English
της Ελευθερίας Κούρταλη
Η κατάσταση στις αγορές θυμίζει τρενάκι του τρόμου, καθώς οι επενδυτές καθημερινά δέχονται αντικρουόμενα μηνύματα σχετικά με την ένταση και τη διάρκεια του πολέμου. Ως αποτέλεσμα, οι μετοχές κινούνται με ρυθμό ασανσέρ, με ράλι να διαδέχονται sell-off και αντίστροφα, αφήνοντας την αγορά σε αβεβαιότητα για το τι θα φέρει η επόμενη μέρα. Μία μόνο δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να ανατρέψει ό,τι θεωρείται “δεδομένο” (αν υπάρχει κάτι τέτοιο στον τρέχοντα πόλεμο).
Η κατάσταση αυτή θυμίζει έντονα τις εξελίξεις από τον Απρίλιο του 2025 και μετά, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος απειλούσε χώρες στο εμπορικό μέτωπο, μόνο για να ανακαλέσει αργότερα τις απειλές του και να επιστρέψει σε αυτές.
Μέσα στην περασμένη εβδομάδα, καθώς οι αγορές αποτιμούσαν τον τερματισμό του πολέμου σε 2-3 εβδομάδες, όπως είχε δηλώσει ο Τραμπ, το κλίμα άλλαξε δραματικά. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι ο πόλεμος θα κλιμακωθεί πριν αποκλιμακωθεί.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι αγορές θα παραμείνουν ασταθείς, καθώς οι επενδυτές παρακολουθούν τις εξελίξεις τις επόμενες εβδομάδες, με τις τιμές του πετρελαίου να αναμένονται να αυξηθούν βραχυπρόθεσμα σε ένα κλίμα risk-off.
Σε αυτό το περιβάλλον, το Χρηματιστήριο Αθηνών, που επίσημα εντάχθηκε στο Euronext Athens την περασμένη εβδομάδα, καλείται να πλοηγηθεί σε πολύ ταραγμένα νερά. Δυστυχώς, αυτή η δύσκολη πλοήγηση συνέπεσε με την αναβάθμιση της αγοράς σε ανεπτυγμένη, από την MSCI, τον μεγαλύτερο πάροχο δεικτών στον κόσμο με πάνω από 18 τρισεκατομμύρια δολάρια επενδεδυμένα στους δείκτες του.
Οι επιπτώσεις του πολέμου
Αυτό το σημαντικό ορόσημο για την Ελλάδα, που αντικατοπτρίζει τη βελτίωση της θέσης της στη διεθνή αγορά, δεν μπορεί να “κεφαλαιοποιηθεί” όπως θα έπρεπε. Ο Γενικός Δείκτης προσπαθεί να διατηρήσει τις 2.000-2.100 μονάδες, ενώ υπό κανονικές συνθήκες θα έπρεπε να σημειώνει αλλεπάλληλα υψηλά.
Παράλληλα, οι επιπτώσεις του πολέμου αρχίζουν να γίνονται εμφανείς στην οικονομία, με τον πληθωρισμό να καταγράφει άλμα τον Μάρτιο, τις τουριστικές κρατήσεις να μειώνονται και τις εκτιμήσεις για ανάπτυξη να αναθεωρούνται πτωτικά (1,9% από 2,1% για την ΤτΕ και 1,8% από 2% για το ΔΝΤ).
Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε καλύτερη φάση σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, αλλά παραμένει ευάλωτη, όπως σημειώνει ο Ηλίας Ζαχαράκης της Fast Finance. Ο πληθωρισμός και οι πιθανές αυξήσεις επιτοκίων, σε συνδυασμό με τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, μπορεί να επιβραδύνουν την ανάπτυξη. Η διάρκεια της κρίσης θα είναι καθοριστικός παράγοντας: αν υπάρξει γρήγορη αποκλιμάκωση, οι επιπτώσεις θα είναι περιορισμένες, αλλιώς θα ενταθούν.
Η αναβάθμιση της Ελλάδας σε ανεπτυγμένη αγορά από την MSCI μπορεί να επηρεάσει θετικά τη ροή κεφαλαίων. “Το ελληνικό χρηματιστήριο είναι πιο αμυντικό στις πτώσεις και πιο επιθετικό στις ανόδους σε σχέση με άλλες αγορές”, σημειώνει ο κ. Ζαχαράκης, αναφέροντας ότι η εμπιστοσύνη στην οικονομία έχει επιστρέψει.
Ο Δημήτρης Τζάνας της Κύκλος ΑΧΕΠΕΥ, αναφέρει ότι η συνολική κεφαλαιοποίηση του ελληνικού χρηματιστηρίου έχει υποχωρήσει κατά 19 δισ. ευρώ, φτάνοντας τα 157 δισ. ευρώ, καθώς οι ρευστοποιήσεις δεικτοβαρών τίτλων συνεχίζονται. Το Χρηματιστήριο προσπαθεί να διατηρήσει τις 2.000 μονάδες, ελπίζοντας σε μια γρήγορη λύση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το ορόσημο της MSCI
Η απόφαση της MSCI αλλάζει ριζικά τα δεδομένα για το ελληνικό χρηματιστήριο, ειδικά με την αναμενόμενη λειτουργία της πλατφόρμας του Euronext το 2027. Η MSCI τόνισε ότι η αναβάθμιση δεν είναι απλώς μια αλλαγή κατηγορίας, αλλά αντανακλά την πρόοδο που έχει σημειωθεί από τις ελληνικές αρχές.
Η Morgan Stanley επανέλαβε την overweight στάση της για την Ελλάδα, σημειώνοντας τέσσερις σημαντικούς παράγοντες που καθιστούν την ελληνική αγορά ελκυστική: 1) την οικονομική ανάπτυξη που είναι διπλάσια από τα επίπεδα της ζώνης του ευρώ, 2) το πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα που επιτρέπει μέτρα στήριξης, 3) την αύξηση των εσόδων από τις ελληνικές τράπεζες και 4) το μεγάλο discount σε σχέση με τις ευρωπαϊκές μετοχές.
Συνολικά, η απόφαση της MSCI και η ενσωμάτωσή της στο Euronext αναμένονται να επηρεάσουν την αγορά θετικά, καθώς τα κεφάλαια που θα παρακολουθούν ελληνικούς τίτλους αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά. Η MSCI τερματίζει την κατηγορία της Ελλάδας ως μοναδικής αγοράς της Ευρωζώνης που δεν είχε ταξινομηθεί ως ανεπτυγμένη, διευρύνοντας την επενδυτική βάση της χώρας.
Όλα αυτά, ωστόσο, αναμένονται να επηρεαστούν από τη γεωπολιτική κατάσταση.
Ασανσέρ οι αγορές
Οι παγκόσμιες αγορές αναμένεται να αντιμετωπίσουν νέα αστάθεια μετά το διάγγελμα του Τραμπ σχετικά με τη σύγκρουση στο Ιράν, που εισάγει αβεβαιότητα για την πορεία του πολέμου. Οι δηλώσεις του συνδυάζουν σημάδια βραχυπρόθεσμης ολοκλήρωσης με απειλές κλιμάκωσης, χωρίς σαφή επίλυση των κινδύνων, όπως ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ.
Η Morgan Stanley υποβάθμισε τις παγκόσμιες μετοχές και αναβάθμισε τα μετρητά και τα αμερικανικά ομόλογα λόγω της αυξανόμενης αβεβαιότητας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Η χρηματιστηριακή εταιρεία υποβάθμισε την αξιολόγησή της για τις παγκόσμιες μετοχές, ενώ αύξησε τα αμερικανικά ομόλογα σε “overweight”.
“Η αβεβαιότητα σχετικά με την προσφορά πετρελαίου σημαίνει ότι τα αποτελέσματα για τα περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου γίνονται ολοένα και πιο ασύμμετρα”, αναφέρουν οι στρατηγικοί αναλυτές της Morgan Stanley.
Η τιμή του Brent έχει αυξηθεί κατά 60% μέσα σε έναν μήνα, η πιο απότομη μηνιαία άνοδος από τον Πόλεμο του Κόλπου το 1990. Η Morgan Stanley προειδοποιεί ότι αν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν στα 150-180 δολάρια το βαρέλι, οι αποτιμήσεις των παγκόσμιων μετοχών θα μπορούσαν να συρρικνωθούν κατά 25%.
Ο Νάιτζελ Γκριν, διευθύνων σύμβουλος του deVere Group, σημειώνει ότι οι επενδυτές τοποθετούνταν για μια βραχυπρόθεσμη σύγκρουση, αλλά η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη. “Δεν υπάρχει ακόμη επιβεβαίωση για το πώς ή πότε θα τελειώσει αυτό, και αυτό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι αγορές θα τιμολογήσουν τον κίνδυνο”, προσθέτει.
Ο Τραμπ υπέδειξε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποχωρήσουν χωρίς πλήρη επίλυση, αυξάνοντας την πιθανότητα ενός μερικού αποτελέσματος που θα αφήνει άλυτες τις υποκείμενες εντάσεις. “Μια σύγκρουση που κηρύσσεται ολοκληρωμένη, αλλά αφήνει τους στρατηγικούς κινδύνους στη θέση τους, δεν είναι το ίδιο με μια πλήρη επίλυση”, τονίζει ο Γκριν.
Η κατάσταση παραμένει ρευστή, με διπλωματικές προσπάθειες να συνεχίζονται και πιθανές εξελίξεις τις επόμενες ημέρες. “Η αβεβαιότητα είναι το βασικό ζήτημα. Μέχρι να υπάρξει σαφέστερη κατανόηση του πώς τελειώνει αυτή η σύγκρουση, οι αγορές θα παραμείνουν ευαίσθητες σε κάθε εξέλιξη”, καταλήγει ο Γκριν.
Τα γεγονότα στη Μέση Ανατολή θα οδηγήσουν σε συμπεριφορά risk-off στις αγορές βραχυπρόθεσμα. Ωστόσο, για όσους έχουν μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η τρέχουσα αδυναμία μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες, σύμφωνα με την JP Morgan, που εκτιμά ότι η κλιμάκωση δεν θα διαρκέσει πολύ.
