Αποχώρηση των ΗΠΑ από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

Από τις 22 Ιανουαρίου 2026 ξεκίνησε η επίσημη αποχώρηση των ΗΠΑ από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, με πιθανές συνέπειες για τη διεθνή υγεία, ενώ εκκρεμούν οικονομικές οφειλές ύψους 260 εκατομμυρίων δολαρίων.

Η διαδικασία για την αποχώρηση των ΗΠΑ από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας τέθηκε σε εφαρμογή την Πέμπτη. Παρά τις προειδοποιήσεις από ειδικούς για κινδύνους στη δημόσια υγεία τόσο εντός της χώρας όσο και παγκοσμίως, η Ουάσιγκτον προχωρά με το σχέδιό της. Κι όμως, η αμερικανική πλευρά πρέπει ακόμη να διευθετήσει χρέη προς τον οργανισμό.

Η απόφαση και η υλοποίηση

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την αποχώρηση αμέσως μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του, τον Ιανουάριο του 2025. Σύμφωνα με τον αμερικανικό νόμο, απαιτείται προειδοποίηση ενός έτους προς τον ΠΟΥ και εξόφληση τυχόν οφειλών.

Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε την Πέμπτη ότι ο οργανισμός απέτυχε να διαχειριστεί σωστά πληροφορίες, με αποτέλεσμα οικονομικές απώλειες τρισεκατομμυρίων δολαρίων για τη χώρα. Επιπλέον, ο Τραμπ έχει παγώσει κάθε μεταφορά πόρων προς τον ΠΟΥ.

Ο ίδιος ο εκπρόσωπος τόνισε πως οι Αμερικανοί πολίτες έχουν ήδη συνεισφέρει υπερβολικά, και αυτό υπερκαλύπτει οποιεσδήποτε εκκρεμείς υποχρεώσεις.

Αντιδράσεις από διεθνείς φορείς

Την ίδια ώρα, ειδικοί στην υγεία έχουν ζητήσει επανεξέταση της απόφασης κατά το προηγούμενο έτος. Ο γενικός γραμματέας του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, εξέφρασε ελπίδα για επιστροφή των ΗΠΑ.

Όπως δήλωσε σε δημοσιογράφους νωρίτερα τον Ιανουάριο, η αποχώρηση πλήττει τόσο τις ΗΠΑ όσο και τον υπόλοιπο κόσμο.

Ο ΠΟΥ υπενθύμισε ότι λείπουν εισφορές από τις ΗΠΑ για τα έτη 2024 και 2025. Οι χώρες-μέλη θα συζητήσουν το θέμα τον Φεβρουάριο, όπως ενημέρωσε εκπρόσωπος του οργανισμού.

Από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Μπιλ Γκέιτς, επικεφαλής του Ιδρύματος Γκέιτς και σημαντικός δωρητής σε προγράμματα υγείας, σχολίασε στο Reuters ότι δεν αναμένει άμεση αλλαγή στάσης από τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, πρόσθεσε πως θα προωθήσει την ιδέα της επιστροφής αν του δοθεί ευκαιρία, καθώς ο κόσμος χρειάζεται τον ΠΟΥ.

Οι επιπτώσεις στον οργανισμό

Η αποχώρηση των ΗΠΑ έχει προκαλέσει οικονομικά προβλήματα στον ΠΟΥ, οδηγώντας σε μείωση της ομάδας διαχείρισης κατά το ήμισυ και περιορισμό δραστηριοτήτων. Σύντομα, θα απολυθεί περίπου το ένα τέταρτο του προσωπικού μέχρι τα μέσα του έτους.

Οι ΗΠΑ συνεισέφεραν παραδοσιακά το 18% της χρηματοδότησης, ως ο μεγαλύτερος δωρητής. Παρά τη συνέχιση ανταλλαγής πληροφοριών τον περασμένο χρόνο, η μελλοντική συνεργασία παραμένει αβέβαιη.

Κίνδυνοι για την παγκόσμια υγεία

Όπως λένε ειδικοί, η διακοπή σχέσεων μπορεί να αποδυναμώσει συστήματα ανίχνευσης και αντιμετώπισης απειλών. Η Κέλι Χένινγκ, από το πρόγραμμα δημόσιας υγείας του Bloomberg Philanthropies στις ΗΠΑ, προειδοποίησε ότι αυτό θέτει σε κίνδυνο την παγκόσμια ετοιμότητα για υγειονομικές κρίσεις.