Σε μια συνέντευξη που προκαλεί αίσθηση, ο Θεόδωρος Καρυώτης, ο άνθρωπος που χαρακτηρίζεται ως ο «πατέρας της Ελληνικής ΑΟΖ», μιλά από την Ουάσινγκτον στον ραδιοφωνικό σταθμό 98.4 στον Γιώργο Σαχίνη και ξετυλίγει το κουβάρι ενός εθνικού δράματος που κρατά 43 ολόκληρα χρόνια. Ο ομότιμος καθηγητής στις ΗΠΑ, μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας στη διάσκεψη του Montego Bay το 1982, όπου η Ελλάδα υπέγραψε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), δεν διστάζει να καυτηριάσει την ελληνική πολιτική για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ). Με αιχμηρό λόγο, καταγγέλλει το «φοβικό σύνδρομο» της Ελλάδας απέναντι στην Τουρκία και αποκαλύπτει τα λάθη που κρατούν τη χώρα μας πίσω στη διεκδίκηση των θαλάσσιων δικαιωμάτων της.

Η Ελλάδα και η UNCLOS: Ένα Χαμένο Στοίχημα

Ο Καρυώτης δεν μασά τα λόγια του: «Η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει διαβάσει τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας!» δηλώνει, αποκαλύπτοντας μια απίστευτη αλήθεια. Σύμφωνα με τη διεθνή πρακτική, ένα παράκτιο κράτος πρώτα ανακηρύσσει την ΑΟΖ του και μετά προχωρά στην οριοθέτησ secondly, η Ελλάδα έχει κάνει το ακριβώς αντίθετο! Αντί να διεκδικήσει με θάρρος τα δικαιώματά της, η Αθήνα κινείται με δισταγμούς, παραμένοντας εγκλωβισμένη σε μια νοοτροπία που, όπως λέει ο Καρυώτης, «μυρίζει φόβο» απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις. Η UNCLOS, που η Ελλάδα υπέγραψε το 1982, δίνει ξεκάθαρα το δικαίωμα σε κάθε παράκτιο κράτος να ορίσει τη δική του ΑΟΖ, αλλά η Ελλάδα, παρά τις δεκαετίες που έχουν περάσει, παραμένει διστακτική, αφήνοντας τη θάλασσά της εκτεθειμένη στις τουρκικές διεκδικήσεις.

Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός: Ένα Βήμα Μπροστά ή Καπνός στα Μάτια;

Ο Καρυώτης επικεντρώνεται στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ), τον οποίο χαρακτηρίζει ως την «τελευταία πράξη» ενός εθνικού δράματος. Ο ΘΧΣ, που εντάσσεται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί έναν χάρτη που περιγράφει με σαφήνεια τα όρια της ΑΟΖ των κρατών-μελών, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Ο χάρτης αυτός, όπως τονίζει ο καθηγητής, στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα στην «κατοχική Τουρκία», που συνεχίζει να παραβιάζει τα ελληνικά δικαιώματα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να υπονομεύει τη σημασία του. Ενώ ο χάρτης στη δυτική πλευρά της Ελλάδας παρουσιάζεται ως η ΑΟΖ της χώρας, στην ανατολική πλευρά – όπου η Τουρκία αμφισβητεί τα πάντα – η κυβέρνηση μιλά μόνο για «υφαλοκρηπίδα». «Αυτό είναι το φοβικό σύνδρομο σε όλο του το μεγαλείο!» λέει ο Καρυώτης, κατηγορώντας την Αθήνα ότι υποχωρεί προκλητικά μπροστά στις τουρκικές απειλές. Αντί να ανακηρύξει πλήρως την ΑΟΖ της, η Ελλάδα κρύβεται πίσω από διφορούμενες διατυπώσεις, αφήνοντας περιθώρια στην Άγκυρα να συνεχίζει το γεωπολιτικό της παιχνίδι.

Το Ηλεκτρικό Καλώδιο και η Χαμένη Ευκαιρία

Ένα από τα πιο πρακτικά ζητήματα που θίγει ο Καρυώτης είναι το σχέδιο για το ηλεκτρικό καλώδιο που θα συνδέει την Ελλάδα με άλλες χώρες μέσω της ΑΟΖ της. Ο χάρτης του ΘΧΣ, όπως εξηγεί, «λύνει τα χέρια» της Ελλάδας, αφού καθορίζει με σαφήνεια τις θαλάσσιες ζώνες όπου το καλώδιο μπορεί να περάσει. Πρόκειται για μια κίνηση που θα ενισχύσει την ενεργειακή αυτονομία και τη γεωπολιτική θέση της χώρας. Ωστόσο, ο καθηγητής εκφράζει την απογοήτευσή του για την καθυστέρηση της κυβέρνησης να προχωρήσει αποφασιστικά. «Η Ελλάδα σκέφτεται ακόμα, αντί να δράσει», λέει, υπονοώντας ότι η διστακτικότητα αυτή δεν οφείλεται μόνο σε τεχνικούς λόγους, αλλά και στον φόβο των τουρκικών αντιδράσεων.

Η Τουρκία στο Επίκεντρο της Κριτικής

Ο Καρυώτης δεν κρύβει την οργή του για την τουρκική στάση. Η Άγκυρα, που δεν έχει υπογράψει την UNCLOS, αμφισβητεί συστηματικά τα δικαιώματα της Ελλάδας και της Κύπρου, παραβιάζοντας τις θαλάσσιες ζώνες τους και διεκδικώντας περιοχές που ανήκουν στην ελληνική ΑΟΖ. Ο χάρτης του ΘΧΣ, σύμφωνα με τον καθηγητή, είναι μια απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις, αλλά μόνο αν η Ελλάδα τον αξιοποιήσει με θάρρος. «Η Τουρκία δεν σέβεται το διεθνές δίκαιο», λέει, καλώντας την ελληνική κυβέρνηση να αφήσει τις φοβίες και να διεκδικήσει δυναμικά ό,τι της ανήκει.

Η συνέντευξη του Θεόδωρου Καρυώτη είναι ένα καμπανάκι κινδύνου για την Ελλάδα. Με 43 χρόνια εμπειρίας στο ζήτημα της ΑΟΖ, ο «πατέρας» του ελληνικού οράματος για τις θαλάσσιες ζώνες αποκαλύπτει τα λάθη, τις παραλείψεις και – πάνω απ’ όλα – το «φοβικό σύνδρομο» που κρατά τη χώρα μας πίσω. Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός είναι μια χρυσή ευκαιρία να θωρακίσουμε τα εθνικά μας συμφέροντα, αλλά η διστακτικότητα της κυβέρνησης και η απουσία στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία κινδυνεύουν να μας κοστίσουν ακριβά. Η ερώτηση παραμένει: θα βρει η Ελλάδα το θάρρος να παίξει το χαρτί της ΑΟΖ ή θα συνεχίσει να υποχωρεί μπροστά στις τουρκικές απειλές;