English
Το Κυπριακό παραμένει ένα από τα πιο σύνθετα ζητήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, με την Αθήνα να δηλώνει ότι αποτελεί «κορυφαία προτεραιότητα». Ωστόσο, οι δηλώσεις Ελλήνων και Τούρκων αξιωματούχων το 2025 αποκαλύπτουν διαφορετικές προσεγγίσεις, εγείροντας ερωτήματα για την ουσία και τη βούληση πίσω από τη ρητορική.
Ελληνικές δηλώσεις: Δέσμευση ή τυπικότητα;
Στις 13 Μαρτίου 2025, μετά την τριμερή συνάντηση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ στην Αθήνα, ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, χαρακτήρισε το Κυπριακό «κορυφαία προτεραιότητα» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ενόψει της συνάντησης στη Γενεύη που κάλεσε ο ΓΓ του ΟΗΕ. Ωστόσο, η δραστηριότητα του υπουργού για το ζήτημα φαίνεται περιορισμένη. Τον Ιανουάριο, είχε τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Κύπριο ομόλογό του, Κωνσταντίνο Κόμπο, και τον ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα. Στις 31 Ιανουαρίου, το Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση για την ανανέωση της θητείας της UNFICYP, ενώ στις 17-18 Μαρτίου, η παρουσία του Γεραπετρίτη στη Γενεύη πέρασε σχεδόν απαρατήρητη. Τον Μάιο, το υπουργείο χαιρέτισε τον διορισμό του Γιοχάνες Χαν ως Ειδικού Εντεταλμένου της ΕΕ για το Κυπριακό, χωρίς περαιτέρω πρωτοβουλίες.
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε δύο κύριες αναφορές στο Κυπριακό. Στις 8 Μαρτίου, σε συνάντηση με τον Πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Χριστοδουλίδη, υποσχέθηκε στήριξη για δίκαιη και βιώσιμη λύση, βασισμένη στις αποφάσεις του ΟΗΕ. Στις 20 Μαρτίου, σε συνομιλία με τον Γκουτέρες, επανέλαβε τη θέση για επανένωση της Κύπρου στο πλαίσιο του ΟΗΕ. Ο Υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, τόνισε την ανάγκη για λύση σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, υπογραμμίζοντας ότι η Λευκωσία δεν μπορεί να παραμένει διαιρεμένη. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, σε ομιλία του στην Κυπριακή Βουλή στις 8 Μαΐου, καταδίκασε τις τουρκικές προκλήσεις και υποστήριξε τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία.
Τουρκική στάση: Αμετακίνητη θέση για δύο κράτη
Οι δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων δείχνουν σταθερή προσήλωση στη λύση δύο κρατών. Στις 8 Ιανουαρίου, ο Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, σε συνάντηση με τον Ερσίν Τατάρ στα κατεχόμενα, τόνισε ότι η λύση δύο κρατών είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή, καλώντας την ελληνοκυπριακή πλευρά να αποδεχθεί την κυρίαρχη ισότητα των Τουρκοκυπρίων. Στις 16 Ιανουαρίου, το τουρκικό ΥΠΕΞ καταδίκασε τη στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ προς την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ στις 31 Ιανουαρίου επέκρινε την ανανέωση της θητείας της UNFICYP χωρίς τη συναίνεση των Τουρκοκυπρίων.
Στις 24 Απριλίου, ο Φιντάν επανέλαβε τη θέση για δύο κράτη, απορρίπτοντας το μοντέλο της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στις 3 Μαΐου, σε εκδήλωση στα κατεχόμενα, δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει να διεξαχθούν μεταξύ δύο κρατών και ότι η Τουρκία θα προστατεύει το ψευδοκράτος «με κάθε τίμημα». Στις 21 Μαΐου, στη σύνοδο του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών, κάλεσε για πλήρη ένταξη του ψευδοκράτους, χαρακτηρίζοντας το Κυπριακό «οικογενειακό θέμα» του τουρκικού κόσμου.
Η ελληνική προεδρία στον ΟΗΕ: Ευκαιρία ή ουδετερότητα;
Η ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ από την Ελλάδα τον Μάιο 2025 προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία για την προώθηση του Κυπριακού στη διεθνή ατζέντα. Ωστόσο, η περιορισμένη δραστηριότητα των Ελλήνων αξιωματούχων και η έμφαση στο «καλό κλίμα» με την Τουρκία εγείρουν ερωτήματα για το κατά πόσο η Αθήνα θα αξιοποιήσει αυτή τη θέση με δυναμισμό ή θα περιοριστεί σε διαχειριστική ουδετερότητα.
Συμπέρασμα: Ρητορική ή πράξη;
Οι ελληνικές δηλώσεις υποστηρίζουν σταθερά τη λύση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, αλλά η έλλειψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών και η περιορισμένη διπλωματική κινητικότητα δημιουργούν αμφιβολίες για το βάθος της δέσμευσης. Αντίθετα, η Τουρκία προωθεί με συνέπεια τη λύση δύο κρατών, συνδυάζοντας ρητορική με ενέργειες, όπως η ενίσχυση του ψευδοκράτους. Η ελληνική προεδρία στον ΟΗΕ αποτελεί δοκιμασία πολιτικής βούλησης. Η Αθήνα καλείται να αποδείξει αν το Κυπριακό είναι όντως προτεραιότητα ή απλώς διπλωματικός λόγος.
Πήγη: Άρθρο του Μάριου Πούλαδου
από την Σημερινή της Κύπρου με τίτλο
Ακτινογραφία των δηλώσεων Ελλήνων –
Τούρκων αξιωματούχων για Κύπρο το 2025
»
