Η Γαλλία μετά το συμβάν στο Λούβρο, βιώνει μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης στην ασφάλεια, με την οποία προστατεύονται πολιτιστικά της ιδρύματα, καθώς η έλλειψη επαρκούς χρηματοδότησης αφήνει εκτεθειμένους εθνικούς θησαυρούς.
Οι εγκληματικές ομάδες σε όλη την Ευρώπη στρέφονται όλο και περισσότερο σε ληστείες πολύτιμων κοσμημάτων και χρυσού από μουσεία που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες, όπως το Λούβρο.
Παρά τις συχνές συλλήψεις από τις αρχές, η ανάκτηση αυτών των ανεκτίμητων αντικειμένων αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη, σύμφωνα με αστυνομικούς και ειδικούς σε θέματα τέχνης.
Η δράση της ειδικής μονάδας
Οι εισαγγελείς του Παρισιού ανέθεσαν την υπόθεση στην εξειδικευμένη μονάδα BRB (Ταξιαρχία Καταστολής Ληστειών), γνωστή για υποθέσεις υψηλού προφίλ, όπως η ληστεία της Κιμ Καρντάσιαν το 2016 και πρόσφατες απαγωγές πλουσίων σε κρυπτονομίσματα.
Με περίπου 100 πράκτορες, εκ των οποίων δώδεκα ειδικευμένοι σε κλοπές μουσείων, η ομάδα εξετάζει βίντεο επιτήρησης, τηλεφωνικά αρχεία και εγκληματολογικά στοιχεία, ενώ ενεργοποιεί πληροφοριοδότες.
Ο πρώην αστυνομικός Πασκάλ Σκουντλάρα εκφράζει απόλυτη εμπιστοσύνη στη σύλληψη των δραστών, καθώς η μονάδα μπορεί να εργάζεται ασταμάτητα. Η αστυνομία ερευνά βίντεο εβδομάδων για ύποπτες κινήσεις, ενώ η Κορίν Σαρτρέλ, πρώην στέλεχος της γαλλικής αστυνομίας κατά της εμπορίας πολιτιστικών αγαθών, πιστεύει ότι τα κοσμήματα μπορεί να κατευθυνθούν σε διεθνή κέντρα διαμαντιών.
Η τολμηρή επιχείρηση των κλεφτών
Μια μικρή ομάδα έμπειρων εγκληματιών, πιθανότατα γνωστή ήδη στις αρχές, πραγματοποίησε μια θρασύτατη ληστεία που συγκλόνισε το Παρίσι την Κυριακή 19 Οκτωβρίου.
Οι δράστες, μεταμφιεσμένοι σε εργάτες, χρησιμοποίησαν έναν ανελκυστήρα επίπλων για να φτάσουν σε μπαλκόνι του δεύτερου ορόφου, έσπασαν ένα παράθυρο με ηλεκτρικά εργαλεία και εισέβαλαν στην Γκαλερί του Απόλλωνα, όπου φυλάσσονται τα γαλλικά κοσμήματα στέμματος.
Σε λιγότερο από επτά λεπτά, άρπαξαν οκτώ κομμάτια, ανάμεσά τους μια τιάρα με σάπφειρους, κολιέ και σκουλαρίκι από το σετ της Βασίλισσας Μαρίας-Αμαλίας και της Βασίλισσας Ορτάνς, καθώς και ένα σετ με σμαράγδια που δώρισε ο Ναπολέων στη δεύτερη σύζυγό του, Μαρία-Λουίζα.
Οι κλέφτες απείλησαν φύλακες, έσπασαν βιτρίνες και διέφυγαν με μοτοσικλέτες, αφήνοντας πίσω τους την κορώνα της Αυτοκράτειρας Ευγενίας, η οποία βρέθηκε πεταμένη κοντά στο μουσείο, καλυμμένη με 1.354 διαμάντια και 56 σμαράγδια. Η ταχύτητα της επιχείρησης δείχνει ότι γνώριζαν ακριβώς τι έψαχναν, ενώ τα αντικείμενα μπορεί ήδη να έχουν διαλυθεί σε εξαρτήματα για πώληση στη μαύρη αγορά.
Η αγωνία για την ανάκτηση των θησαυρών
Αντίθετα με πίνακες όπως ένας Βαν Γκογκ, που παραμένουν αναγνωρίσιμα και δύσκολα πωλούνται, τα κοσμήματα μπορούν εύκολα να διαλυθούν: τα διαμάντια να κοπούν σε μικρότερα κομμάτια και ο χρυσός να λιώσει.
Ειδικοί όπως ο Μαρκ Μπαλσέλ, με έδρα τη Βαρκελώνη, εξηγούν ότι τέτοια αντικείμενα κατευθύνονται σε παράνομες αγορές πολύτιμων λίθων, πιθανότατα σε κέντρα όπως η Αμβέρσα, όπου η προέλευση σπάνια ελέγχεται.
Ο Κρίστοφερ Μαρινέλο, ιδρυτής της Art Recovery International, προειδοποιεί ότι παρόμοιες ληστείες αυξάνονται σε Ευρώπη και πέρα από αυτήν, με περιπτώσεις σε Ολλανδία, Γαλλία και Αίγυπτο.
Αυτά έκλεψαν από το Λούβρο
«Αν έχετε κοσμήματα ή χρυσό στις συλλογές σας, πρέπει να ανησυχείτε», λέει, τονίζοντας ότι το ποσοστό ανάκτησης είναι ελάχιστο, ιδιαίτερα για κοσμήματα. Αν οι κλέφτες πιεστούν, μπορεί ακόμα και να καταστρέψουν τα λάφυρα.
«Μόλις κοπούν σε μικρότερα κομμάτια, τελείωσε. Δεν θα τα ξαναδούμε ποτέ άθικτα», προσθέτει ο Μαρινέλο.
Η έλλειψη επενδύσεων
Η ληστεία στο Λούβρο, το μουσείο με τους περισσότερους επισκέπτες παγκοσμίως, χαρακτηρίστηκε εθνική ταπείνωση και πυροδότησε ελέγχους ασφαλείας σε όλους τους πολιτιστικούς χώρους της Γαλλίας.
Αξιωματούχοι του μουσείου είχαν ήδη προειδοποιήσει για την ανεπάρκεια χρηματοδότησης, ενώ τουλάχιστον τέσσερα γαλλικά μουσεία έχουν πέσει θύματα ληστείας τους τελευταίους δύο μήνες, συμπεριλαμβανομένου του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στο Παρίσι, από όπου κλάπηκαν ποσότητες χρυσού.
Ο ερευνητής τέχνης Άρθουρ Μπραντ επισημαίνει: «Αν στοχεύεις το Λούβρο και φεύγεις με τα κοσμήματα στέμματος, κάτι πήγε στραβά με την ασφάλεια». Η οικονομική πίεση από συνεχείς περικοπές δυσκολεύει τις απαραίτητες επενδύσεις, αφήνοντας τα μουσεία ευάλωτα σε τέτοια χτυπήματα.
Μαθήματα για το μέλλον
Οι πολιτιστικές αρχές σε όλη την Ευρώπη καλούνται να επανεξετάσουν την ασφάλεια των μουσείων σε εποχές περιορισμένων δημόσιων πόρων. Ειδικοί προτείνουν μέτρα όπως παχύτερα τζάμια και περισσότερες πόρτες για να καθυστερήσουν τους δράστες, δίνοντας χρόνο στην αστυνομία να επέμβει. «Αν χρειάζονται περισσότερα από έξι-οκτώ λεπτά, δεν θα το επιχειρήσουν», λέει ο Μπραντ.
Ο Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης της Φινλανδίας, Κίμο Λέβα, υπογραμμίζει ότι οι συνεχείς περιορισμοί στα οικονομικά εμποδίζουν τις απαραίτητες επενδύσεις για προστασία από απειλές.
English

