Επιπλέον, περιλαμβάνεται πρόβλεψη για την εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης με τρόπο που να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.
Στις κοινωνικές διατάξεις ξεχωρίζει η πρόταση για επέκταση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης από εννέα σε έντεκα χρόνια. Κεντρική θέση έχει και η απελευθέρωση της Ανώτατης Εκπαίδευσης από το κρατικό μονοπώλιο, με τη δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών ή ιδιωτικών πανεπιστημίων μέσω αναθεώρησης του άρθρου 16.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην προστασία του φυσικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τη διαχείριση υδάτινων πόρων και την αποκατάσταση δασών.
Θεσμικές αλλαγές και ισορροπίες
Στις θεσμικές ρυθμίσεις η πρόταση εστιάζει στην ενίσχυση των ελέγχων και των ισορροπιών. Μεταξύ άλλων, προτείνεται η επανεξέταση του άρθρου 29 για τα πολιτικά κόμματα, με σαφείς προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας, καθώς και συνεχή εποπτεία της εσωτερικής δημοκρατίας τους.
Για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προτείνεται εξαετής θητεία με μεταβατική ρύθμιση για τον νυν Πρόεδρο. Καταργείται η δυνατότητα διάλυσης της Βουλής με επίκληση σοβαρού εθνικού θέματος. Στο εξής η διάλυση θα γίνεται με πρόταση της κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής για ανανέωση της λαϊκής εντολής.
Εισάγεται επίσης η επιστολική ψήφος και για τους εκλογείς εντός επικράτειας, ενώ το εκλογικό σύστημα θα πρέπει να εξασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη θεσμική θωράκιση του ρόλου του βουλευτή. Σχετικά με την ευθύνη υπουργών, η ΝΔ προτείνει αλλαγές που αποσκοπούν σε ισορροπία μεταξύ ατιμωρησίας και υπερβολικής τιμωρητικότητας. Καταργείται το «αμελλητί», η προκαταρκτική εξέταση περνά σε Εισαγγελέα Εφετών και η πρόταση δίωξης σε Εισαγγελέα Αρείου Πάγου, ενώ η Βουλή αποφασίζει με απόλυτη πλειοψηφία και ονομαστική ψηφοφορία.
Μονιμότητα και οικονομία
Για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, η πρόταση προβλέπει επαναπροσδιορισμό της έννοιας στο Σύνταγμα. Στο κυβερνητικό στρατόπεδο υπενθυμίζουν ότι υπάρχει ήδη νόμος που ρυθμίζει την αξιολόγηση, τις ανταμοιβές και τις ποινές, συμπεριλαμβανομένης της οριστικής παύσης.
Στις αναπτυξιακές διατάξεις κυριαρχεί η έννοια της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς. Προβλέπεται κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη, ενώ γίνεται αναφορά σε βιώσιμο προϋπολογισμό του κράτους.
Στην κυβέρνηση αναμένουν τώρα τη συμβολή των κομμάτων της αντιπολίτευσης σε έναν διάλογο που ξεκινά με συγκεκριμένη βάση, αν και οι προσδοκίες για ευρύτερες συναινέσεις παραμένουν περιορισμένες.
English