Πραξικόπημα στη Μαδαγασκάρη καθώς ο συνταγματάρχης Μικέλα Ραντριανιρίνα ανακοίνωσε την ανάληψη της διακυβέρνησης από τις ένοπλες δυνάμεις, λίγο μετά την ψηφοφορία της Εθνοσυνέλευσης που καθαίρεσε τον πρόεδρο Αντρί Ρατζοελίνα.

Η στρατιωτική παρέμβαση και η διάλυση θεσμών

Μια στρατιωτική μονάδα που είχε ταχθεί υπέρ των διαδηλωτών κατά του προέδρου Αντρί Ρατζοελίνα δήλωσε ότι αναλαμβάνει τον έλεγχο της χώρας.

Η ανακοίνωση ήρθε αμέσως μετά την απόφαση της Εθνοσυνέλευσης να καθαιρέσει τον αρχηγό του κράτους.

Ο συνταγματάρχης Μικέλα Ραντριανιρίνα, επικεφαλής της μονάδας Capsat, μίλησε έξω από το προεδρικό μέγαρο στην πρωτεύουσα Ανταναναρίβο.

Εκεί, εξήγησε ότι οι ένοπλες δυνάμεις θα κρατήσουν τα ηνία για μια μεταβατική περίοδο δύο ετών, με στόχο να αποκαταστήσουν την τάξη σε μια χώρα που ταλανίζεται από χρόνια πολιτική αστάθεια.

«Αναλαμβάνουμε από σήμερα την εξουσία και διαλύουμε τη Γερουσία και το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο», είπε ο Ραντριανιρίνα. «Η Εθνοσυνέλευση θα συνεχίσει κανονικά το έργο της».

Η μονάδα Capsat, που είχε πρωταγωνιστικό ρόλο και στο πραξικόπημα του 2009, άλλαξε την ισορροπία δυνάμεων όταν ενώθηκε με τους διαδηλωτές το Σάββατο.

Οι αξιωματικοί κάλεσαν τις δυνάμεις ασφαλείας να μην πυροβολήσουν τους πολίτες και στη συνέχεια στάθηκαν στο πλευρό τους.

Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, πριν διαλυθεί, είχε ζητήσει από τον Ραντριανιρίνα να αναλάβει την προεδρία και να οργανώσει εκλογές μέσα σε 60 ημέρες.

Σε δηλώσεις του στο Γαλλικό Πρακτορείο, ο συνταγματάρχης μίλησε για τη σύσταση μιας επιτροπής από αξιωματικούς του στρατού, της χωροφυλακής και της αστυνομίας, με πιθανή συμμετοχή πολιτών

. Αυτή η ομάδα θα χειριστεί τα τρέχοντα ζητήματα της προεδρίας, ενώ σύντομα θα σχηματιστεί και πολιτική κυβέρνηση.

Η ψηφοφορία στην Εθνοσυνέλευση και η αντίδραση του Ρατζοελίνα

Στην ψηφοφορία της Εθνοσυνέλευσης, 130 από τους 163 βουλευτές τάχθηκαν υπέρ της καθαίρεσης του Ρατζοελίνα – αριθμός που ξεπερνά τα δύο τρίτα που απαιτούνται.

Κανονικά, η απόφαση θα έπρεπε να εγκριθεί από το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο, αλλά αυτό διαλύθηκε από τον στρατό.

Ο Ρατζοελίνα, από άγνωστη τοποθεσία, απάντησε ότι διαλύει την Εθνοσυνέλευση και χαρακτήρισε την παραπομπή του «χωρίς νομιμότητα».

Σύμφωνα με τον γαλλικό σταθμό RFI, ο πρόεδρος έφυγε από τη χώρα την Κυριακή με γαλλικό στρατιωτικό αεροσκάφος. Ο ίδιος ανέφερε ότι ξεκινά επίσημες επισκέψεις σε χώρες-μέλη του SADC, του Οργανισμού Συνεργασίας της Νότιας Αφρικής.

Ο Ρατζοελίνα είχε ανέλθει στην εξουσία το 2009 μετά από λαϊκή εξέγερση, όταν ο στρατός του παρέδωσε τον έλεγχο.

Οι διαδηλώσεις και το κοινωνικό υπόβαθρο

Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν στις 25 Σεπτεμβρίου, με χιλιάδες πολίτες να συγκεντρώνονται στην Ανταναναρίβο. Κυρίως νέοι από τη συλλογικότητα Gen Z ξεκίνησαν το κίνημα, ζητώντας λύσεις σε χρόνια προβλήματα όπως οι διακοπές ρεύματος και νερού.

Σύντομα ενώθηκαν εργαζόμενοι μετά από απεργίες συνδικάτων, αλλά και πολίτες όλων των ηλικιών.

Η Μαδαγασκάρη, νησί στον Ινδικό Ωκεανό, έχει ιστορικό εξεγέρσεων και στρατιωτικών παρεμβάσεων, που συχνά οδηγούν σε παρατεταμένη αστάθεια.

Η φτώχεια πλήττει βαριά τη χώρα: Το 80% των 32 εκατομμυρίων κατοίκων ζει με λιγότερα από 2,80 ευρώ την ημέρα, κάτω από το όριο που θέτει η Παγκόσμια Τράπεζα.