English
Η Ολλανδία βιώνει μια πρωτοφανή πολιτική κρίση μετά την ξαφνική αποχώρηση του Χερτ Βίλντερς και του Κόμματος για την Ελευθερία (PVV) από την κυβέρνηση συνασπισμού, προκαλώντας την πτώση της.
Ολλανδικές εκλογές στις 29 Οκτωβρίου! Ο συντηρητικός Βίλντερς μάχεται για την πρωθυπουργία
Οι λόγοι πίσω από την κρίση
Η κυβέρνηση συνασπισμού, αποτελούμενη από το PVV, το συντηρητικό-φιλελεύθερο Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία (VVD), το χριστιανοδημοκρατικό Νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο (NSC) του Πίτερ Όμτσιχτ και την ευρωσκεπτικιστική Κίνηση Αγροτών-Πολιτών (BBB), κατέρρευσε όταν ο Βίλντερς ανακοίνωσε την αποχώρηση του κόμματός του. Πριν από δύο εβδομάδες, ο Βίλντερς παρουσίασε δέκα απαιτήσεις, απειλώντας με αποχώρηση αν δεν ικανοποιούνταν. Ωστόσο, οι απαιτήσεις αυτές περιλαμβάνονταν ήδη στη συμφωνία του συνασπισμού, καθιστώντας την κίνηση του Βίλντερς αινιγματική, καθώς δεν διευκρίνισε πώς διέφεραν οι απαιτήσεις του από τη συμφωνία, οδηγώντας στην πτώση της κυβέρνησης.
Η απόφαση αυτή προκάλεσε έκπληξη, καθώς πολλοί θεωρούν ότι ακόμη και μια περιορισμένης αποτελεσματικότητας δεξιά κυβέρνηση θα ήταν προτιμότερη από μια φιλελεύθερη ή αριστερή εναλλακτική. Ο Βίλντερς ίσως καθοδηγήθηκε από τις δημοσκοπήσεις, που δείχνουν αύξηση της δημοτικότητάς του.
Απολογισμός της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση, που ανέλαβε πριν από περίπου ένα χρόνο, δεν κατάφερε να υλοποιήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Η κριτική είναι ότι πέτυχε ελάχιστα. Το VVD εμφανίστηκε χωρίς ξεκάθαρο ιδεολογικό προφίλ, ενώ οι άλλες τρεις δυνάμεις απέτυχαν να προωθήσουν τις βασικές τους δεσμεύσεις: το BBB δεν στήριξε τους αγρότες, το NSC δεν προχώρησε σε μεταρρυθμίσεις για διαφάνεια και το PVV δεν κατάφερε να περιορίσει τη μετανάστευση ή να κλείσει τα σύνορα. Η αργή πρόοδος ίσως ώθησε τον Βίλντερς να αποχωρήσει, αν και οι υπουργοί του φέρουν ευθύνη για τις καθυστερήσεις.
Οι εντάσεις εντός του συνασπισμού ήταν εμφανείς. Το NSC και το VVD φαίνεται ότι δυσχέραιναν συστηματικά τις πρωτοβουλίες του Βίλντερς, ενώ το Υπουργείο Δικαιοσύνης, που ελέγχεται από το VVD, βρέθηκε στο επίκεντρο σκανδάλων. Παράλληλα, το BBB απογοήτευσε τους αγρότες, με την υπουργό Γεωργίας Φέμκε Βίρσμα να κατηγορείται ότι συνέχισε τις πολιτικές του προκατόχου της, οι οποίες απειλούν τον αγροτικό τομέα με μαζικές απαλλοτριώσεις έως το 2030.
Ο ρόλος του πρωθυπουργού και η δομή της κυβέρνησης
Ο πρωθυπουργός Ντικ Σοφ, πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, δεν κατάφερε να εμπνεύσει εμπιστοσύνη. Η παρουσία του στη δημόσια σκηνή ήταν αμήχανη, ενώ η εμπλοκή του σε αμφιλεγόμενες υποθέσεις, όπως η έρευνα για την καταστροφή του MH17, εγείρει ερωτήματα για την καταλληλότητά του. Η κυβέρνηση, ως εξωκοινοβουλευτικός συνασπισμός με τους αρχηγούς των κομμάτων στη Βουλή αντί στο υπουργικό συμβούλιο, λειτουργούσε με συνεχείς παρεμβάσεις από τα κόμματα, δημιουργώντας δυσλειτουργίες.
Η είσοδος του Βίλντερς στην κυβέρνηση ήταν μια στρατηγική επιλογή για να αποτρέψει την εφαρμογή της Ατζέντας 2030 από τον Φρανς Τίμερμανς, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε οικονομική επιδείνωση. Ωστόσο, ο συμβιβασμός αυτός δεν απέδωσε, καθώς οι εσωτερικές αντιθέσεις υπονόμευσαν τη συνοχή του.
Οι συνέπειες και το μέλλον
Η αποχώρηση του Βίλντερς φαίνεται να ενισχύει τη θέση του στις δημοσκοπήσεις, με φόντο την έντονη δυσαρέσκεια για το «Νόμο Διασποράς» που υποχρεώνει κάθε δήμο να δέχεται αιτούντες άσυλο. Η υπουργός Ασύλου του PVV, Μαριολάιν Φάμπερ, δεν κατάφερε να ακυρώσει το νόμο, απογοητεύοντας τους υποστηρικτές του κόμματος.
Το NSC και το BBB αναμένεται να υποχωρήσουν στις επερχόμενες εκλογές, ενώ το VVD διατηρεί τη δυνατότητα συνεργασίας τόσο με τη δεξιά όσο και με την αριστερά. Οι εκλογές έχουν προγραμματιστεί για τα τέλη Οκτωβρίου, με το πολιτικό τοπίο πιο πολωμένο από ποτέ.
Η κατάρρευση της ολλανδικής κυβέρνησης αποκαλύπτει τις βαθιές διαιρέσεις στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Η απόφαση του Βίλντερς να αποχωρήσει, αν και αινιγματική, αντικατοπτρίζει την απογοήτευση για την αδυναμία του συνασπισμού να υλοποιήσει τις υποσχέσεις του. Με τις εκλογές στον ορίζοντα, η Ολλανδία βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, με το μέλλον της να κρίνεται από την ικανότητα των πολιτικών δυνάμεων να ανταποκριθούν στις ανάγκες των πολιτών.
