Στην ημικατεχόμενη χώρα των Κυπρίων αδελφών μας, όλο και περισσότεροι πολίτες στρέφονται σε ιδιωτικές εταιρείες του εξωτερικού για επαγγελματική στρατιωτική εκπαίδευση, καθώς η υπάρχουσα νομοθεσία απαγορεύει τέτοιες δραστηριότητες στο νησί.

Η προοπτική συνεργασίας με την Εθνική Φρουρά θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα.

Η καθημερινή πραγματικότητα σε μια περιοχή με γεωπολιτικές εντάσεις θέτει ερωτήματα για την ετοιμότητα των πολιτών.

Πολλοί αναρωτιούνται αν γνωρίζουν πώς να χειριστούν σωστά ένα όπλο ή να εφαρμόσουν τουρνικέ σε περίπτωση τραύματος. Κι όμως, η εκπαίδευση που προσφέρει η Εθνική Φρουρά κατά τη θητεία ή την εφεδρεία συχνά δεν επαρκεί για τις σύγχρονες απαιτήσεις.

Σύμφωνα με μαρτυρίες από Κύπριο ειδικό που δραστηριοποιείται στο εξωτερικό –χωρίς να αποκαλύπτουμε την ταυτότητά του για λόγους ασφαλείας–, η ζήτηση για τέτοια προγράμματα έχει εκτοξευτεί.

Κάθε χρόνο, εκατοντάδες Κύπριοι συμμετέχουν σε σεμινάρια, ξοδεύοντας χιλιάδες ευρώ. Πρόκειται για έναν άτυπο σχηματισμό, που δεν μπορεί να λειτουργήσει στην Κύπρο λόγω περιορισμών.

Ιδιωτικές εγκαταστάσεις στην Ευρώπη

Στην Ευρώπη λειτουργούν πολλές ιδιωτικές μονάδες για στρατιωτική και τακτική κατάρτιση. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η ESA στην Πολωνία, η Alfa-Metal στη Βουλγαρία, καθώς και η Anti Terror Academy με την Hard Task Training στην Τσεχία. Εκεί, οι συμμετέχοντες μαθαίνουν τεχνικές που δεν καλύπτονται από τα βασικά προγράμματα.

Κύπριοι με εμπειρία από αυτούς τους χώρους θέλουν να μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους στο νησί. Ωστόσο, το άρθρο 55 του Κεφαλαίου 154 του Ποινικού Κώδικα χαρακτηρίζει τέτοιες πρωτοβουλίες παράνομες, με ποινές φυλάκισης μέχρι επτά χρόνια. Για να γίνει κάτι παρόμοιο στην Κύπρο, χρειάζεται ειδική έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ασκήσεις του Ισραηλινού Στρατού (IDF) στην Πάφο, που λαμβάνουν άδεια ετησίως. Την ίδια ώρα, ενδιαφερόμενοι ζητούν αλλαγές στη νομοθεσία, ώστε να προσφέρουν υπηρεσίες υπό αυστηρούς κανόνες.

Προοπτικές συνεργασίας με την Εθνική Φρουρά

Οι ειδικοί αυτοί μπορούν να καλύψουν καθημερινά προγράμματα για πολίτες, αλλά και για στελέχη της Εθνικής Φρουράς. Όπως εξηγεί ο ειδικός, η εκπαίδευση περιλαμβάνει χειρισμό φορητού οπλισμού, τακτικές μικρών ομάδων, τεχνολογίες παρεμβολής σε drones και πρώτες βοήθειες σε συνθήκες μάχης.

Σήμερα, η Εθνική Φρουρά βασίζεται σε εσωτερικούς εκπαιδευτές για κληρωτούς και εφέδρους. Κι όμως, πολλές ευρωπαϊκές χώρες αναθέτουν τέτοια καθήκοντα σε ιδιωτικές εταιρείες στρατιωτικού τύπου (PMSCs), σύμφωνα με έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Αυτές καλύπτουν από βασική κατάρτιση μέχρι προχωρημένα προγράμματα για εκπαιδευτές.

Δεδομένου ότι η εφεδρεία θεωρείται βασικός πυλώνας στα σχέδια του ΓΕΕΦ, η πολιτεία πρέπει να εξασφαλίσει καλύτερη ποιότητα. Συχνά, η εφεδρεία λειτουργεί περισσότερο ως τυπική υποχρέωση παρά ως ουσιαστική άσκηση.

Ο ρόλος των ιδιωτικών εταιρειών και οι Δυνάμεις Ταχείας Αντίδρασης

Η συνεργασία με ιδιωτικές στρατιωτικές εταιρείες, υπό εποπτεία, μπορεί να φέρει πλεονεκτήματα. Αυτές απασχολούν πρώην στελέχη στρατού και αστυνομίας, με εξειδίκευση σε αστικό πόλεμο, προστασία υποδομών, κυβερνοασφάλεια και διαχείριση κρίσεων.

Ήδη, ορισμένοι εκπαιδευτές συμμετέχουν εθελοντικά στις Δυνάμεις Ταχείας Αντίδρασης (ΔΤΑ) σε διάφορες πόλεις. Οι ΔΤΑ δημιουργήθηκαν το 2021 με απόφαση του Υπουργικού και αποτελούνται από ομάδες εθελοντών εφέδρων σε επίπεδο διμοιρίας. Στόχος τους είναι η άμεση ανταπόκριση σε κατοικημένες περιοχές κατά κρίσεις, πριν την πλήρη κινητοποίηση.

Παρά τη συνεισφορά τους, χρειάζονται περισσότερη στήριξη. Οι συμμετέχοντες καλύπτουν έξοδα μόνοι τους και αφιερώνουν χρόνο καθημερινά.

Ένα σαφές πλαίσιο με πόρους και αναγνώριση θα ενίσχυε την επαγγελματική στρατιωτική εκπαίδευση συνολικά, βελτιώνοντας την αποτρεπτική δύναμη της Εθνικής Φρουράς.