English
Η βιβλιοθήκη του Συντηρητισμού στο Βερολίνο αντιμετωπίζει ξαφνικό αποκλεισμό από τον δικτυακό σύλλογο βιβλιοθηκών, χωρίς καμία εξήγηση. Ο διευθυντής της, Βόλφγκανγκ Φένσκε, μιλά για «υπαρξιακή απειλή» που θέτει σε κίνδυνο την ορατότητα και την πρόσβαση σε χιλιάδες τίτλους.
Σε όλο και πιο συχνά διαστήματα, βιβλία και κείμενα που δεν ταιριάζουν με την κυρίαρχη άποψη εξαφανίζονται από τα ράφια ή το διαδίκτυο, θύματα της λεγόμενης κουλτούρας ακύρωσης.
Αυτή η «κουλτούρα ακύρωσης» (Cancel Culture), όπως την αποκαλούν, αποτελεί ένα από τα πιο λυπηρά φαινόμενα του σημερινού δημόσιου διαλόγου: σαμποτάρει την κυκλοφορία ιδεών και απόψεων, ή τουλάχιστον τις δυσχεραίνει με σκόπιμη σιωπή και αγνόηση. Πάντα ο στόχος είναι να στερήσει από τις ενοχλητικές συνεισφορές τη δημόσια «ορατότητα».
Το να στερείται μια ολόκληρη επιστημονική βιβλιοθήκη αυτή την ορατότητα σηματοδοτεί ένα νέο χαμηλό για την ελευθερία της γνώμης και της έρευνας στη Γερμανία. Στο στόχαστρο βρίσκεται η [Βιβλιοθήκη του Συντηρητισμού (BdK)](https://www.bdk-berlin.org) στο Βερολίνο. Η διευθύντρια του Κοινού Συλλόγου Βιβλιοθηκών (GBV) των βόρειων γερμανικών κρατιδίων, Ρεγκίνα Στάιν, είχε ήδη το καλοκαίρι στείλει μέσω δικηγορικού γραφείου ειδοποίηση λήξης συνεργασίας στην BdK έως το τέλος του έτους.
Η δικηγορική εταιρεία που ενεργοποίησε ο φορέας της BdK, το Ίδρυμα Προώθησης Συντηρητικής Εκπαίδευσης και Έρευνας, απάντησε άμεσα με προθεσμία για ανάκληση της απόφασης.
Καθώς αυτή έληξε άκαρπα, ξεκίνησε η νομική διαδικασία.
Η Βιβλιοθήκη του Συντηρητισμού και το περιοδικό Cato μοιράζονται το ίδιο κτίριο
Για τους τακτικούς αναγνώστες αυτής της εφημερίδας [Junge Freiheit], η Βιβλιοθήκη του Συντηρητισμού δεν είναι άγνωστη: Ιδρύθηκε το 2012 από την ιδιωτική συλλογή του πρώην εκδότη και αρχισυντάκτη του συντηρητικού περιοδικού θεωρίας Criticón, Κάσπαρ φον Σρένκ-Νότζινγκ (1927–2009), και με περίπου 35.000 τίτλους έχει εξελιχθεί σε μοναδικό χώρο έρευνας και ανταλλαγής απόψεων για συντηρητικούς και ενδιαφερόμενους στην Ευρώπη.
Έχει γίνει γνωστή πέρα από τα σύνορα χάρη στις τακτικές διαλέξεις και παρουσιάσεις βιβλίων, που μεταδίδονται μέσω δικού της καναλιού στο Youtube. Το θεωρητικό podcast με τίτλο «Katechon» εισάγει σε βασικούς εκπροσώπους και έργα του συντηρητικού στοχασμού, ενώ τα ετήσια [Σεμινάρια Νέων Συντηρητικών](https://jungefreiheit.de/wissen/2024/wie-die-konservative-staatskunst-weiter-leben-koennte/) δίνουν σε ταλαντούχους μαθητές και φοιτητές την ευκαιρία να εμβαθύνουν σε κλασικά κείμενα σε ακαδημαϊκό επίπεδο.
Όποιος επισκεφθεί τη βιβλιοθήκη, φτάνει στην ιστορική Οδό Φαζάνεν στο Σαρλότενμπουργκ του Βερολίνου. Βρίσκεται ανάμεσα στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο των Τεχνών στον Βορρά, και την Εβραϊκή Κοινότητα, το Λογοτεχνικό Σπίτι και τη Βίλα Γκρίζεμπαχ νότια, σε ένα απλό κτίριο γραφείων απέναντι από το Ludwig-Erhard-Haus, όπου καταλαμβάνει τρεις ορόφους.
Με υπερηφάνεια οδηγεί τον επισκέπτη ο βιβλιοθηκάριος με θεολογικές σπουδές, Βόλφγκανγκ Φένσκε.
Πέρα από την αίθουσα ανάγνωσης που φιλοξενεί εκδηλώσεις, υπάρχει αποθήκη βιβλίων και περιοδικών, αρχείο με τον θρυλικό κατάλογο καρτελών του δημοσιογράφου Άρμιν Μόλερ, και αίθουσα σεμιναρίων.
Δίπλα, σε δικό του γραφείο, στεγάζεται το περιοδικό Cato.
Οι καταχωρημένοι τίτλοι της BdK δεν είναι πλέον αναζητήσιμοι
Η ύπαρξη μιας τέτοιας μοναδικής συντηρητικής εστίας έρευνας και εκπαίδευσης στο κέντρο της γερμανικής πρωτεύουσας, που προσελκύει και ξένους ερευνητές, δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την υποστήριξη πολλών χορηγών, εξηγεί ο Φένσκε.
Σε αντίθεση με αμέτρητες αριστερές ΜΚΟ, δεν λαμβάνει ούτε ένα ευρώ από δημόσια ταμεία: «Θέτουμε μεγάλη έμφαση στην ανεξαρτησία μας από το κράτος, κόμματα ή δωρητές.» Από την ίδρυσή της, πολλοί ενθουσιώδεις συντηρητικοί στηρίζουν οικονομικά το έργο της, και αυτό θα συνεχιστεί.
Όταν τον ρωτάμε για τον αποκλεισμό από τον Κοινό Σύλλογο Βιβλιοθηκών, η έκφρασή του σκοτεινιάζει: «Αυτό το βήμα είναι υπαρξιακά επικίνδυνο για εμάς!» Η BdK δεν μπορεί εύκολα να αποθηκεύσει μόνη της τα δεδομένα με τους τίτλους και να τα κάνει προσβάσιμα.
«Από μια ορισμένη κλίμακα, σχεδόν όλες οι επιστημονικές βιβλιοθήκες ανήκουν σε σύλλογο. Αυτός διατηρεί βασικά αρχεία για κάθε τίτλο. Κάθε βιβλιοθήκη προσθέτει τον τοπικό της κατάλογο –όπως η ταξινόμηση– σε αυτό το βασικό αρχείο», διευκρινίζει ο Φένσκε.
Αν διακοπεί η σύνδεση μεταξύ βασικού και τοπικού αρχείου, οι καταχωρημένοι τίτλοι χάνονται από τις αναζητήσεις. Η βιβλιοθήκη γίνεται αόρατη για όσους ψάχνουν συγκεκριμένα βιβλία. Και όταν μια βιβλιοθήκη γίνεται αόρατη, η πρόσβαση στη γνώση περιορίζεται δραστικά.
«Ακριβώς γι’ αυτό πρόκειται!», πιστεύει ο Φένσκε. Μέχρι τώρα, ο Σύλλογος αρνείται να δώσει λόγους για την απόφαση. Αυτό είναι σκόπιμο, αφού ως δημόσιος φορέας της Κάτω Σαξονίας εκτελεί επίσημη αποστολή και δεν μπορεί να ενεργεί μονομερώς πολιτικά. Ωστόσο, η «κανονική καταγγελία» δεν ταιριάζει εδώ.
«Οι χορηγοί μας μας στέκονται πλάι και αυτή τη φορά»
Η σχέση με τον GBV ήταν άψογη και συνεργατική από την αρχή της καταλογοποίησης το 2008. Ίσως κάποιους συναδέλφους ενοχλούσε το αντικείμενο της BdK, αλλά δεν υπήρξαν ποτέ διακρίσεις ή σοβαρές ενστάσεις, λέει ο Φένσκε. Ο διορισμός της νέας διευθύντριας Ρεγκίνα Στάιν τον Οκτώβριο του προηγούμενου έτους και η γρήγορη κίνησή της για αποκλεισμό εξηγούνται μόνο πολιτικά.
Στο επεισόδιο 20 του podcast της BdK «Katechon» εξετάζονται διάσημες λογοτεχνικές δυστοπίες. Σε μία από αυτές, το μυθιστόρημα του Ρέι Μπράντμπερι «Fahrenheit 451», που εκδόθηκε πρώτη φορά το 1953, οι πυροσβέστες καίνε συστηματικά βιβλία για να τα σβήσουν από τη συλλογική μνήμη.
«Φυσικά, τα δικά μας βιβλία δεν καίγονται, αλλά διαγράφονται. Στην ψηφιακή εποχή, οι συνέπειες είναι παρόμοιες», παραπονιέται ο Φένσκε.
Η δίκη στο διοικητικό δικαστήριο θα είναι δύσκολη περίοδος για την BdK. «Παρ’ όλα αυτά, οι χορηγοί μας θα μας υποστηρίξουν σταθερά, είμαι βέβαιος.» Και ξαφνικά, ένα χαμόγελο φωτίζει το πρόσωπό του.
