English
Η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία (αφού πήρε την άδεια των Γερμανών) με το Ηνωμένο Βασίλειο για την αγορά 20 μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon, αξίας έως 8 δισεκατομμυρίων λιρών ή 11 δισ. δολαρίων.
Η συμφωνία, που ολοκληρώθηκε στη διάρκεια επίσημης επίσκεψης του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ στην Άγκυρα, χαρακτηρίστηκε από τον ίδιο ως «νίκη για τους Βρετανούς εργαζομένους, νίκη για την αμυντική μας βιομηχανία και νίκη για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ».
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να καλύψει τις άμεσες ανάγκες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας, εν αναμονή της εισαγωγής του εγχώριου μαχητικού KAAN.
Μέσα στο κόστος έχει υπολογιστεί και η μετατροπή/εκσυγχρονισμός άλλων 24 αεροσκαφών του ίδιου τύπου, που θα προσφέρουν στην Τουρκία το Ομάν (12) και το Κατάρ (12).
Η υπογραφή της συμφωνίας και οι δηλώσεις των ηγετών
Η συμφωνία υπεγράφη τη Δευτέρα στην Άγκυρα, κατά τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Στάρμερ, σε δηλώσεις του μετά την τελετή, τόνισε την στρατηγική σημασία της συμφωνίας για την ενότητα του ΝΑΤΟ, ιδιαίτερα απέναντι σε εξωτερικές απειλές, ενώ ο Ερντογάν την χαρακτήρισε «νέο σύμβολο των στρατηγικών σχέσεων μεταξύ δύο στενών συμμάχων».
Σε κοινή δήλωση Τύπου, ο Ερντογάν καλωσόρισε τον Στάρμερ, αναφέροντας: «Ως στρατηγικοί εταίροι και σύμμαχοι, διατηρούμε στενό διάλογο για πολλά θέματα που απασχολούν τη διεθνή ατζέντα, πέρα από τα διμερή ζητήματα. Οι εμπορικές και αμυντικές μας σχέσεις ήταν το επίκεντρο των συζητήσεών μας σήμερα».
Επιπλέον, εξέφρασε την αποφασιστικότητα της Τουρκίας να αυξήσει τον όγκο εμπορικών συναλλαγών με το Ηνωμένο Βασίλειο στα 30 δισεκατομμύρια δολάρια αρχικά και στα 40 δισεκατομμύρια στη συνέχεια, εστιάζοντας σε κοινές επενδύσεις σε τρίτες χώρες και βιομηχανίες ενέργειας και άμυνας.
Η επίσκεψη ξεκίνησε με επίσημη υποδοχή: Ο Στάρμερ κατέθεσε στεφάνι στο μαυσωλείο του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ενώ ακολούθησε τελετή με ιππικό και εθνικούς ύμνους. Ο Βρετανός πρωθυπουργός χαιρέτισε την Τελετουργική Φρουρά φωνάζοντας «Merhaba asker!» (Γεια σας στρατιώτες), σε μια χειρονομία που τόνισε το φιλικό κλίμα.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συμφωνία εξαγωγής μαχητικών αεροσκαφών από το Ηνωμένο Βασίλειο εδώ και 20 χρόνια και την πρώτη νέα παραγγελία Typhoon από το 2017. Η συμφωνία θα διασώσει χιλιάδες θέσεις εργασίας στη βρετανική αμυντική βιομηχανία.
Συγκεκριμένα:
– **Σχεδόν 6.000 άμεσες θέσεις εργασίας** στα εργοστάσια της BAE Systems στο Warton και Samlesbury, κοντά στο Preston της Lancashire, όπου γίνεται η τελική συναρμολόγηση.
– **Πάνω από 1.100 θέσεις εργασίας** στη νοτιοδυτική Αγγλία, συμπεριλαμβανομένου του εργοστασίου της Rolls-Royce στο Μπρίστολ για τα κινητήρες EJ200.
– **800 θέσεις εργασίας** στη Σκωτία, με την Leonardo στο Εδιμβούργο να παράγει το προηγμένο ραντάρ.
Ο Βρετανός υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι δήλωσε: «Αυτή είναι η μεγαλύτερη συμφωνία εξαγωγής αεροσκαφών σε μια γενιά. Θα εισφέρει δισεκατομμύρια λίρες στην οικονομία μας και θα διατηρήσει τις βρετανικές γραμμές παραγωγής Typhoon σε λειτουργία για πολύ καιρό». Περίπου το 37% της παραγωγής των Eurofighter γίνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, σε συνεργασία με Γερμανία, Ιταλία και Ισπανία.
Ιστορικό και στρατηγική σημασία
Οι διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν το 2023, με την Τουρκία να αναζητά εναλλακτικές λύσεις μετά την αποπομπή της από το πρόγραμμα F-35 λόγω αγοράς ρωσικών S-400.
Τον Ιούλιο, υπεγράφη μνημόνιο κατανόησης μεταξύ των υπουργών Άμυνας, ανοίγοντας τον δρόμο, ενώ η Γερμανία έδωσε έγκριση για την εξαγωγή. Αρχικές αναφορές έκαναν λόγο για 40 αεροσκάφη, αλλά η τελική συμφωνία αφορά τα 20, με πρώτες παραδόσεις το 2030.
Για την Τουρκία, τα Typhoon θα καλύψουν το κενό έως την είσοδο σε υπηρεσία του KAAN το 2028, ενισχύοντας την ικανότητα της Πολεμικής Αεροπορίας, που βασίζεται κυρίως σε παλαιά F-16.
Ο Στάρμερ τόνισε σε τουρκικά ΜΜΕ: «Το να έχουμε αυτή την ικανότητα εξασφαλισμένη με το Ηνωμένο Βασίλειο είναι πραγματικά σημαντικό για το ΝΑΤΟ».
Μεταχειρισμένα από Κατάρ και Ομάν
Παράλληλα, ο Τούρκος υπουργός Εθνικής Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ ανακοίνωσε σχέδια για αγορά επιπλέον 12 μεταχειρισμένων Eurofighter από Κατάρ και Ομάν, με στόχο παράδοση στις αρχές του επόμενου έτους.
Πηγές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας επιβεβαίωσαν ότι οι διαπραγματεύσεις προχωρούν θετικά, με έμφαση σε συμμάχους του ΝΑΤΟ, εν αναμονή του KAAN.
Η κοινοπραξία Eurofighter θα εγκρίνει την μεταπώληση, οδηγώντας σε συνολική απόκτηση 44 αεροσκαφών (20 Μ.Βρετανία + 12 Κατάρ + 12 Ομάν).
Η συμφωνία αυτή όχι μόνο ενισχύει τις διμερείς σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου και Τουρκίας, αλλά και την συνοχή του ΝΑΤΟ σε μια ασταθή γεωπολιτική περίοδο.
Με οικονομικά οφέλη για τη βρετανική οικονομία και στρατηγική ώθηση για την τουρκική άμυνα, η εξέλιξη ανοίγει δρόμο για βαθύτερη συνεργασία σε αμυντικό και εμπορικό επίπεδο.
Είναι ασφαλώς μια εξαιρετικά δυσάρεστη εξέλιξη για την Ελλάδα, αφού όλοι γνωρίζουν ότι τα Eurοfighter θα χρησιμοποιηθούν εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου…
