English
Το Αζερμπαϊτζάν δεν θα πουλήσει περισσότερο αέριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς συγκεκριμένες εγγυήσεις, δήλωσε ο Πρόεδρος της χώρας Ιλχάμ Αλίεφ.
Χωρίς πραγματική δέσμευση από την Ευρώπη, η χώρα μπορεί αντί αυτού να κάνει συμφωνίες με γειτονικές χώρες «προς Ανατολή και Νότο» δήλωσε ο Αλίεφ στις 9 Απριλίου κατά τη διάρκεια διεθνούς φόρουμ που φιλοξενήθηκε στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, το Μπακού.
«Γιατί να δω την αγορά σας ως την κύρια αγορά μου;» ρωτάει την ΕΕ.
Δήλωσε ότι υπάρχει μια αντίφαση μεταξύ όσων απαιτεί ο μπλοκ και του μέλλοντος που φαντάζεται.
«Η ΕΕ λέει ότι το 2050 θα είναι ουδέτερη ως προς τον άνθρακα και μου ζητά να επενδύσω χρήματα και να παράγω περισσότερο αέριο», είπε. «Αλλά πού θα πάει αυτό το αέριο, αν δεν το πάρουν από εμάς;»
Η Άουρα Σαμπάντους, ειδικός αγοράς στον πάροχο ειδήσεων και δεδομένων ενέργειας ICIS, δήλωσε: «Αυτή η συζήτηση ξεκίνησε χρόνια πριν, όταν [η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα] φον ντερ Λάιεν πήγε στο Μπακού το 2022 για να ζητήσει πρόσθετους όγκους αερίου να σταλούν στην Ευρώπη.
«Από τότε, το Αζερμπαϊτζάν στην πραγματικότητα λέει συνεχώς στην ΕΕ ότι χρειάζεται περισσότερες δεσμεύσεις, αλλά η ΕΕ δεν μπορεί [να τους δώσει]… γιατί θέλει να έχει καθαρές οικονομίες χωρίς ορυκτά καύσιμα στο μέλλον», πρόσθεσε.
Νωρίτερα τον Απρίλιο, ο Αλίεφ είχε καλέσει διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς να επανεξετάσουν τη στάση τους απέναντι στη χρηματοδότηση έργων αερίου.
Ο Νότιος Διάδρομος Αερίου, ένας αγωγός 3.500 χιλιομέτρων που προμηθεύει φυσικό αέριο σε χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης από το Αζερμπαϊτζάν, καθώς και οι άλλοι αγωγοί που χρησιμοποιούνται για την εξαγωγή αερίου, λειτουργούσαν στο μέγιστο της χωρητικότητάς τους, δήλωσε.
Για να τους επεκτείνουν, θα χρειάζονταν χρηματοδότηση αλλά «οι διεθνείς χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί… αποφάσισαν να αναστείλουν τη χρηματοδότηση έργων που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα», είπε στην τελευταία συνάντηση του Συμβουλίου Συμβούλων για τον Νότιο Διάδρομο Αερίου στις 4 Απριλίου.
Στις 9 Απριλίου, αναγνώρισε πάντως ότι η ΕΕ ήταν ένας ελκυστικός προορισμός λόγω της «νομοθεσίας, των κανόνων, των διαδικασιών» καθώς και της διασύνδεσής της.
Ένας εκπρόσωπος της ΕΕ δήλωσε στις 10 Απριλίου: «Οι εμπορικοί εταίροι από όλο τον κόσμο… βρίσκονται στη σειρά για να υπογράψουν εμπορικές συμφωνίες μαζί μας, γιατί γνωρίζουν ότι είμαστε σταθεροί, αξιόπιστοι, προβλέψιμοι.»
Ο Αλίεφ προειδοποίησε ότι το Μπακού θα μπορούσε να κοιτάξει αλλού. «Δεν θα πρέπει να κοιτάμε μόνο προς Δυσμά, μπορούμε να κοιτάξουμε προς Ανατολή, προς Νότο. Αυτό είναι σημαντικό για… την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης», δήλωσε.
Το 2024, η ΕΕ εισήγαγε περίπου 13 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν, όλα μέσω αγωγού.
Για σύγκριση, οι συνολικές εισαγωγές της ΕΕ από τη Ρωσία ανήλθαν περίπου σε 11 bcm την ίδια περίοδο, με απότομη πτώση σε σχέση με τα επίπεδα πριν το 2022, αν και παρ’όλα αυτά η ποσότητα είναι σημαντική δεδομένων των πολιτικών υποσχέσεων για την εξάλειψη της εξάρτησης. Από αυτό, οι ροές μέσω αγωγών κάλυπταν περίπου 5 bcm.
Οι ΗΠΑ — αν και δεν προμηθεύουν αέριο μέσω αγωγού — αποτελούσαν το 45% όλων των εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στην ΕΕ.
Η μεταβλητότητα στην ενεργειακή αγορά οδήγησε εν μέρει από τις τριβές στο διατλαντικό εμπόριο, έχει ήδη οδηγήσει σε ένα ρίσκο τιμολόγησης αερίου, σύμφωνα με αναλυτές. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ζητήσει από την ΕΕ να αγοράσει περισσότερο LNG.
Παρά ταύτα, αφού «έμαθαν τα μαθήματα πολύ καλά» όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία και η ΕΕ αναγκάστηκε να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές φυσικού αερίου, το μπλοκ τώρα είναι φοβισμένο σχετικά με το πόσο περισσότερο μπορεί να εισάγει από τις ΗΠΑ.
«Οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις με ευρωπαϊκές χώρες υπήρχαν πριν τον πόλεμο; Το Μπακού προμηθεύει την Ευρώπη με αέριο μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων για τουλάχιστον πέντε χρόνια», δήλωσε η Σαμπάντους.
«Αυτό που είναι διαφορετικό τώρα είναι ότι αυτοί [το Αζερμπαϊτζάν] δείχνουν στην ΕΕ ότι μπορούν να πουλήσουν αλλού.
Η Τουρκία έχει μεγάλο δυναμικό να απορροφήσει περισσότερο αζερικό αέριο… έχουν επίσης πολύ καλές διπλωματικές σχέσεις», είπε.
«Είναι πιθανό ότι πρόκειται για στρατηγική διαπραγμάτευσης και ότι προσπαθούν να ωθήσουν την ΕΕ να προχωρήσει», πρόσθεσε.
Ο Αλίεφ συνάντησε τον Ευρωπαίο Επίτροπο Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Συμβουλίου Συμβούλων για τον Νότιο Διάδρομο Αερίου στις 4 Απριλίου.
Και οι δύο υπογράμμισαν τη στρατηγική σημασία της οδού διέλευσης του αερίου, η οποία αποτελεί μέρος των σχεδίων της ΕΕ για διαφοροποίηση.
Οι δύο πλευρές επαναβεβαίωσαν τις φιλοδοξίες τους να διπλασιάσουν τους όγκους σε 20 bcm ανά έτος μέχρι το 2027, μια στόχευση που είχε τεθεί για πρώτη φορά το 2022.
Το Αζερμπαϊτζάν έχει ξεκαθαρίσει ότι μια τέτοια αύξηση της παραγωγής ήταν δυνατή μόνο με συγκεκριμένες εγγυήσεις από την ΕΕ.
Μιλώντας σε μια διάσκεψη στο Μπακού, ο Υπουργός Ενέργειας του Αζερμπαϊτζάν Παρβίζ Σαχμπάζοφ κάλεσε την 27μελή Ένωση να «επανεξετάσει» τους χρηματοοικονομικούς περιορισμούς της σχετικά με τις διασυνοριακές υποδομές φυσικού αερίου, προειδοποιώντας ότι οι τρέχοντες περιορισμοί εμπόδιζαν τις επενδύσεις στην επέκταση του Νότιου Διάδρομου Αερίου.
«Δεν θα πρέπει να υπάρχει αντίφαση μεταξύ της πολιτικής υποστήριξης για την αύξηση της προμήθειας αερίου από το Αζερμπαϊτζάν και της έλλειψης υποστήριξης για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής», δήλωσε.
