English
Μια έκθεση για τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024 προτείνει αλλαγές που θα περιορίσουν την εθνική κυριαρχία και θα την παραδώσουν στα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
Η ψηφοφορία στην Ευρωβουλή
Η Ευρωβουλή ψήφισε την Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου μια μη νομοθετική έκθεση με τίτλο «Απολογισμός των Ευρωπαϊκών Εκλογών 2024» (αναφορά INI 2025/2012). Παρόλο που παρουσιάζεται ως ανασκόπηση της διεξαγωγής των εκλογών, το κείμενο αποτελεί προσπάθεια από το πολιτικό κατεστημένο της ΕΕ να απαξιώσει φωνές της αντιπολίτευσης και να συγκεντρώσει τον έλεγχο των δημοκρατικών διαδικασιών στην Ευρώπη.
Η ψηφοφορία απέρριψε πρώτα την προτεινόμενη αντικατάσταση ψηφίσματος από το κόμμα Πατριώτες για την Ευρώπη (PfE) και προχώρησε με το αρχικό κείμενο. Το αρχικό κείμενο εγκρίθηκε με 388 ψήφους υπέρ, 186 κατά και 34 απέχοντες.
Παρόλο που οι μη νομοθετικές εκθέσεις δεν είναι δεσμευτικές, συχνά χρησιμοποιούνται για να δοκιμάσουν ιδέες και να επηρεάσουν τη συζήτηση. Σε αυτή την περίπτωση, η Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων (AFCO) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δοκιμάζει σαφώς την υποστήριξη για αντιδημοκρατικά μέτρα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στο μέλλον.
Ο Φραν Φίρεντι, εκτελεστικός διευθυντής του MCC Brussels (Εκπαιδευτικό και ερευνητικό κέντρο Mathias Corvinus Collegium), προειδοποίησε:
Αυτή η ψηφοφορία αποτελεί προειδοποίηση για όλους τους Ευρωπαίους: η δημοκρατία δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια ενιαία, συγκεντρωτική άποψη. Ο σεβασμός στην εθνική κυριαρχία, τον πλουραλισμό και την ελεύθερη ανταλλαγή ιδεών είναι απαραίτητος για το μέλλον της Ευρώπης. Οι προσπάθειες να χαρακτηριστούν τα κινήματα της αντιπολίτευσης ως παράνομα ή «υποστηριζόμενα από ξένες δυνάμεις» απειλούν να διαβρώσουν την εμπιστοσύνη στη δημοκρατία. Μια υγιής Ένωση πρέπει να καλωσορίζει –και όχι να καταστέλλει– το πλήρες φάσμα των πολιτικών φωνών που επιλέγουν οι πολίτες της.
Κριτική σε εθνικές κυβερνήσεις και πολιτικές φωνές
Η έκθεση στοχοποιεί άμεσα την Ουγγαρία, δηλώνοντας ότι «οι εκλογές για το Κοινοβούλιο μπορεί να μην ήταν δίκαιες στην Ουγγαρία». Πιο γενικά, πλαισιώνει το πολιτικό κλίμα σε όρους οικονομικής στασιμότητας, ισχυριζόμενη ότι «οι μακροπρόθεσμες ανισότητες ενισχύουν την υποστήριξη σε ευρωσκεπτικιστικά κόμματα». Συνεχίζει εκφράζοντας ανησυχία, σημειώνοντας ότι ανησυχεί για «την άνοδο και την εκλογική επιτυχία αντισυστημικών και ανοιχτά αντιευρωπαϊκών κομμάτων».
Αντί να αναγνωρίζει τις δημοκρατικές επιλογές εκατομμυρίων πολιτών, το κείμενο απορρίπτει τις διαφωνούσες φωνές ισχυριζόμενο ότι «υποψήφιοι… έκαναν καμπάνια βασισμένοι σε ψευδείς και υποστηριζόμενες από ξένες δυνάμεις αφηγήσεις για την ΕΕ, ενώ ενίσχυαν αντιευρωπαϊκά αισθήματα». Ισχυρίζεται επίσης ότι «κυβερνήσεις ορισμένων κρατών-μελών συμβάλλουν ενεργά στη διάδοση παραπληροφόρησης».
Αυτές οι διατυπώσεις υποβιβάζουν τη νόμιμη πολιτική διαφωνία σε απλή προπαγάνδα, υποστηρίζουν οι επικριτές, υπονομεύοντας τον ανοιχτό διάλογο για το μέλλον της ΕΕ. Για τους παρατηρητές, αυτό δείχνει σαφώς την πρόθεση των Βρυξελλών να επεκτείνει τον έλεγχό τους σε διαδικτυακές πλατφόρμες και να περιορίσει τον χώρο για διαφωνούσες φωνές. Η ΕΕ εδώ και καιρό αγωνίζεται για πλήρη έλεγχο της ευρωπαϊκής αφήγησης και μονοπώλιο της «αλήθειας» έναντι οποιασδήποτε νόμιμα εκλεγμένης κυβέρνησης. Η αμφισβήτηση αυτής της ώθησης οδηγεί γρήγορα μια χώρα σε απόσυρση ευρωπαϊκών κονδυλίων και πολλαπλές έρευνες σε πολλές αβάσιμες υποθέσεις, όπως συνέβη στην Ουγγαρία, την Πολωνία ή τη Σλοβακία.
Προτάσεις για συγκέντρωση εξουσίας
Πέρα από ζητήματα πολιτικής αφήγησης, η έκθεση προτείνει μέτρα που θα περιορίσουν δραστικά την κυριαρχία των κρατών-μελών και θα καλέσουν για μεγάλη επέκταση του ελέγχου των Βρυξελλών στις εκλογές. Τα σχέδια περιλαμβάνουν τη δημιουργία κεντρικής ευρωπαϊκής βάσης δεδομένων ψηφοφόρων, την οποία η έκθεση περιγράφει ως έκκληση να «εναρμονιστεί περαιτέρω η συλλογή δεδομένων σχετικά με τις ευρωπαϊκές εκλογές».
Εντείνοντας τις ανησυχίες για συγκεντρωτικό έλεγχο είναι οι προτάσεις για εκτεταμένες εκστρατείες ενημέρωσης χρηματοδοτούμενες από την ΕΕ. Η έκθεση καλεί ρητά για «περαιτέρω σημαντικές επενδύσεις ώστε να επεκταθεί η εμβέλεια αυτών των εκστρατειών και μεταδόσεων για τις εκλογές του 2029», υποστηρίζοντας ότι αυτή η προσπάθεια «απαιτεί πολιτιστική αλλαγή βασισμένη σε μακροπρόθεσμη στρατηγική και επαρκείς πόρους για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνείδησης και πολιτειότητας, σε στενή συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών και κοινωνικούς φορείς». Πρόκειται ουσιαστικά για προπαγάνδα χρηματοδοτούμενη από φορολογούμενους, που επιβάλλεται από τις Βρυξέλλες.
Η έκθεση υποστηρίζει επίσης την εισαγωγή ενιαίας ημέρας ευρωπαϊκών εκλογών με εναρμονισμένους κανόνες, συμπεριλαμβανομένης «μιας ενιαίας κοινής ημέρας ψηφοφορίας καθώς και ενιαίας ελάχιστης ηλικίας ψηφοφορίας», μια κίνηση που θα υπερισχύσει των ξεχωριστών εκλογικών παραδόσεων των επιμέρους εθνών.
Ίσως η πιο σημαντική μετατόπιση εξουσίας που προτείνεται αφορά την αντιστροφή των ρόλων στην επιλογή του προέδρου της Επιτροπής. Το έγγραφο «υπογραμμίζει την πρότασή του να αντιστραφούν οι ρόλοι του Συμβουλίου και της Βουλής στην υποψηφιότητα και επιβεβαίωση του προέδρου της Επιτροπής», μια αλλαγή που θα μεταφέρει περαιτέρω επιρροή από τις εθνικές κυβερνήσεις προς τα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
Οι ευρύτερες επιπτώσεις
Παρόλο που η έκθεση περιέχει αιχμηρές κριτικές κατά της Ουγγαρίας, οι ευρύτερες φιλοδοξίες της θεωρούνται ως θεμελιώδης αναμόρφωση του πολιτικού τοπίου της Ευρώπης. Τα μέτρα θα αποδυναμώσουν την εθνική κυριαρχία, θα μειώσουν τη δημοκρατική ποικιλομορφία και θα επιτρέψουν στην πλειοψηφία της Βουλής να στιγματίσει την αντιπολίτευση και να επεκτείνει την εξουσία των Βρυξελλών εις βάρος των ελευθεριών των πολιτών.
