Αντιμέτωπος με σφοδρές αντιδράσεις βρίσκεται ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, έπειτα από την υπογραφή σειράς νέων συμφωνιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, που ουσιαστικά αναιρούν βασικές προβλέψεις του Brexit. Η πλέον αμφιλεγόμενη είναι το 12ετές αλιευτικό σύμφωνο που επιτρέπει σε αλιευτικά σκάφη από την ΕΕ να δραστηριοποιούνται σε βρετανικά ύδατα.
Ο εκπρόσωπος της Ομοσπονδίας Σκωτσέζων Ψαράδων χαρακτήρισε τη συμφωνία «καταστροφή», ενώ ακόμη και η αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Σκωτίας, Κέιτ Φόρμπς, έκανε λόγο για «μεγάλη προδοσία εις βάρος του αλιευτικού μας στόλου».
Η αντίδραση της κυβέρνησης
Ο Στάρμερ περιέγραψε τις συμφωνίες ως «win-win» τόσο για το Ηνωμένο Βασίλειο όσο και για την ΕΕ, υποστηρίζοντας ότι αίρουν εμπόδια στο εμπόριο και διευκολύνουν τις εξαγωγές, ιδίως των σκωτσέζικων θαλασσινών. Επέμεινε ότι η πρόσβαση των Βρετανών ψαράδων στους εθνικούς αλιευτικούς πόρους διασφαλίζεται, χωρίς να αυξάνεται ο αριθμός των ευρωπαϊκών σκαφών.
Επιστροφή στις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις;
Σύμφωνα με τον Στάρμερ, η νέα πολιτική επανατοποθετεί τη Βρετανία ως ισχυρό, ανεξάρτητο κράτος στη διεθνή σκηνή. Ωστόσο, πολλά βρετανικά μέσα ενημέρωσης τον κατηγορούν ότι σταδιακά επανεντάσσει τη χώρα στην ΕΕ. Η εφημερίδα Daily Telegraph έκανε λόγο για «επιστροφή μέσω του παραθύρου».
Ο επικεφαλής του κόμματος Reform UK, Ρίτσαρντ Τάις, δήλωσε πως πρόκειται για «ένα φιλί αποχαιρετισμού στον Brexit». Κατήγγειλε τη συμφωνία ως «τεράστια προδοσία» και «παράδοση με στεροειδή», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι «επαναφέρει τη χώρα στην ΕΕ, έστω και χωρίς επίσημο τίτλο».
Επιστροφή στο Erasmus και ελεύθερη μετακίνηση φοιτητών
Η συμφωνία προβλέπει επίσης την επιστροφή του Ηνωμένου Βασιλείου στο πρόγραμμα Erasmus, επιτρέποντας στους φοιτητές της ΕΕ να σπουδάζουν στη χώρα χωρίς πολύπλοκες διαδικασίες. Αν και η κυβέρνηση επιμένει ότι η διάρκεια διαμονής θα είναι περιορισμένη, πηγές από τις Βρυξέλλες αναφέρουν πως εξετάζεται το ενδεχόμενο διευκολύνσεων για οικογενειακή επανένωση.
Παράλληλα, η Βρετανία δεσμεύεται να συμμορφώνεται με τα πρότυπα ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ, ενώ ενισχύεται η συνεργασία σε θέματα δικαιοσύνης και ασφάλειας, με τη Βρετανία να αποκτά πρόσβαση σε βάσεις δεδομένων όπως δακτυλικά αποτυπώματα και προφίλ DNA.
Σφοδρή επίθεση από Τζόνσον
Ο πρώην πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον εξαπέλυσε επίθεση στον Στάρμερ, χαρακτηρίζοντάς τον «δεμένο ανδρείκελο των Βρυξελλών» και κατηγορώντας τον ότι «ξεπούλησε τα βρετανικά συμφέροντα στην αλιεία». Τόνισε πως ο Στάρμερ έχει κάνει το αντίθετο από ό,τι υποσχέθηκε κατά την προεκλογική του εκστρατεία, υπονομεύοντας την ανεξαρτησία που προσέφερε το δημοψήφισμα του 2016.
Σχέδιο για στενότερη συνεργασία
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε τις εξελίξεις λέγοντας πως «ανοίγουμε ένα νέο κεφάλαιο στη μοναδική μας σχέση». Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΕΕ εξετάζει την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας σε τομείς όπως η έρευνα, η τεχνολογία και η ασφάλεια.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να φανεί εάν αυτές οι συμφωνίες αποτελούν το προοίμιο μιας πιο ουσιαστικής επαναπροσέγγισης ανάμεσα στο Λονδίνο και τις Βρυξέλλες — ή απλώς μια νέα ισορροπία σε ένα περίπλοκο μετα-Brexit τοπίο.
English