Στις 4 Ιουνίου 2025, ο Αλέξανδρος Τάρκας εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για την παράλογη στάση της ελληνικής Κυβέρνησης σχετικά με την Λιβύη.
Μιας Κυβέρνησης που, κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, έχει προσφέρει «δώρα» στην Τρίπολη χωρίς να απαιτεί κανένα αντάλλαγμα, παρατηρώντας παράλληλα τον Τουρκικό παράγοντα να εκμεταλλεύεται τα μνημόνια που υπέγραψε με το κράτος της Βόρειας Αφρικής, προχωρώντας αδιαλείπτως υλοποιώντας τους στρατηγικούς της σχεδιασμούς για τη «γαλάζια πατρίδα».
Η εξωτερική πολιτική του Υπουργείου Εξωτερικών, το οποίο φέρει ευθύνες για την αποδυνάμωση της χώρας στο διεθνές προσκήνιο, επιβεβαιώνει την αίσθηση ότι η Ελλάδα προχωρά σε «δούναι» χωρίς «λαβείν» στην περίπτωση της Λιβύης.
Δύο εβδομάδες μετά την επίμαχη τοποθέτηση του Τάρκα, έγινε γνωστό ότι η Λιβύη απέρριψε με κατηγορηματικό τρόπο την απόφαση της Ελλάδας για προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού που αφορά την εξερεύνηση υδρογονανθράκων σε οικόπεδα νοτίως της Κρήτης.
Ορισμένα από αυτά τα οικόπεδα βρίσκονται σε περιοχές που επί του παρόντος αμφισβητούνται από τη Λιβύη.
Με ιδιαίτερη ένταση, οι Λίβυοι κατηγόρησαν την ελληνική κίνηση ως κατάφωρη παραβίαση των κυριαρχικών τους δικαιωμάτων, τονίζοντας ότι «οι μονομερείς λύσεις οδηγούν μόνο σε περαιτέρω ένταση και πολυπλοκότητα»!
Ανακύπτει το ερώτημα αν οι ενέργειες της εξωτερικής πολιτικής του Γιώργου Γεραπετρίτη σε σχέση με τη Λιβύη συνιστούν πράξεις εγκληματικές.
Η κυβέρνηση έχει ανατρέψει τη στρατηγική που ακολουθούσε επί πεντέμισι χρόνια, υιοθετώντας μια «θετική οικονομική ατζέντα» με τη Λιβύη, χωρίς ωστόσο να έχει εξασφαλίσει κάποια δέσμευση από την μεταβατική Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας της Τρίπολης για την κατάργηση ή, τουλάχιστον, την αναθεώρηση των μνημονίων με την Τουρκία.
Επί του παρόντος, έχουν υπογραφεί τρία νομικά αμφισβητούμενα μνημόνια μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης.
Δύο από αυτά τον Νοέμβριο του 2019 αφορούν στρατιωτική συνεργασία και οριοθέτηση ΑΟΖ, παρακάμπτοντας ελληνικά νησιά και την υφαλοκρηπίδα τους, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης.
Το τρίτο μνημόνιο, που υπεγράφη τον Οκτώβριο του 2022, αφορά τη συνεκμετάλλευση των λιβυκών υδρογονανθράκων.
Πρόσφατα, τον Δεκέμβριο του 2023, ο -ελεγχόμενος από την Άγκυρα- πρωθυπουργός της Λιβύης Αμπ. Ντμπέιμπα ανακοίνωσε στον ΟΗΕ την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και τη δημιουργία συνορεύουσας ζώνης 24 ν.μ.
Τον Μάρτιο, η Ελλάδα παρουσίασε κάποια αισιοδοξία καθώς ο κ. Ντμπέιμπα και η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου (NOC) ανακοίνωσαν διεθνή διαγωνισμό εκμετάλλευσης θαλάσσιων οικοπέδων κοντά στην Κρήτη, αποφεύγοντας να θίξουν τις θαλάσσιες ζώνες της Ελλάδας υπό το ισχύον νομικό πλαίσιο. Ωστόσο, τα όρια δύο ακόμη οικοπέδων του διαγωνισμού εφάπτονται με την ελληνική υφαλοκρηπίδα, όπως αυτή έχει καθοριστεί με τον νόμο 4001/2011 (νόμος Μανιάτη).
Παρ’ όλα αυτά, η αισιοδοξία της Αθήνας δεν αντικατοπτρίζεται στην ευρύτερη κατάσταση, καθώς σε διεθνές επίπεδο υπάρχει αυξανόμενη πίεση για τη συνεκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων που εκτείνονται στη Μεσόγειο.
Είναι πιθανό ότι η Ελλάδα θα κληθεί να συμφωνήσει σε συνεργασία με τον τουρκικό κρατικό κρατικό όμιλο TPAO, ο οποίος έχει προβάδισμα στα θαλάσσια οικόπεδα της Λιβύης, σύμφωνα με το μνημόνιο του 2022.
Αν και η διατήρηση ανοικτών δίαυλων επικοινωνίας είναι επιβεβλημένη, ειδικά με χώρες που έχουν σοβαρές διμερείς διαφωνίες, η κατεύθυνση της Ελληνικής Κυβέρνησης υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τους υπουργούς Γιώργο Γεραπετρίτη και Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου φαίνεται θολή.
Δεν απαιτούν προηγούμενο ή ταυτόχρονο αντάλλαγμα από τη Λιβύη, ούτε φέρνουν στο τραπέζι κάποια σημαντική απαίτηση.
Εν όψει συνομιλιών για τη «θετική ατζέντα», η λιβυκή πλευρά έχει υποσχεθεί την επανάληψη των τεχνικών διαβουλεύσεων για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας σε αόριστο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, δεν φαίνεται ότι αυτή η υπόσχεση έχει ουσιαστική αξία.
Στο παρελθόν, τον Απρίλιο του 2021, η Αθήνα είχε ελπίσει σε ανάλογες εξελίξεις μετά από επίσκεψη του κ. Μητσοτάκη στην Τρίπολη, χωρίς να υπάρξει καμία πρόοδος.
Αν και ο κ. Ντμπέιμπα δημόσια και προκλητικά ζήτησε «διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας και Λιβύης – Τουρκίας για τον προσδιορισμό των οικονομικών ζωνών», η απάντηση από την κυβέρνηση της Αθήνας παραμένει αδιάφορη.
Στο φόντο αυτών των εξελίξεων, ο κ. Γεραπετρίτης αναμένεται να επισκεφθεί τη Λιβύη προκειμένου να επαναφέρει σύντομα την απευθείας αεροπορική σύνδεση Αθήνας – Τρίπολης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ελλάδα θα προτείνει στην Κομισιόν και στους 26 εταίρους της Ε.Ε. την άρση των αυστηρών περιορισμών που επιβλήθηκαν στη λιβυκή πολιτική αεροπορία για πτήσεις στην ευρωπαϊκή περιοχή.
Υπάρχει, όμως, απορία για το γιατί η Αθήνα επιθυμεί να προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση πριν λάβει κάποιο αντάλλαγμα.
Πρέπει να σημειωθεί πως, στα τέλη του 2021, είχε απορριφθεί κατά τρόπο αποφασιστικό παρόμοιο αίτημα, μετά από συναντήσεις του τότε υφυπουργού Εξωτερικών Κώστα Φραγκογιάννη με εκπροσώπους των αρμόδιων υπουργείων και υπηρεσιών.
Σημαντική διάσταση παίρνει και η εμπλοκή του υφυπουργού Τάσου Χατζηβασιλείου στη συζήτηση για επενδυτικά θέματα, μια προσέγγιση που υπό άλλες συνθήκες θα μπορούσε να είναι παραγωγική εάν προηγούνταν η απαίτηση στοιχειωδών υποχρεώσεων από τη Λιβύη.
Οι οφειλές της Λιβύης προς τις ελληνικές εταιρείες ξεκινούν από τη δεκαετία του ’70. Το 1999, η διοίκηση Παπανδρέου και Παπαντωνίου υπέγραψε μνημόνιο αναγνώρισης χρεών άνω των $12.500.000 προς 13 ελληνικές εταιρείες, με δέσμευση επανεξέτασης επιπλέον χρεών προς άλλες 22 εταιρείες ύψους $12.860.000.
Εντούτοις, από το 2011, μετά την πτώση του καθεστώτος Καντάφι, οι λιβυκές κυβερνήσεις αποφεύγουν οποιαδήποτε αναφορά στις οφειλές του παρελθόντος, επηρεάζοντας και τις υποχρεώσεις προς ελληνικούς φορείς που υποστήριξαν τους τραυματίες της εξέγερσης το 2011.
Η συνολική αξία αυτών των χρεών ανέρχεται σε 92.600.000 ευρώ.
Πηγή: Newsbreak.gr
English