Οι τιμές των ενοικίων στις ευρωπαϊκές πόλεις συνεχίζουν να αποτελούν πρόκληση για πολλούς εργαζόμενους, καθώς τα έξοδα στέγασης απορροφούν σημαντικό μέρος του εισοδήματός τους. Μια πρόσφατη έρευνα εξέτασε τους καθαρούς μισθούς και το κόστος ενοικίασης διαμερισμάτων ενός υπνοδωματίου στα κέντρα 28 ευρωπαϊκών πόλεων, αποκαλύπτοντας ποιες προσφέρουν την καλύτερη ισορροπία μεταξύ εισοδήματος και ενοικίου και ποιες καθιστούν τη διαβίωση σχεδόν απαγορευτική.
Η κατάσταση των ενοικίων στην Ευρώπη
Η στέγαση αποτελεί βασικό στοιχείο του οικογενειακού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με την Eurostat, το ποσοστό του εισοδήματος που δαπανάται για στέγαση αυξάνεται σταθερά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα, τα υψηλά ενοίκια πιέζουν δυσανάλογα τους εργαζόμενους με χαμηλούς μισθούς ή όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό. Σε ορισμένες πόλεις, το ενοίκιο απορροφά σχεδόν ολόκληρο τον μισθό, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για άλλες ανάγκες.
Πόλεις με την καλύτερη και τη χειρότερη ισορροπία
Η έρευνα Mapping the World’s Prices συνέκρινε καθαρούς μισθούς και ενοίκια σε 69 πόλεις παγκοσμίως, με έμφαση σε 28 ευρωπαϊκές. Οι μέσοι καθαροί μισθοί κυμαίνονται από €855 στην Κωνσταντινούπολη και €1,044 στην Αθήνα έως €7,307 στη Γενεύη και €7,127 στη Ζυρίχη, καθιστώντας την Ελβετία τη χώρα με τις υψηλότερες αποδοχές. Στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες, η Ρώμη έχει τον χαμηλότερο μέσο μισθό (€2,046), ενώ το Βερολίνο (€3,565), το Παρίσι (€3,630) και το Λονδίνο (€3,637) προσφέρουν υψηλότερες αποδοχές.
Τα ενοίκια για διαμερίσματα ενός υπνοδωματίου στα κέντρα των πόλεων παρουσιάζουν μεγάλη διακύμανση, από €595 στην Αθήνα έως €2,732 στο Λονδίνο. Πόλεις όπως η Ζυρίχη, το Δουβλίνο, το Άμστερνταμ και η Γενεύη έχουν ενοίκια πάνω από €2,000, ενώ η Κωνσταντινούπολη και η Βουδαπέστη παραμένουν κάτω από €900.
Η σχέση μισθού-ενοικίου: Πού μένει χρήμα στην τσέπη
Η αναλογία ενοικίου προς μισθό αποκαλύπτει την πραγματική οικονομική επιβάρυνση. Στη Λισαβόνα, το ποσοστό φτάνει το 116%, ενώ στην Κωνσταντινούπολη το 101%, πράγμα που σημαίνει ότι ο μέσος μισθός δεν επαρκεί για το ενοίκιο. Στο Λονδίνο, τη Βαρκελώνη και τη Μαδρίτη, οι ενοικιαστές δαπανούν περίπου το 75% του εισοδήματός τους, ενώ στη Ρώμη το 65%, στο Δουβλίνο το 62% και στην Αθήνα το 57%.
Πόλεις με διαχειρίσιμα ενοίκια
Οι πόλεις με τις χαμηλότερες αναλογίες ενοικίου προς μισθό περιλαμβάνουν τη Γενεύη (29%), το Λουξεμβούργο και τη Φρανκφούρτη (34%), τη Ζυρίχη και το Ελσίνκι (35%), καθώς και τη Βιέννη (38%). Οι υψηλοί μισθοί, παρά τα υψηλά ενοίκια, εξασφαλίζουν μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα στους κατοίκους αυτών των πόλεων.
Παγκόσμια σύγκριση
Παγκοσμίως, πόλεις όπως η Μπογκοτά (120%), η Πόλη του Μεξικού (118%) και το Σάο Πάολο (102%) αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα, με τους μισθούς να μην καλύπτουν τα ενοίκια. Στις ΗΠΑ, η Νέα Υόρκη έχει αναλογία 81%, ενώ οι ελβετικές πόλεις προσφέρουν το υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα μετά το ενοίκιο: €5,174 στη Γενεύη και €4,638 στη Ζυρίχη.
Σε κάθε περίπτωση, τα συμπεράσματα από αυτές τις μετρήσεις είναι ενδεικτικά, καθώς στον προϋπολογισμό ενός νοικοκυριού περιλαμβάνονται και άλλες παράμετροι, όπως η αγοραστική δύναμη ενός ευρώ, ανά πόλη, το φορολογικό καθεστώς, οι υποδομές που μειώνουν το κόστος διαβίωσης (π.χ. δημόσιες συγκοινωνίες, δημόσια υγεία κλπ.) και οι τιμές των ειδών πρώτης ανάγκης, οι οποίες – για παράδειγμα στην Ελλάδα – είναι πολύ υψηλότερες απ’ ό,τι στις πιο προηγμένες οικονομικά χώρες με τους υψηλότερους μισθούς και την χαμηλότερη αναλογία ενοικίου προς εισόδημα.
Η πίεση της στέγασης
Η αύξηση του κόστους στέγασης αποτελεί μακροχρόνια τάση, όπως επισημαίνει έκθεση του ΟΟΣΑ. Οι μεγαλύτερες πόλεις συνήθως συνοδεύονται από υψηλότερα έξοδα διαβίωσης, και η τάση αυτή επιδεινώνεται τα τελευταία 20 χρόνια. Οι εργαζόμενοι καλούνται να βρουν ισορροπία μεταξύ εισοδήματος και βασικών αναγκών, με την επιλογή πόλης να παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση του προϋπολογισμού τους.
English