English
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης της Πολωνίας, Βάλντεμαρ Ζούρεκ, ανακοίνωσε τη δημιουργία ειδικών μονάδων εισαγγελέων σε όλη τη χώρα για την καταπολέμηση εγκλημάτων που «κινούνται από προκατάληψη».
Η απόφαση αυτή ελήφθη μετά από διαμαρτυρίες της ουκρανικής κυβέρνησης για φαινόμενα ρατσισμού και μίσους κατά πολιτών της στην Πολωνία. Πρόσφατα, η κυβέρνηση απέτυχε να περάσει νομοθεσία που θα προσέφερε περισσότερη προστασία σε μειονότητες.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, τα εγκλήματα μίσους έχουν αυξηθεί κατά πάνω από 40% στο πρώτο εξάμηνο του 2025. Οι επίσημες στατιστικές δείχνουν ωστόσο ότι ο αριθμός αυτών των εγκλημάτων στην Πολωνία δεν ξεπερνά τα 1.000. Συγκριτικά, το 2025 καταγράφηκαν 70.000 διαρρήξεις, 100.000 περιπτώσεις απάτης και πάνω από 50.000 περιστατικά οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ.
Ο Ζούρεκ, μέλος της κεντροαριστερής κυβέρνησης υπό τον Πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ανακοίνωσε στις 2 Ιανουαρίου ότι θα εκδώσει κυβερνητική εντολή για τον καθορισμό ειδικών μονάδων στην εισαγγελική υπηρεσία, οι οποίες θα ασχολούνται με εγκλήματα που προκύπτουν από μίσος κατά μειονοτήτων και Πολωνών πολιτών.
«Η ρύθμιση αυτή θα καλύψει το μίσος σε ευρύτερη έννοια, ανεξαρτήτως του αν τα θύματα είναι Ουκρανοί, Εβραίοι, Ρομά ή Πολωνοί πολίτες με τους οποίους διαφωνούν οι άλλοι», δήλωσε ο υπουργός.
Η πολωνική νομοθεσία προβλέπει ποινές έως τρία χρόνια φυλάκισης για την προτροπή σε μίσος βάσει εθνικών, εθνοτικών, φυλετικών ή θρησκευτικών διαφορών, καθώς και για δημόσιες προσβολές που σχετίζονται με αυτές τις διαφορές.
Ο υπουργός αποκάλυψε ότι, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία της αστυνομίας, τα εγκλήματα που σχετίζονται με το μίσος αυξήθηκαν κατά 41% στο πρώτο εξάμηνο του 2025 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Το πρώτο εξάμηνο του 2024 είχαν αναφερθεί 384 τέτοιες υποθέσεις, ενώ το 2025 ο αριθμός αυτός έφτασε τις 543.
Η ουκρανική κοινότητα στην Πολωνία, που αριθμεί σχεδόν 2 εκατομμύρια, έχει εκφράσει αυξανόμενες ανησυχίες για τη ραγδαία κλιμάκωση της εχθρότητας. Τον Δεκέμβριο του 2025, η ουκρανική κυβέρνηση κάλεσε την Πολωνία να τιμωρήσει όσους εμπλέκονται σε ξενοφοβική συμπεριφορά κατά των Ουκρανών.
Ο Ζούρεκ έχει συναντηθεί με τον πρέσβη της Ουκρανίας, Βασίλ Μπόντναρ, για να συζητήσουν την καταπολέμηση της ρητορικής μίσους και της παραπληροφόρησης, που φέρεται να προέρχεται από ρωσικά συμφέροντα στην Πολωνία. Υποσχέθηκε στην ουκρανική κυβέρνηση ότι θα αναπτύξει νέες ρυθμίσεις και αρμοδιότητες εισαγγελικών υπηρεσιών για την επίλυση του ζητήματος.
Μετά τις δηλώσεις του υπουργού στις 2 Ιανουαρίου, η εισαγγελική υπηρεσία ανακοίνωσε ότι θα συσταθούν μονάδες εγκλημάτων μίσους σε 11 περιφερειακά γραφεία εισαγγελέων και υποσχέθηκε ότι τα εμπλεκόμενα άτομα θα λάβουν εκπαίδευση και έναν μεθοδολογικό οδηγό.
Το 2025, η κυβέρνηση Τουσκ προσπάθησε να επεκτείνει τη νομοθεσία για τα εγκλήματα μίσους στην Πολωνία, περιλαμβάνοντας σε αυτήν τις σεξουαλικές ταυτότητες, το φύλο, την ηλικία και την αναπηρία ως ειδικά προστατευόμενες κατηγορίες.
Η νομοθεσία αυτή αντιμετώπισε αντιδράσεις από τον πρόεδρο Αντρέι Ντούντα, ο οποίος είναι σύμμαχος των Συντηρητικών (PiS) και την υπέβαλε στο συνταγματικό δικαστήριο για εξέταση.
Το δικαστήριο, του οποίου η σύνθεση έχει αμφισβητηθεί από την κυβέρνηση και τους θεσμούς της ΕΕ, αποφάνθηκε ότι το μέτρο ήταν αντισυνταγματικό, καθώς δεν καθόριζε με ακρίβεια τη ρητορική μίσους και παραβίαζε την αρχή της ελευθερίας του λόγου που κατοχυρώνεται στο πολωνικό Σύνταγμα.
Ο διάδοχος του Ντούντα, Κάρολ Ναβρότσκι, επίσης σύμμαχος του PiS, έχει δηλώσει ότι δεν θα υπογράψει καμία νομοθεσία που θεωρεί ότι θα θέσει σε κίνδυνο την ελευθερία του λόγου ή θα εισάγει προληπτική λογοκρισία.
