English
Σε μια εξέλιξη που πλήττει σοβαρά την εικόνα της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε ένοχη την Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν για τη μη δημοσιοποίηση προσωπικών μηνυμάτων που αντάλλαξε με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων για τις προμήθειες εμβολίων κατά της Covid-19.
Η υπόθεση αφορά την άρνηση της Επιτροπής να παραδώσει τα συγκεκριμένα SMS, που φέρονται να περιείχαν στοιχεία για τη διαμόρφωση μίας πολυδισεκατομμυριακής σύμβασης. Το Γενικό Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Επιτροπή δεν προσκόμισε εύλογη εξήγηση για τη μη κατοχή ή μη δημοσιοποίηση των επίμαχων εγγράφων και την υποχρέωσε να καλύψει τα έξοδα της διαδικασίας.
Η υπόθεση διαφάνειας στην καρδιά της Ευρώπης
Το δικαστικό σώμα κλήθηκε να εξετάσει ένα καίριο ερώτημα: μπορούν οι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποκρύπτουν ιδιωτικές συνομιλίες που αφορούν κρίσιμες αποφάσεις; Η απόφαση ανοίγει νέο δρόμο στη διαχείριση της διαφάνειας στην Ε.Ε., καθώς μέχρι πρότινος τα μηνύματα κινητής τηλεφωνίας δεν θεωρούνταν “έγγραφα” υπόχρεα δημοσιοποίησης.
Πλέον, το Δικαστήριο τονίζει ότι ακόμα και τέτοιου είδους επικοινωνίες πρέπει να υπόκεινται σε έλεγχο, όταν σχετίζονται με σημαντικές αποφάσεις δημοσίου ενδιαφέροντος.
Η στάση της Επιτροπής και οι αντιδράσεις
Η Κομισιόν, επισήμως, απέφυγε να σχολιάσει την απόφαση, ωστόσο σύμφωνα με εσωτερικές πηγές, υπήρχε προβληματισμός για τις επιπτώσεις της. Αξιωματούχοι φρόντισαν να υπογραμμίσουν ότι η υπόθεση δεν αφορά τις ίδιες τις διαπραγματεύσεις ή τον τρόπο με τον οποίο έγιναν, αλλά αποκλειστικά το ζήτημα της διαφάνειας.
Την περίοδο εκείνη, η ζήτηση για εμβόλια ήταν πρωτοφανής και η Ε.Ε. βρισκόταν σε μειονεκτική θέση συγκριτικά με χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, που είχαν ήδη εξασφαλίσει μεγάλες ποσότητες. Οι διαπραγματεύσεις με τις φαρμακευτικές εταιρείες χαρακτηρίστηκαν «έντονες» και «επείγουσες».
Οι επιπτώσεις για την Πρόεδρο της Κομισιόν
Η καταδίκη της Φον ντερ Λάιεν εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση κρίσεων και την ακεραιότητα της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Παρά τη ρητορική περί «εξαιρετικών συνθηκών», η απόφαση του Δικαστηρίου αποτελεί σαφές μήνυμα υπέρ της θεσμικής λογοδοσίας και διαφάνειας.
Η Φον ντερ Λάιεν καλείται να αντιμετωπίσει ένα ακόμη σκάνδαλο που ενδέχεται να επηρεάσει τις μελλοντικές πολιτικές της φιλοδοξίες.
