English
Η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, καθώς η Τουρκία κλιμακώνει τις προκλήσεις της με χάρτες, διεκδικήσεις και διπλωματικές κινήσεις που αμφισβητούν την ελληνική κυριαρχία. Οι εξελίξεις, από το Αιγαίο μέχρι την Κύπρο, αποκαλύπτουν μια στρατηγική που απαιτεί αποφασιστική και συντονισμένη αντίδραση.
Οι χάρτες ως όπλο διπλωματίας
Η Τουρκία εντείνει τη χρήση χαρτών για να προωθήσει τις θέσεις της, αμφισβητώντας ανοιχτά την ελληνική κυριαρχία. Πρόσφατα, κατέθεσε χάρτες στον ΟΗΕ και την UNESCO, διχοτομώντας το Αιγαίο στον 25ο Μεσημβρινό και επαναφέροντας το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Παράλληλα, αντέδρασε με NAVTEX και ρηματικές διακοινώσεις σε ελληνικές πρωτοβουλίες, όπως η πόντιση καλωδίου στην Κάσο και οι έρευνες της Chevron νοτίως της Κρήτης.
Η Ελλάδα, από την πλευρά της, κατέθεσε χάρτες για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό στις Βρυξέλλες, μετά από ευρωπαϊκή καταδίκη, καθώς και για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο και τις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με Αίγυπτο και Ιταλία. Ωστόσο, η αντίδρασή της μοιάζει συχνά καθυστερημένη και αμυντική, εγείροντας ερωτήματα για τη στρατηγική της.
Μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης ή παγίδα;
Οι συζητήσεις για τα λεγόμενα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) αποτελούν κεντρικό στοιχείο του ελληνοτουρκικού διαλόγου. Στο πλαίσιο της πενταμερούς στον ΟΗΕ, προωθούνται πρωτοβουλίες όπως ο διάλογος μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων σε επιτροπές νεολαίας και κοινωνίας πολιτών, αλλά και κοινά φωτοβολταϊκά έργα στη νεκρά ζώνη. Αυτές οι κινήσεις, αν και παρουσιάζονται ως βήματα καλής θέλησης, δίνουν έδαφος στην Άγκυρα να προωθεί τη ρητορική της για διάλογο μεταξύ «δύο κρατών» στην Κύπρο, υπονομεύοντας την ελληνική θέση.
Η απουσία αποφασιστικής στάσης
Η ελληνική εξωτερική πολιτική φαίνεται να παραμένει παθητική απέναντι στις τουρκικές κινήσεις. Η Τουρκία, σύμφωνα με πληροφορίες, προχωρά σε αγορές προηγμένων οπλικών συστημάτων, όπως Eurofighter από τη Γερμανία, F-35 από τις ΗΠΑ και πυραύλους Meteor από τη Γαλλία. Η Ελλάδα, αντί να αξιοποιήσει τη διπλωματική της ισχύ –για παράδειγμα, θέτοντας όρους στις οικονομικές της συναλλαγές με αυτές τις χώρες– επιλέγει τη σιωπή. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό όπου ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, δέχθηκε επίπληξη από τον πρωθυπουργό για την αυστηρή του στάση απέναντι στον Γάλλο πρεσβευτή.
Ένας διάλογος πίσω από κλειστές πόρτες
Ο ελληνοτουρκικός διάλογος δεν αναμένεται να ξεκινήσει τον Σεπτέμβριο, όπως φημολογείται, αλλά ήδη διεξάγεται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Οι συζητήσεις για θαλάσσια πάρκα, τον χωροταξικό σχεδιασμό, το Κυπριακό και τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου αποκαλύπτουν μια διαδικασία που κινείται «επί χάρτου», αλλά με αβέβαιες προοπτικές για τα ελληνικά συμφέροντα.
Η ανάγκη για εθνική αφύπνιση
Η Ελλάδα καλείται να αναθεωρήσει τη στάση της και να περάσει από την αμυντική διπλωματία σε μια πιο δυναμική στρατηγική. Η συνεχής υποχώρηση έναντι των τουρκικών προκλήσεων δεν αποτελεί λύση. Αντίθετα, απαιτείται εγρήγορση, αξιοποίηση των διεθνών συμμαχιών και σαφής υπεράσπιση των εθνικών δικαιωμάτων. Οι χάρτες και τα ΜΟΕ δεν πρέπει να γίνουν εργαλεία υποχώρησης, αλλά μέσα ενίσχυσης της ελληνικής θέσης σε Αιγαίο και Κύπρο.
