English
Μια πρόσφατη απόφαση της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης αναδεικνύει τις αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ της κυβέρνησης της Αρμενίας και της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας, εν μέσω συλλήψεων ανώτερων κληρικών.
Οι αρχές κατηγορούν μέλη της εκκλησίας για συμμετοχή σε υπονομευτικές δραστηριότητες, φερόμενα ως υποστηριζόμενες από τη Ρωσία, οι οποίες αποσκοπούν στο να υπονομεύσουν τις προσπάθειες της Αρμενίας για την ενίσχυση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η απόφαση, που εγκρίθηκε στις 26 Ιανουαρίου και φέρει τον τίτλο “Πρόοδος της Παρακολούθησης της Συνέλευσης”, αξιολογεί τα δημοκρατικά πρότυπα και τα ανθρώπινα δικαιώματα στα κράτη μέλη, επισημαίνοντας την Αρμενία για την αυξανόμενη πολιτική πόλωση και την θεσμική ευθραυστότητα.
Το τελευταίο έτος, η κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν έχει εμπλακεί σε μια έντονα δημόσια αντιπαράθεση με την Εκκλησία, την οποία καθοδηγεί ο Καθολικός Καρεκίν Β’. Η Αρμενική Αποστολική Εκκλησία, μία από τις αρχαιότερες χριστιανικές κοινότητες στον κόσμο, διατηρεί κεντρικό ρόλο για τους Αρμένιους τόσο εντός της χώρας όσο και στη διασπορά, επιβλέποντας επισκοπές σε χώρες όπως η Ρωσία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Γαλλία και η Μέση Ανατολή.
Μέχρι 14 ανώτερα στελέχη έχουν αναφερθεί ότι έχουν συλληφθεί, γεγονός που έχει προκαλέσει κατηγορίες ότι οι κατηγορίες είναι πολιτικά υποκινούμενες. Ο Ιταλός μελετητής και καθηγητής Αρμενικών Σπουδών, Άλντο Φεράρι, σημειώνει ότι η κλιμάκωση των εντάσεων σχετίζεται στενά με τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές στην Αρμενία τον Ιούνιο και την προευρωπαϊκή κατεύθυνση του Πασινιάν.
Ο Πασινιάν απολαμβάνει τη στήριξη μόλις του 10% έως 15% του πληθυσμού και φοβάται μια ενδεχόμενη ήττα. «Γι’ αυτόν τον λόγο, στοχεύει την Εκκλησία, πιθανώς για να αποτρέψει την εμφάνιση μιας ισχυρής κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης γύρω από αυτήν,» δήλωσε ο Φεράρι. Προσθέτει ότι ο Πασινιάν βλέπει την Εκκλησία ως “Δούρειο Ίππο” της Ρωσίας και είναι αποφασισμένος να απομακρύνει την Αρμενία από τη Μόσχα, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει να πλησιάσει την ΕΕ.
Για να αντιμετωπίσει την αντιληπτή ρωσική επιρροή, ο Πρωθυπουργός έχει προχωρήσει σε συλλήψεις ανώτερων κληρικών, έχει ασκήσει κριτική στον Καθολικό και έχει πιέσει τους επισκόπους να συμμορφωθούν. «Η αντιπαράθεση έχει φτάσει σε πρωτοφανή ένταση,» παρατήρησε ο Φεράρι.
Υπογραμμίζει ότι ο τρέχων Καθολικός διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τη Ρωσία, όπως συνέβαινε μέχρι την Επανάσταση του Βελούδου το 2018, που ανέδειξε τον Πασινιάν στην εξουσία και απομάκρυνε τους φιλορωσικούς αντιπάλους.
Η ρήξη μεταξύ Πασινιάν και Εκκλησίας ξεκίνησε το 2020, μετά την ήττα της Αρμενίας στον πόλεμο κατά του Αζερμπαϊτζάν, που οδήγησε στην απώλεια του Ναγκόρνο-Καραμπάχ. Μετά την ήττα, ο Καθολικός ζήτησε την παραίτηση του Πασινιάν.
Από εκείνη τη στιγμή, ο Πασινιάν ακολούθησε μια διπλή στρατηγική: απομάκρυνε την Αρμενία από τη Ρωσία, ενώ επιδίωξε στενότερους δεσμούς με την ΕΕ και ταυτόχρονα επιχείρησε προσέγγιση με τους ιστορικούς αντιπάλους της Αρμενίας, την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Αυτή η κίνηση έχει προκαλέσει έντονη κριτική από ανώτερα στελέχη της Εκκλησίας.
Σύμφωνα με τον Φεράρι, στο πλαίσιο αυτής της γεωπολιτικής αλλαγής, ο Πασινιάν προσπαθεί να δημιουργήσει μια εθνική εκκλησία, ενεργώντας ενάντια στους κανόνες της Αρμενικής Εκκλησίας, η οποία παραδοσιακά είναι ενωμένη στη διασπορά, και στοχεύει να ιδρύσει μια εκκλησία ευθυγραμμισμένη με την εξουσία του. «Η Εκκλησία έχει αναγνωριστεί ως πιθανός κόμβος για τη συντονισμένη αντιπολίτευση,» σημείωσε.
Επιπλέον, οι ενέργειες του Πασινιάν κατά της Εκκλησίας θέτουν σε αμφιβολία τον ρόλο του ως του πρώτου πλήρως δημοκρατικού ηγέτη της Αρμενίας, θέση την οποία διεκδικεί από το 2018. Έχει επαινεθεί από προσωπικότητες όπως ο Γάλλος Πρόεδρος Εμμανουήλ Μακρόν και η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Ωστόσο, ο Φεράρι προσθέτει ότι αυτοί και άλλοι ηγέτες έχουν ουσιαστικά παραβλέψει τη πολιτική στάση του Πασινιάν, που περιορίζει τη δυνατότητα σχηματισμού μιας αξιόπιστης αντιπολίτευσης.
«Στοχεύοντας την Εκκλησία, ο Πασινιάν δεν αντιμετωπίζει οργανωμένο αντίπαλο και θα μπορούσε ενδεχομένως να κερδίσει τις επερχόμενες εκλογές παρά την χαμηλή δημόσια υποστήριξη,» κατέληξε ο Φεράρι.
