Η εντεινόμενη κρίση στο μεταναστευτικό έχει σημάνει συναγερμό σε όλη την Ευρώπη και κυβερνήσεις χωρών όπως η Γερμανία και η Αυστρία εξετάζουν το ενδεχόμενο να δημιουργήσουν κέντρα ασύλου αλλά και… απελάσεων εκτός της ΕΕ. Ήδη σχετικές διαδικασίες έχουν εκκινήσει και άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν όμως προβλήματα με το δικαιϊκό σύστημα.
Η γερμανική κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να αναθέσει τις αιτήσεις ασύλου σε χώρες εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με πρόταση ενός από τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού, μια τάση που παρατηρήθηκε φέτος σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Οι φιλελεύθεροι Ελεύθεροι Δημοκράτες (FDP) πρότειναν την αποστολή αιτούντων άσυλο σε χώρες εκτός ΕΕ προκειμένου να διεκπεραιωθούν οι αιτήσεις τους, με την κοινοβουλευτική εισηγήτρια του κόμματος για τη μετανάστευση, Αν-Βερούσκα Γιούρις, να δηλώνει στο Euractiv ότι το θέμα συμφωνήθηκε στη συμφωνία συνασπισμού που υπέγραψε το κόμμα με τους Πράσινους και τους Σοσιαλδημοκράτες (SDP).
“Περιμένω από τον υπουργό Εσωτερικών να επανεξετάσει το συντομότερο δυνατό τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να διευκολυνθεί η διεκπεραίωση αιτήσεων ασύλου σε τρίτες χώρες, καθώς αυτό συμφωνήσαμε στη συμφωνία συνασπισμού μας”, δήλωσε η Γιούρις.
Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του FDP, Κρίστιαν Ντουρ, σχολίασε επίσης την πρόταση λέγοντας: “Μια τέτοια ρύθμιση θα δημιουργούσε σαφήνεια σχετικά με το καθεστώς προστασίας και θα απέτρεπε τους ανθρώπους από το να ξεκινούν την επικίνδυνη διαδρομή μέσω της Μεσογείου χωρίς καμία προοπτική. Πρόκειται επίσης για ένα ζήτημα ανθρωπιάς”.
Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας Χέντρικ Βουστ, μέλος της κεντροδεξιάς Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης (CDU), υποστήριξε επίσης την ιδέα, δηλώνοντας ότι ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς θα πρέπει να συνάψει συμφωνίες με χώρες εκτός ΕΕ, προσφέροντάς τους οικονομικά κίνητρα για να αναλάβουν αιτούντες άσυλο που βρίσκονται στην Ευρώπη, προκειμένου να διεκπεραιώσουν τις αιτήσεις τους.
Ο Βουστ πρόσθεσε ότι η πολιτική αυτή θα έχει ως στόχο τη μείωση του αριθμού των μεταναστών που πεθαίνουν στην προσπάθειά τους να διασχίσουν τη θάλασσα για να φτάσουν στην Ευρώπη. Τουλάχιστον 2.978 μετανάστες έχουν δηλωθεί ως νεκροί ή αγνοούμενοι μέχρι στιγμής φέτος, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), με τη συντριπτική πλειονότητα να λαμβάνει χώρα στην κεντρική Μεσόγειο Θάλασσα.
“Αυτό σημαίνει ότι όσοι δεν μπορούν να περιμένουν καθεστώς προστασίας δεν έρχονται εξαρχής στη χώρα μας. Με τον τρόπο αυτό, πρέπει να παρέχουμε οικονομική στήριξη σε αυτές τις χώρες-εταίρους. Πρόκειται για συμφωνίες με απόδοση και ανταπόδοση”, δήλωσε ο Βουστ.
“Το κράτος εταίρος θα πρέπει να δηλώσει την ετοιμότητά του να πάρει πίσω όποιον περνά παράτυπα τα θαλάσσια και χερσαία σύνορα από τη χώρα του προς την Ευρωπαϊκή Ένωση”, είπε, παρομοιάζοντας τις όποιες συμφωνίες με τη συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας για τη μετανάστευση του 2016, με την οποία η ΕΕ έστειλε στην Τουρκία δισεκατομμύρια ευρώ.
Η Γερμανία είναι η τελευταία χώρα που επιχειρεί να αναθέσει τις διαδικασίες ασύλου σε ξένες χώρες και έρχεται μετά την προσπάθεια του Ηνωμένου Βασιλείου να συνεργαστεί με το αφρικανικό κράτος της Ρουάντα για να στείλει εκεί μετανάστες που είχαν διασχίσει παράνομα τη Μάγχη.
Η πολιτική αυτή θεωρήθηκε σε μεγάλο βαθμό ως ένας τρόπος για να αποθαρρυνθούν οι μετανάστες από το να κάνουν το ταξίδι στη Μάγχη, αλλά οι βουλευτές του Ηνωμένου Βασιλείου ισχυρίστηκαν αργότερα ότι υπήρχαν ελάχιστες αποδείξεις ότι η πολιτική αυτή απέτρεπε πραγματικά τους μετανάστες.
Μετά τη σύναψη συμφωνίας ύψους 140 εκατομμυρίων λιρών με τη Ρουάντα το 2022, μέχρι στιγμής δεν έχει σταλεί στη χώρα ούτε ένας αιτών άσυλο, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου έκρινε το όλο σχέδιο παράνομο, υποστηρίζοντας ότι η Ρουάντα δεν ήταν ασφαλής τρίτη χώρα. Η πρώτη και μοναδική απόπειρα απέλασης μεταναστών στη Ρουάντα πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2022, αλλά ακυρώθηκε μετά από νομική προσφυγή.
Η υπουργός Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Σουέλα Μπρέιβερμαν επέρριψε μέρος της ευθύνης για την αποτυχία του σχεδίου στη συνεχιζόμενη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), η οποία καθήλωσε την αρχική πτήση απέλασης.
Η Δανία έθεσε επίσης την ιδέα να συνεργαστεί με τη Ρουάντα για την εξωτερική ανάθεση της επεξεργασίας ασύλου, αλλά σταμάτησε την πρωτοβουλία της τον Ιανουάριο του 2023.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ένταξης Κάαρε Ντίβαντ δήλωσε: “Εξακολουθούμε να έχουμε την ίδια φιλοδοξία, αλλά έχουμε διαφορετική διαδικασία. Το πρόγραμμα της νέας κυβέρνησης προβλέπει τη δημιουργία ενός κέντρου υποδοχής εκτός Ευρώπης σε συνεργασία με την ΕΕ ή άλλες χώρες”.
Η Γαλλία, μια άλλη χώρα που έχει δει έναν θλιβερό αριθμό επιτυχημένων απελάσεων τα τελευταία χρόνια, επιδιώκει να παρακάμψει εντελώς το ΕΔΔΑ, διατάσσοντας την απέλαση εγκληματιών και επικίνδυνων ατόμων πριν το ΕΔΔΑ αποφανθεί επί των υποθέσεών τους, αποδεχόμενη αντ’ αυτού ένα μικρό πρόστιμο.
Η νέα πολιτική αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου νομοσχεδίου για τη μεταρρύθμιση της μετανάστευσης που πρότεινε ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας Ζεράλ Νταρμανέν, το οποίο προτάθηκε μετά από μια σειρά τρομοκρατικών επιθέσεων από πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο τα τελευταία χρόνια, με πιο πρόσφατη τη δολοφονία ενός δασκάλου στο Αρράς από έναν Τσετσένο ισλαμιστή ριζοσπάστη.
Στη Σουηδία, η κεντροδεξιά κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Ουλφ Κρίστερσον άνοιξε πέντε νέα κέντρα απέλασης σε μια προσπάθεια να αυξήσει τις απελάσεις, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να αυξήσει τον αριθμό των ατόμων με εντολή απέλασης που εγκαταλείπουν οικειοθελώς τη χώρα.
Τα “κέντρα επιστροφής” επιτρέπουν στους μετανάστες με εντολές απέλασης να ζουν στις εγκαταστάσεις τους, ενώ η διαδικασία απέλασής τους βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η Σουηδία, όπως η Γερμανία, η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, εξετάζει επίσης τη δημιουργία κέντρων εκτός ΕΕ για τους μετανάστες στους οποίους έχει απαγορευτεί η είσοδος στη Σουηδία αλλά δεν μπορούν να απελαθούν πίσω στις χώρες καταγωγής τους.
Η αυστριακή κυβέρνηση εξετάζει επίσης παρόμοιες λύσεις, φιλοξενώντας την Πέμπτη 2 Νοεμβρίου την υπουργό Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Σουέλα Μπρέιβερμαν, προκειμένου να διδαχθεί από τη βρετανική εμπειρία της ανάθεσης αιτήσεων ασύλου σε τρίτες χώρες.
English