English
Η Δευτέρα 23 Φεβρουαρίου 2026 είναι η Καθαρά Δευτέρα για φέτος, με την Ορθόδοξη Εκκλησία να τιμά τον άγιο Πολύκαρπο και άλλους αγίους, ενώ αρκετά ονόματα έχουν την εορτή τους.
Η ημέρα αυτή σηματοδοτεί το ξεκίνημα της Μεγάλης Σαρακοστής. Οι πιστοί εστιάζουν σε μια περίοδο νηστείας και εσωτερικής προετοιμασίας για το Πάσχα. Παράλληλα, οι οικογένειες βγαίνουν έξω για να πετάξουν χαρταετούς και να απολαύσουν παραδοσιακά φαγητά όπως λαγάνα, ταραμά και θαλασσινά.
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, η Καθαρά Δευτέρα φέρνει χαρά σε πολλούς, καθώς συνδυάζει θρησκευτική κατάνυξη με λαϊκά έθιμα. Κι όμως, πίσω από τις γιορτές κρύβονται ιστορίες αγίων που εμπνέουν με την αφοσίωσή τους.
Σε ποιους λέμε σήμερα τα «χρόνια πολλά»
Σήμερα εορτάζουν τα εξής ονόματα:
- Πολύκαρπος,
- Πολυκάρπης,
- Πολυκαρπία,
- Πολυκάρπη,
- Πολυχρόνης,
- Πολυχρόνιος,
- Πολυχρονία,
- Χρόνης,
- Γοργονία,
- Θεή,
- Ζεβινάς,
- Αντίοχος,
- Δαμιανός
Αν γνωρίζετε κάποιον με αυτά τα ονόματα, στείλτε του ευχές. Το εορτολόγιο υπενθυμίζει τέτοιες στιγμές σύνδεσης με φίλους και συγγενείς.
Η σημασία της Καθαράς Δευτέρας
Με την Καθαρά Δευτέρα τελειώνει η Αποκριά και αρχίζει η νηστεία των σαράντα ημερών. Οι άνθρωποι επιλέγουν τροφές χωρίς κρέας, εστιάζοντας σε όσπρια και θαλασσινά για σωματική και πνευματική κάθαρση.
Σε πολλές περιοχές, ο ουρανός γεμίζει χαρταετούς, ενώ το τραπέζι στρώνεται με απλά εδέσματα. Όπως λένε όσοι τηρούν τα έθιμα, αυτή η μέρα φέρνει ισορροπία μετά τις γιορτές.
Το έθιμο της Κυράς Σαρακοστής
Στα παλιά χρόνια, οι νοικοκυρές έφτιαχναν την Κυρά Σαρακοστή από ζυμάρι ή ύφασμα, με επτά πόδια για τις εβδομάδες της Σαρακοστής. Κόβοντας ένα κάθε Σάββατο, μετρούσαν μέχρι το Πάσχα.
Το στόμα έλειπε λόγω νηστείας, και τα χέρια ήταν σταυρωμένα σε στάση προσευχής. Πρόκειται για ένα απλό σύμβολο που θυμίζει την αξία της υπομονής.
Ο άγιος Πολύκαρπος, επίσκοπος Σμύρνης
Ο άγιος Πολύκαρπος γεννήθηκε γύρω στο 80 μ.Χ. και μαθήτευσε δίπλα στον ευαγγελιστή Ιωάννη. Ως επίσκοπος Σμύρνης, υπερασπίστηκε την πίστη ενάντια σε αιρέσεις και στήριξε την κοινότητα με διδαχές.
Σε δίκη, δήλωσε ότι υπηρετεί τον Χριστό εδώ και 86 χρόνια, αρνούμενος να προδώσει. Καταδικάστηκε σε κάψιμο το 167 μ.Χ., αλλά η φλόγα δεν τον άγγιξε, και πέθανε από ξίφος. Η μνήμη του παραμένει παράδειγμα θάρρους.
Η αγία Γοργονία
Αδελφή του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, η αγία Γοργονία έζησε ως σύζυγος και μητέρα πέντε παιδιών, συνδυάζοντας οικογενειακή ζωή με πνευματική αφοσίωση. Ξεχώριζε για τη μόρφωση και την ταπεινότητα της.
Πέθανε το 370 μ.Χ. σε ηλικία 38 ετών, αφήνοντας κληρονομιά χριστιανικής συνέπειας μέσα στον καθημερινό κόσμο.
Ο άγιος Λάζαρος από την Τρίπολη
Ιερέας από την Τρίπολη Πελοποννήσου, ο άγιος Λάζαρος μαρτύρησε γύρω στο 1605 μ.Χ. κατά την Τουρκοκρατία, αρνούμενος να αλλάξει πίστη παρά τα βασανιστήρια.
Τον έριξαν στη φωτιά, όπου παρέδωσε το πνεύμα προσευχόμενος. Οι μαρτυρίες μιλούν για ουράνιο φως που κάλυψε τον τόπο για τρεις μέρες, σημάδι της αγιότητάς του.
Άλλοι άγιοι της ημέρας
Εκτός από τους παραπάνω, τιμώνται οι όσιοι Ζεβινάς, Πολυχρόνιος, Δαμιανός και Μωυσής, ο άγιος Κλήμης, η αγία Θεή, ο όσιος Δαμιανός ο Εσφιγμενίτης, ο όσιος Ιωάννης ο Θεριστής και οι 73 μάρτυρες του Σιρμίου.
Αυτές οι μνήμες εμπλουτίζουν το εορτολόγιο, υπενθυμίζοντας ιστορίες πίστης από διάφορες εποχές.
