Σε μια σημαντική εξέλιξη για τη Λωρίδα της Γάζας, η Χαμάς εξέφρασε την υποστήριξή της στη συγκρότηση μιας 15μελούς παλαιστινιακής επιτροπής τεχνοκρατών, η οποία θα αναλάβει τη διοίκηση μετά τον πόλεμο.
Η ανακοίνωση προήλθε από την Αίγυπτο, που μεσολαβεί στις συνομιλίες, ενώ η οργάνωση δηλώνει έτοιμη να παραδώσει τον έλεγχο, προκειμένου να ενισχυθεί η εκεχειρία και να αποφευχθούν νέες συρράξεις.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, καθώς η εκεχειρία που ξεκίνησε στις 10 Οκτωβρίου συνεχίζεται, παρόλο που καταγράφονται περιστατικά βίας.
Ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς, ο Μπάσεμ Ναΐμ, χαρακτήρισε τη δημιουργία της επιτροπής ως βήμα προς την ορθή κατεύθυνση. Τόνισε πως μπορεί να βοηθήσει στην εδραίωση της ειρήνης, στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης και στην προώθηση της ανοικοδόμησης.
Ετοιμότητα για παράδοση εξουσίας
Από το 2007, η Χαμάς διατηρεί τον απόλυτο έλεγχο στη Γάζα, με την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 να πυροδοτεί τον πρόσφατο πόλεμο. Ωστόσο, η οργάνωση έχει ξεκαθαρίσει επανειλημμένα ότι δεν διεκδικεί ρόλο σε μελλοντική κυβέρνηση και θα περιοριστεί σε εποπτικό ρόλο.
Ο Ναΐμ επανέλαβε ότι η Χαμάς είναι διατεθειμένη να μεταβιβάσει τις αρμοδιότητες στη νέα μεταβατική δομή και να στηρίξει τις εργασίες της.
Επισήμανε πως η ευθύνη πλέον βαραίνει τους μεσολαβητές, τις ΗΠΑ και τη διεθνή κοινότητα, ώστε να ενδυναμώσουν την επιτροπή. Ταυτόχρονα, κάλεσε να αντιμετωπιστούν οι ενέργειες του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, που ενδέχεται να καθυστερήσουν την πρόοδο.
Δεύτερο στάδιο εκεχειρίας και ρόλος διεθνούς συμβουλίου
Με την εφαρμογή της εκεχειρίας, η Γάζα έχει διαιρεθεί από μια «Κίτρινη Γραμμή», που χωρίζει τις περιοχές ελέγχου της Χαμάς από εκείνες με ισραηλινή παρουσία. Ο Αμερικανός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ επιβεβαίωσε την έναρξη της δεύτερης φάσης, η οποία προβλέπει σταδιακή απόσυρση ισραηλινών δυνάμεων, αποστρατιωτικοποίηση –συμπεριλαμβανομένου του αφοπλισμού της Χαμάς– και ενίσχυση της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται το Συμβούλιο Ειρήνης υπό τις ΗΠΑ, με πιθανό επικεφαλής τον Βούλγαρο διπλωμάτη Νικολάι Μλαντένοφ, ο οποίος έχει εμπειρία από παλαιότερο ρόλο ως απεσταλμένου του ΟΗΕ. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ορίσει σύντομα τα 15 περίπου μέλη, από παγκόσμιους ηγέτες, για να επιβλέψει τη διαδικασία.
Συνεχιζόμενες απώλειες παρά την παύση πυρός
Παρά τις προσπάθειες σταθεροποίησης, σήμερα σημειώθηκαν νέα θύματα. Τουλάχιστον έξι άτομα σκοτώθηκαν από ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στην Ντέιρ αλ Μπάλαχ, στο κεντρικό τμήμα της Γάζας, σύμφωνα με τοπικές αρχές. Ανάμεσά τους φέρεται και ο Μοχάμεντ αλ Χόλι, διοικητής της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς.
Οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν κατηγορίες για παραβιάσεις της εκεχειρίας, που ξεκίνησε μετά από δύο χρόνια συγκρούσεων. Τους τελευταίους τρεις μήνες, πάνω από 400 Παλαιστίνιοι –κυρίως άμαχοι– και τρεις Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν χάσει τη ζωή τους. Εκπρόσωπος της UNICEF ανέφερε πως πάνω από 100 παιδιά έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα, κυρίως με drones, μετά την έναρξη της παύσης πυρός.
Οι 2,2 εκατομμύρια κάτοικοι της Γάζας ζουν σε προσωρινούς καταυλισμούς ή κατεστραμμένα κτίρια, σε περιοχές όπου τα ισραηλινά στρατεύματα έχουν αποχωρήσει και η Χαμάς έχει ανακτήσει τον έλεγχο. Η δημιουργία κυβέρνησης τεχνοκρατών θεωρείται κλειδί για την ομαλοποίηση και την ανοικοδόμηση.
English