English
Η υπόθεση του μη επανδρωμένου θαλάσσιου σκάφους που εντοπίστηκε ανοιχτά της Λευκάδας εξακολουθεί να προκαλεί σοβαρά ερωτήματα, τόσο για την προέλευσή του όσο και για τον πραγματικό σκοπό της αποστολής του. Οι πρώτες πληροφορίες και οι φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν οδήγησαν αρκετούς αναλυτές στην εκτίμηση ότι πρόκειται για σκάφος τύπου MAGURA V5 ή παρόμοιας φιλοσοφίας, δηλαδή για ένα τηλεχειριζόμενο drone επιφανείας σχεδιασμένο κυρίως για επιθέσεις εναντίον πλοίων.
Το συγκεκριμένο μοντέλο έχει συνδεθεί τα τελευταία χρόνια με επιχειρήσεις της Ουκρανίας κατά ρωσικών ναυτικών στόχων στη Μαύρη Θάλασσα. Πρόκειται για σκάφος μήκους περίπου 5,5 μέτρων, με μεγάλη αυτονομία και δυνατότητα μεταφοράς εκατοντάδων κιλών εκρηκτικών. Η θεωρητική επιχειρησιακή του εμβέλεια φθάνει περίπου τα 800 χιλιόμετρα, ενώ μπορεί να κινείται επί πολλές ώρες με σχετικά χαμηλό ίχνος εντοπισμού.
Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον το σκάφος ήταν επιχειρησιακά ενεργό και όχι απλώς παρασυρμένο, θα μπορούσε να είχε εξαπολυθεί από αρκετά διαφορετικά σημεία της Μεσογείου. Αναλυτές θεωρούν πάντως εξαιρετικά δύσκολο να ξεκίνησε απευθείας από την Ουκρανία, καθώς οι αποστάσεις και η διαδρομή μέσω Βοσπόρου και Αιγαίου υπερβαίνουν κατά πολύ τις δυνατότητές του. Πιο πιθανό θεωρείται το ενδεχόμενο να μεταφέρθηκε από πλοίο-φορέα και να εξαπολύθηκε σε κάποια περιοχή της κεντρικής ή ανατολικής Μεσογείου και ειδικότερα της Αδριατικής και του Ιονίου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές περί ύπαρξης συστήματος Starlink ή αντίστοιχου δορυφορικού εξοπλισμού επικοινωνίας πάνω στο σκάφος. Η χρήση τέτοιων συστημάτων θεωρείται σχεδόν απαραίτητη για αποστολές σε μεγάλες αποστάσεις, καθώς επιτρέπουν μετάδοση εικόνας, τηλεμετρίας και εντολών σε πραγματικό χρόνο. Σε περίπτωση που πράγματι υπήρχε ενεργό τερματικό Starlink, οι ελληνικές αρχές θα μπορούσαν θεωρητικά να ζητήσουν από την εταιρεία στοιχεία σύνδεσης και τεχνικά δεδομένα, δεδομένου ότι το σκάφος εντοπίστηκε εντός ελληνικής περιοχής ευθύνης και θεωρείται δυνητικά επικίνδυνο.
Τα δεδομένα αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν στοιχεία ενεργοποίησης, γεωγραφικές περιοχές σύνδεσης και χρονικά ίχνη επικοινωνίας. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι σε τέτοιου τύπου επιχειρήσεις χρησιμοποιούνται συχνά παραπλανητικές τεχνικές, ενδιάμεσοι λογαριασμοί και τροποποιημένος εξοπλισμός, γεγονός που δυσκολεύει την πλήρη ταυτοποίηση των χειριστών.
Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να αξιοποιήσουν δεδομένα ναυσιπλοΐας και δορυφορικής παρακολούθησης, εξετάζοντας ποια πλοία κινούνταν στην περιοχή τις προηγούμενες ημέρες, ποια παρουσίασαν ασυνήθιστες πορείες ή απενεργοποίησαν τα συστήματα AIS. Ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει στον εντοπισμό πιθανού «μητρικού πλοίου» από το οποίο εξαπολύθηκε το drone.
Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, στο εσωτερικό του σκάφους φέρεται να εντοπίστηκαν πυροκροτητές και εξοπλισμός που παραπέμπει σε επιθετική διαμόρφωση. Αν επιβεβαιωθούν αυτές οι πληροφορίες, τότε ο πιθανότερος στόχος θα ήταν κάποιο πλοίο υψηλής αξίας, όπως δεξαμενόπλοιο, εμπορικό πλοίο ρωσικών συμφερόντων ή ακόμη και ναυτική εγκατάσταση.
Το ενδεχόμενο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν συνδεθεί με την ουκρανική επίθεση που σημειώθηκε πριν από λίγους μήνες εναντίον του δεξαμενόπλοιου «Qendil» νοτιοδυτικά της Κρήτης. Σύμφωνα με διεθνή και ελληνικά δημοσιεύματα, ουκρανικές πηγές είχαν αναλάβει τότε την ευθύνη για επίθεση με drones σε πλοίο του αποκαλούμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, σε απόσταση λίγων δεκάδων ναυτικών μιλίων από την Κρήτη.
Η υπόθεση της Λευκάδας επαναφέρει έτσι ένα κρίσιμο ερώτημα: μέχρι ποιο σημείο μπορεί να γίνεται ανεκτή η μεταφορά του ρωσο-ουκρανικού πολέμου στη Μεσόγειο και μάλιστα τόσο κοντά στην ελληνική επικράτεια;
Θρίλερ μεταξύ Ελλάδας και Ουκρανίας μετά την ανακάλυψη θαλασσίου drone
Ακόμη κι αν υποτεθεί ότι στόχος τέτοιων επιχειρήσεων είναι αποκλειστικά ρωσικά πλοία, η παρουσία οπλισμένων μη επανδρωμένων σκαφών σε περιοχές ελληνικού ενδιαφέροντος δημιουργεί αντικειμενικά σοβαρό ζήτημα ασφάλειας και εθνικής κυριαρχίας. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία, ούτε μπορεί να θεωρείται αυτονόητο ότι θα αποδέχεται επιχειρήσεις ξένων μυστικών υπηρεσιών ή στρατιωτικών μηχανισμών σε τόσο μικρή απόσταση από τα χωρικά της ύδατα.
Για πολλούς αναλυτές, η εξέλιξη αυτή ενισχύει την εικόνα μιας Ουκρανίας που, πιεσμένη από τον πόλεμο και ενθαρρυμένη από τη δυτική στήριξη, επεκτείνει πλέον τις επιχειρήσεις της πολύ πέρα από το αρχικό θέατρο συγκρούσεων.
Και το ερώτημα που τίθεται πλέον ανοιχτά είναι αν τέτοιες πρακτικές αρχίζουν να προσεγγίζουν τη λογική ενός κράτους που λειτουργεί με όρους «πειρατικού πολέμου», αδιαφορώντας για τους κινδύνους που δημιουργούνται ακόμη και για χώρες οι οποίες έχουν σταθεί πολιτικά και στρατιωτικά στο πλευρό του.
