Η Ουγγαρία μπλόκαρε την καταβολή της πρώτης δόσης του δανείου των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ, αλλά η Ουκρανία έχει ξεμείνει από χρήματα. Η πρόεδρος της Επιτροπής, Φον ντερ Λάιεν, υποσχέθηκε στο Κίεβο ότι τα χρήματα θα καταβληθούν ούτως ή άλλως. Αλλά πώς θα γίνει αυτό;
Αφού η ΕΕ δεν κατάφερε τον Δεκέμβριο να συγκεντρώσει την πλειοψηφία για την κατάσχεση των ρωσικών κεφαλαίων που έχουν παγώσει στην Ευρώπη, αποφασίστηκε να χρηματοδοτηθεί η Ουκρανία το 2026 και το 2027 με δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο θα λάβει η ΕΕ, θα πληρώσει τους τόκους και το οποίο το Κίεβο δεν θα πρέπει να αποπληρώσει, επειδή η ΕΕ πιστεύει ότι η Ρωσία θα χάσει τον πόλεμο και θα αποπληρώσει το δάνειο με αποζημιώσεις.
Ωστόσο, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Όρμπαν άσκησε βέτο όταν τέθηκε το ζήτημα της συγκεκριμένης αποδέσμευσης της πρώτης δόσης του δανείου για το Κίεβο. Αυτό δεν συνέβη επειδή, όπως απλουστευμένα παρουσιάζεται από τα μεγάλα ΜΜΕ, ο Όρμπαν και η Ουγγαρία διατηρούν φιλικές σχέσεις με την Ρωσία. Για την ακρίβεια, ο Όρμπαν είπε ότι συναινεί στην πρόταση της Κομισιόν, με την προϋπόθεση ότι η Ουγγαρία θα εξαιρεθεί από την επιβάρυνση που της αναλογεί από έναν τέτοιο δανεισμό.
Και για να αντιληφθεί κανείς τα μεγέθη – επειδή μερικοί νομίζουν ότι όταν η Ε.Ε. μοιράζει χρήματα, τα χρήματα αυτά προέρχονται από κάποιο «λεφτόδενδρο» – το ποσό που αναλογεί στην Ελλάδα, σε περίπτωση που η Ρωσία δεν πληρώσει πολεμικές αποζημιώσεις ή που η Ε.Ε. δεν μπορέσει να εκταμιεύσει τα παγωμένα ρωσικά κεφάλαια, είναι περί το 1,2 δισ. ευρώ. Αντιστοίχως, για την Ουγγαρία θα ήταν περίπου το ίδιο, δηλαδή γύρω στα 1,1 δισ. ευρώ. Απλά, ο Όρμπαν υπερασπίζεται την οικονομία του, ενώ ο Μητσοτάκης επιλέγει να κάνει τον κουβαρντά με τα χρήματά μας, μήπως και κερδίσει την πολυπόθητη γι’ αυτόν θέση του Αντόνιο Κόστα στην προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Το πρόβλημα είναι ότι το Κίεβο θα ξεμείνει από χρήματα τον Μάρτιο, γι’ αυτό η Ουκρανία χρειάζεται γρήγορα νέα χρήματα, διότι διαφορετικά δεν θα μπορεί να πληρώσει τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, τους στρατιώτες και άλλους λογαριασμούς. Αυτό θα σήμαινε στην πράξη την κατάρρευση του ουκρανικού κράτους και, συνεπώς, το τέλος του πολέμου, κάτι που η ΕΕ φυσικά θέλει να αποτρέψει, διότι επίσημα εξακολουθεί να ποντάρει σε μια νίκη επί της Ρωσίας.
Η Φον ντερ Λάιεν βρισκόταν την Τρίτη, στην τέταρτη επέτειο της κλιμάκωσης στην Ουκρανία, μαζί με τον πρόεδρο του Συμβουλίου της ΕΕ Κόστα στο Κίεβο, όπου ήθελε να παρουσιάσει επίσημα το 20ό πακέτο αντιρωσικών κυρώσεων και την εκταμίευση της πρώτης δόσης του δανείου, αλλά αυτό δεν έγινε λόγω του βέτο του Όρμπαν.
Η Φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε όμως στο Κίεβο ότι τα χρήματα θα καταβληθούν ούτως ή άλλως. Ανέφερε σχετικά:
Θα χορηγήσουμε το δάνειο με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Έχουμε αρκετές επιλογές. Θα τις αξιοποιήσουμε.
Πώς όμως, αλήθεια, θα γίνει αυτό, αφού τελικά απαιτείται ομόφωνη απόφαση της ΕΕ, την οποία όμως ο Όρμπαν μπλοκάρει.
Ίσως η απάντηση είναι εξίσου προφανής, αλλά τα όσα συζητώνται στα τηλεοπτικά πάνελ δείχνουν ότι για πολλούς δεν είναι ξεκάθαρο, ποιες «επιλογές» εννοούσε η Φον ντερ Λάιεν. Να το εξηγήσουμε λοιπόν, γιατί είναι πραγματικά πολύ απλό.
Σε γενικές γραμμές, υπάρχουν μόνο δύο επιλογές: είτε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ακόμα μερικά δισεκατομμύρια που δεν χρειάζεται για κάποιο διάστημα και μπορεί να τα μεταφέρει στο Κίεβο ως ενδιάμεση χρηματοδότηση, είτε μεμονωμένα κράτη μέλη της ΕΕ θα αναλάβουν δράση. Αν συμβεί αυτό, θα είναι κατά πάσα πιθανότητα η Γερμανία, της οποίας η ριζοσπαστικά αντιρωσική κυβέρνηση σίγουρα δεν θα χρειαστεί πολλή πειθώ για να προχωρήσει σε προκαταβολή, ειδικά δεδομένου ότι εκτός από τη Γερμανία, σχεδόν κανένα άλλο κράτος μέλος της ΕΕ δεν έχει τη δυνατότητα να διαθέσει αυθόρμητα – ας πούμε – δέκα δισεκατομμύρια ευρώ.
Αλλά ανεξάρτητα από το ποιος θα προχωρήσει σε προκαταβολή, φυσικά τα χρήματα θα επιστραφούν κάποια στιγμή τους επόμενους μήνες, γιατί το βέτο της Ουγγαρίας δεν θα διαρκέσει για πάντα.
Προς το παρόν, τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και το Κίεβο είναι διατεθειμένα να ανέβουν επίπεδο με τον Όρμπαν, επειδή ελπίζουν – και κάνουν τα πάντα για αυτό – ότι ο Όρμπαν θα χάσει τις εκλογές της 12ης Απριλίου. Στη συνέχεια, ο σημερινός υποψήφιος της αντιπολίτευσης, σύμφωνα με τις ελπίδες τους, θα σχηματίσει γρήγορα μια νέα κυβέρνηση και περίπου τον Μάιο η νέα ουγγρική κυβέρνηση θα άρει το βέτο και θα ανοίξει ο δρόμος για το δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων. Από την πρώτη δόση θα μπορούσε τότε να επιστραφεί η «προκαταβολή» που κατέβαλε η ΕΕ ή η Γερμανία.
Ακόμα και αν ο Όρμπαν κερδίσει τις εκλογές, θα άρει το βέτο κάποια στιγμή. Κι αυτό, γιατί υπάρχει ένας ακόμη λόγος για το βέτο του: Είναι ο αποκλεισμός του πετρελαίου που επέβαλε το Κίεβο, καθώς η Ουκρανία δεν διοχετεύει πλέον ρωσικό πετρέλαιο μέσω του αγωγού που τροφοδοτεί την Ουγγαρία. Αν ο Όρμπαν κερδίσει τις εκλογές, το Κίεβο δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να επιτρέψει ξανά τη διακίνηση πετρελαίου, ώστε ο Όρμπαν να μην εμποδίζει πλέον τη χορήγηση της ενίσχυσης της ΕΕ στην Ουκρανία.
Το βέτο του Όρμπαν, για το οποίο πολλοί χαίρονται επί του παρόντος, επειδή ελπίζουν ότι θα έχει κάποιο αποτέλεσμα, θα είναι σε κάθε περίπτωση μόνο ένα σύντομο επεισόδιο. Το βέτο του Όρμπαν είναι βεβαίως ενοχλητικό για τη φον ντερ Λάιεν και τον Κόστα, οι οποίοι έπρεπε να ταξιδέψουν στο Κίεβο με άδεια χέρια, αντί να μπορούν να διοργανώσουν μια μεγάλη φιέστα για την τέταρτη επέτειο της κλιμάκωσης, αλλά στην ουσία αυτό δεν θα έχει μεγάλη επίδραση, διότι αργά ή γρήγορα θα εγκριθεί το 20ο πακέτο κυρώσεων και θα βρεθεί επίσης μια λύση για την ενδιάμεση χρηματοδότηση της πρώτης δόσης του δανείου των 90 δισεκατομμυρίων.