English
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε ριζικές αλλαγές στους κανόνες διεύρυνσης, ώστε να ξεπεράσει το εμπόδιο που θέτει η Ουγγαρία στην ένταξη της Ουκρανίας, με συνέπειες που αγγίζουν άμεσα τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας.
Η πρόταση Κόστα και το τέλος της ομοφωνίας
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να μεταρρυθμίσει τον τρόπο λήψης αποφάσεων για τη διεύρυνσή της, ώστε να παρακάμψει το βέτο της Ουγγαρίας στην περίπτωση της Ουκρανίας.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, προτείνει να γίνεται το άνοιγμα των διαπραγματευτικών κεφαλαίων με ειδική πλειοψηφία, αντί για ομοφωνία.
Αυτή η αλλαγή σπάει μια μακροχρόνια παράδοση, όπου κάθε κράτος-μέλος μπορούσε να μπλοκάρει μόνο του μια ενταξιακή διαδικασία.
Το βέτο, που μέχρι τώρα λειτουργούσε ως βασικό δικαίωμα για όλα τα μέλη, χάνει την ισχύ του στο αρχικό και καθοριστικό στάδιο των διαπραγματεύσεων.
Η στάση της Ουγγαρίας και η αντίδραση των Βρυξελλών
Η Ουγγαρία εμποδίζει εδώ και πάνω από έναν χρόνο την έναρξη διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, επικαλούμενη θέματα όπως τα δικαιώματα της ουγγρικής μειονότητας, η ενεργειακή σταθερότητα και η εξέλιξη του πολέμου.
Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν στηρίζει αυτή την απόφαση σε εθνική διαβούλευση, παρουσιάζοντάς την ως εντολή του λαού.
Η επιμονή της Βουδαπέστης έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια στις Βρυξέλλες. Η πρόταση Κόστα αποσκοπεί να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία, ανοίγοντας δρόμο όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά και για τη Μολδαβία, της οποίας η αίτηση έχει συνδεθεί με εκείνη του Κιέβου.
Το προηγούμενο και οι κίνδυνοι για την Ελλάδα
Πίσω από αυτή την κίνηση κρύβεται ένα σοβαρό ζήτημα: η κατάργηση του βέτο δημιουργεί προηγούμενο που μπορεί να πλήξει την Ελλάδα.
Το δικαίωμα αυτό λειτούργησε πάντα ως ασπίδα για την Αθήνα, επιτρέποντάς της να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της σε θέματα διεύρυνσης, όπως οι σχέσεις με την Τουρκία, η ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων ή μελλοντικές διεκδικήσεις.
Με την κατάργηση της ομοφωνίας στο πρώτο στάδιο, η Ελλάδα χάνει ένα κρίσιμο διαπραγματευτικό εργαλείο. Παρόλο που η ομοφωνία παραμένει για το κλείσιμο των κεφαλαίων, η ουσία είναι ότι η Αθήνα δεν θα μπορεί πια να εμποδίσει την έναρξη ενταξιακής πορείας μιας χώρας.
Αυτό σημαίνει απώλεια επιρροής μέσα στην Ένωση, ιδιαίτερα όταν μεγάλες δυνάμεις όπως η Γερμανία πιέζουν για αποφάσεις που δεν συνάδουν με τα ελληνικά συμφέροντα.
Η συζήτηση και η κατεύθυνση της ΕΕ
Η πρόταση θα τεθεί σε άτυπη σύνοδο κορυφής στην Κοπεγχάγη. Για να εφαρμοστεί, απαιτείται ομόφωνη έγκριση, κάτι που δεν είναι σίγουρο. Κανένας ηγέτης δεν έχει εκφράσει ανοιχτή αντίθεση μέχρι στιγμής, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνει πρόθυμη να εξετάσει τη μετάβαση σε πλειοψηφία.
Η ΕΕ φαίνεται να προτιμά την ταχύτητα από τη συναίνεση, περιορίζοντας το βέτο. Για την Ουκρανία και τη Μολδαβία, αυτό είναι νίκη.
Για την Ελλάδα, όμως, αποτελεί απειλή: το εργαλείο που της επέτρεπε να προστατεύει τα σύνορα και τα δικαιώματά της αδυνατίζει.
Η αλλαγή, που στοχεύει την Ουγγαρία σήμερα, μπορεί αύριο να στραφεί κατά της Αθήνας σε κρίσιμα εθνικά ζητήματα.
Η ουσία για την εθνική ασφάλεια
Σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, η απώλεια του βέτο δεν είναι απλή διαδικασία. Για χώρες όπως η Ελλάδα, που αντιμετωπίζουν προκλήσεις από γείτονες, γίνεται ζήτημα επιβίωσης.
Η ΕΕ, πιεζόμενη από εξωτερικούς παράγοντες, ρισκάρει να θυσιάσει την ισορροπία δυνάμεων υπέρ μεγάλων παικτών, αφήνοντας μικρότερα μέλη εκτεθειμένα.
