Αλλαγές στις επικουρικές συντάξεις για τους νέους κάτω των 35 ετών: Όλες οι λεπτομέρειες της απόφασης

Του Κώστα Κατίκου

Χαμηλός είναι ο πήχης για τις μελλοντικές συντάξεις των νέων ασφαλισμένων, όπως προκύπτει από το επικουρικό ταμείο της νέας γενιάς, το ΤΕΚΑ. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο υπολογισμού, οι αυξήσεις δεν αναμένεται να ξεπεράσουν το 2%, με την προϋπόθεση της βιωσιμότητας του φορέα.

Ο υπολογισμός των συντάξεων, όπως ορίζεται από την απόφαση της υφυπουργού Κοινωνικής Ασφάλισης Άννας Ευθυμίου, περιλαμβάνει περιορισμούς. Τα ποσά θα εξαρτώνται από την ηλικία των ασφαλισμένων, τον αριθμό τους και τα οικονομικά δεδομένα του ταμείου. Αξιοσημείωτο είναι ότι η πιθανότητα μεταβίβασης της σύνταξης λόγω θανάτου του ασφαλισμένου θα είναι επίσης “μετρήσιμη”.

Σύμφωνα με την απόφαση, οι αυξήσεις δεν θα ξεπερνούν το 2% σε σημερινές τιμές, γεγονός που τις καθιστά χαμηλότερες από τις αυξήσεις στις κύριες συντάξεις και κάτω από τον πληθωρισμό. Σε περίπτωση θανάτου, το 50% της σύνταξης θα μεταβιβάζεται στον επιζώντα σύζυγο αν δεν υπάρχουν τέκνα, ενώ αν υπάρχουν τέκνα έως 24 ετών, το ποσοστό αυτό θα ανέρχεται στο 100%.

Με το νέο κεφαλαιοποιητικό σύστημα του ΤΕΚΑ, η επικουρική σύνταξη υπολογίζεται με βάση την αρχή της ανταποδοτικότητας και της αναλογιστικής ισοδυναμίας. Το ποσό που θα έχει συγκεντρωθεί στον ατομικό λογαριασμό του ασφαλισμένου κατά τη συνταξιοδότηση θα πρέπει να ισοδυναμεί με την παρούσα αξία των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών.

Με απλά λόγια, η σύνταξη που θα λαμβάνει ο ασφαλισμένος θα προκύπτει από το “κεφάλαιο ζωής” που έχει σχηματιστεί από τις εισφορές του, προσαρμοσμένο με βάση το προσδόκιμο ζωής, το φύλο, την ηλικία συνταξιοδότησης και τις οικονομικές παραδοχές που θέτει η απόφαση.

Ελάχιστη εγγύηση από το κράτος

Σύμφωνα με το άρθρο 60 παρ. 1 του ν. 4826/2021, το κράτος εγγυάται την καταβολή ελάχιστης ανταποδοτικής μηνιαίας επικουρικής σύνταξης. Αυτή η εγγύηση διασφαλίζει τη διατήρηση της πραγματικής αξίας των εισφορών που έχουν καταβληθεί και καταγράφονται στον ατομικό λογαριασμό του ασφαλισμένου. Αντίστοιχη κρατική κάλυψη ισχύει σε περιπτώσεις αναπηρίας ή θανάτου ενεργού ασφαλισμένου. Ειδικά σε περίπτωση θανάτου, το κράτος εγγυάται ελάχιστη σύνταξη ίση με 15 χρόνια εισφορών που αντιστοιχούν στον κατώτατο μισθό.

Σημαντική είναι η πρόβλεψη για τις μελλοντικές αναπροσαρμογές των συντάξεων. Όπως διευκρινίζεται στην απόφαση, οι αυξήσεις δεν είναι προκαθορισμένες. Κάθε αναπροσαρμογή θα γίνεται μετά από εισήγηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΤΕΚΑ, θα βασίζεται σε αναλογιστική μελέτη και θα εγκρίνεται από τον Υπουργό Εργασίας.

Για τον υπολογισμό των συντελεστών μετατροπής, τίθεται υπόθεση αναπροσαρμογής ίση με 2%, αν και πρόκειται για σενάριο τεχνικού χαρακτήρα. Το ποσοστό αυτό είναι αισθητά χαμηλότερο από τις αυξήσεις που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στις κύριες συντάξεις.

Η απόφαση καθορίζει ένα εκτενές πλαίσιο τεχνικών παραμέτρων, οι οποίες περιλαμβάνουν:

• ηλικία συνταξιοδότησης (στρογγυλοποιημένη),
• φύλο ασφαλισμένου,
• έτος καθορισμού συντελεστών μετατροπής (ενδεικτικά 2025),
• πίνακες επιβίωσης και πιθανότητες θανάτου ανά ηλικία,
• ισόβιες και πρόσκαιρες ράντες,
• προεξοφλητικό επιτόκιο,
• αριθμός μηνιαίων καταβολών (12),
• ποσοστά μεταβίβασης σε σύζυγο και τέκνα,
• μέση ηλικία και πλήθος προστατευόμενων τέκνων,
• αναλογία εισφορών ανδρών στο σύνολο των εισφορών του ΤΕΚΑ.

Το μοντέλο του ΤΕΚΑ στηρίζεται σε αυστηρούς αναλογιστικούς κανόνες, περιορισμένες προσδοκίες αυξήσεων και σαφείς κανόνες μεταβίβασης. Με άλλα λόγια, δεν υπόσχεται δυναμικές αυξήσεις, αλλά σταδιακή και συγκρατημένη αναπροσαρμογή, ανάλογα με τις αποδόσεις, τη δημογραφική εμπειρία και τα συνολικά τεχνικά αποτελέσματα του Ταμείου.