσίου Παταπίου είναι ένα ζωντανό μνημείο της Ορθοδοξίας. Στα Γεράνεια Όρη πάνω από το Λουτράκι, απέναντι από την Κόρινθο, η Ιερά Μονή Οσίου Παταπίου φυλάσσει το θαυματουργό σκήνωμα του οσίου και υποδέχεται καθημερινά εκατοντάδες προσκυνητές από όλη την Ελλάδα
Η ιστορία της Ιεράς Μονής Οσίου Παταπίου
Η μονή λειτουργεί ως ζωντανό κέντρο πίστης. Δεκάδες μοναχές την περιποιούνται με αφοσίωση και σεβασμό. Παρότι σήμερα θεωρείται από τα σημαντικότερα μοναστήρια της περιοχής, χτίστηκε μόλις το 1952 πάνω σε αρχαίο ασκητήριο του 13ου αιώνα.
Οι ναοί και οι εικόνες που συναντά ο επισκέπτης
Μόλις μπει κανείς στον χώρο, αντικρίζει την εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Τον ναό καθαγίασε στις 18 Αυγούστου 1968 ο μητροπολίτης Κορινθίας Παντελεήμων. Στο κέντρο δεσπόζει η εικόνα του αγίου που τιμάται εκείνη τη στιγμή.
Στα δεξιά βρίσκεται η εικόνα του Οσίου Παταπίου, δίπλα στην οποία εφάπτεται στον τοίχο η μεγάλη εικόνα της Παναγίας της Ελεούσας γεμάτη τάματα.
Αριστερά τοποθετείται η εικόνα της Αγίας Υπομονής και δίπλα της η μεγάλη εικόνα του Οσίου Παταπίου μαζί με την Αγία Υπομονή και τον Άγιο Νίκωνα τον Νέο. Παραπλεύρως λειτουργεί και ο ναός των Αγίων Αναργύρων.
Το σπήλαιο του Οσίου και το θαυματουργό λείψανό του
Δίπλα στην εκκλησία της Παναγίας ανοίγει το σπήλαιο του Οσίου Παταπίου. Εκεί, μέσα σε λάρνακα, φυλάσσεται το λείψανό του καλυμμένο με ράσο που αλλάζει κάθε χρόνο την ημέρα της εορτής του.
Στους τοίχους σώζονται Βυζαντινές αγιογραφίες του 15ου αιώνα, μεταξύ των οποίων του Οσίου Παταπίου και της Αγίας Υπομονής, έργα άγνωστων αγιογράφων. Πολλοί πιστοί παίρνουν ως φυλακτό βαμβάκι εμποτισμένο με λάδι από την καντήλα του αγίου.
Την ίδια ώρα αντλούν αγίασμα από την πηγή που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στο σπήλαιο.
Οι ημέρες μνήμης του Οσίου Παταπίου και ο βίος
Η κύρια μνήμη του Οσίου Παταπίου εορτάζεται στις 8 Δεκεμβρίου. Επιπλέον, την Τρίτη της Διακαινησίμου, δηλαδή την Τρίτη του Πάσχα, τιμάται η εύρεση του λειψάνου του. Στο ίδιο μοναστήρι φυλάσσεται και η τίμια κάρα της Αγίας Υπομονής.
Ο Όσιος Πατάπιος, ο άγιος που από μικρό παιδί διέθετε πνεύμα αγάπης και σωφρονισμού, έζησε μια ζωή αφιερωμένη στην προσευχή, την ταπείνωση και τη βοήθεια προς τον συνάνθρωπο.
Γεννημένος στην Αίγυπτο, ο Πατάπιος έδειξε από τα πρώτα χρόνια της ζωής του μια ιδιαίτερη κλίση προς την πνευματική ζωή. Το «πνεῦμα ἀγάπης καὶ σωφρονισμοῦ», όπως αναφέρει η προς Τιμόθεον επιστολή, τον χαρακτήριζε από παιδί. Αυτό σήμαινε ότι κυβερνούσε τον εαυτό του με φρόνηση και καθαρότητα, αποφεύγοντας κάθε ηθική απόκλιση, ενώ παράλληλα γινόταν παράδειγμα για όσους τον γνώριζαν.
Η απόφαση για ασκητική ζωή
Όταν ενηλικιώθηκε, πήρε μια ριζική απόφαση. Μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς και αποσύρθηκε στην έρημο. Εκεί περνούσε τις μέρες του με αδιάλειπτη προσευχή, μελέτη των ιερών κειμένων και έργα αγάπης. Το κελί του έγινε σταθμός ανάπαυσης για κάθε κουρασμένο ταξιδιώτη που περνούσε από την περιοχή.
Δεν περιοριζόταν όμως μόνο στη φιλοξενία. Με διάκριση και ταπεινότητα, ο Πατάπιος πρόσφερε πνευματικές συμβουλές σε όποιον τις χρειαζόταν. Οι λόγοι του βοηθούσαν τους ανθρώπους να βρουν δρόμο σωτηρίας για την ψυχή τους. Έτσι, η φήμη του εξαπλώθηκε γρήγορα και κάθε μέρα περισσότεροι επισκέπτες κατέφθαναν στο ερημητήριό του αναζητώντας καθοδήγηση.
Η μετάβαση στην Κωνσταντινούπολη
Μετά από χρόνια στην έρημο, ο Όσιος Πατάπιος κατέφθασε στην Κωνσταντινούπολη. Επιθυμώντας να παραμείνει άγνωστος, επέλεξε ένα ήσυχο ησυχαστήριο στις Βλαχερνές. Ωστόσο, η ταπεινή και καθαρή ζωή του δεν πέρασε απαρατήρητη.
Η αρετή του τον αξίωσε να γίνει θαυματουργός. Ακόμα και στα τελευταία του χρόνια, ενώ βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη, συνέχιζε να θεραπεύει αρρώστους. Τελικά, ο βίος του έκλεισε όπως ακριβώς τον έζησε: προσφέροντας βοήθεια και θεραπεία σε όσους είχαν ανάγκη, μέχρι την τελευταία του στιγμή.
Η μνήμη του Όσιου Παταπίου παραμένει ζωντανή ως παράδειγμα αφοσίωσης, ταπείνωσης και αγάπης προς τον Θεό και τον άνθρωπο.
