Οι πρόσφατες αυξήσεις δασμών στις ΗΠΑ, που προωθούνται από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, προβλέπεται να μειώσουν το ομοσπονδιακό έλλειμμα κατά 2,8 τρισεκατομμύρια δολάρια την επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO). Η μείωση οφείλεται κυρίως σε αυξημένα έσοδα από τελωνειακούς δασμούς και χαμηλότερες πληρωμές τόκων στο ομοσπονδιακό χρέος.
Επιπτώσεις των δασμών και της φορολογικής πολιτικής
Το CBO εκτιμά ότι οι δασμοί, που εφαρμόστηκαν μεταξύ 6 Ιανουαρίου και 13 Μαΐου 2025, περιλαμβάνουν επιβολή 30% στις εισαγωγές από Κίνα και Χονγκ Κονγκ, 25% σε αυτοκίνητα, ανταλλακτικά, χάλυβα και αλουμίνιο, καθώς και γενικό δασμό 10% στις περισσότερες άλλες εισαγωγές. Επιπλέον, καταργήθηκε η αδασμολόγητη μεταχείριση για φθηνές κινεζικές αποστολές. Αυτά τα μέτρα αναμένεται να αποφέρουν έσοδα 2,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και να μειώσουν τις πληρωμές τόκων κατά 500 δισεκατομμύρια δολάρια, οδηγώντας σε συνολική μείωση του ελλείμματος κατά 3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Μετά την αφαίρεση των οικονομικών επιπτώσεων, όπως η ελαφρά επιβράδυνση του ΑΕΠ και η προσωρινή αύξηση του πληθωρισμού, η καθαρή μείωση του ελλείμματος ανέρχεται σε 2,8 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Παράλληλα, η πρόταση της κυβέρνησης για παράταση των φορολογικών μειώσεων του 2017 εκτιμάται ότι θα αυξήσει το έλλειμμα κατά 2,4 τρισεκατομμύρια δολάρια, καθώς μειώνει τα έσοδα κατά 3,67 τρισεκατομμύρια, ενώ περικόπτει τις δαπάνες κατά 1,25 τρισεκατομμύρια. Ωστόσο, η συνδυαστική επίδραση των δασμών και των φορολογικών μειώσεων οδηγεί σε καθαρή μείωση του ελλείμματος, ενισχύοντας το επιχείρημα ότι οι δασμοί μπορούν να χρηματοδοτήσουν τη φορολογική ελάφρυνση.
Οικονομικές επιπτώσεις και αντιδράσεις
Σύμφωνα με το CBO, οι δασμοί θα μειώσουν το πραγματικό ΑΕΠ κατά 0,6% έως το 2035, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,4% το 2025 και 2026. Οι επιπτώσεις αυτές θεωρούνται προσωρινές και αναμένεται να εξασθενήσουν με την πάροδο του χρόνου. Υποστηρικτές των δασμών υποστηρίζουν ότι η εκτίμηση του CBO υποτιμά τα οφέλη από την επιστροφή της παραγωγής στις ΗΠΑ, καθώς οι θέσεις εργασίας στη μεταποίηση είναι πιο παραγωγικές σε σχέση με αυτές στον τομέα των υπηρεσιών.
Αντιδράσεις και προοπτικές
Η απουσία ευρείας διαδικασίας εξαιρέσεων από τους δασμούς ενισχύει τα προβλεπόμενα έσοδα, ενώ πιθανές αντιδράσεις από εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ θεωρούνται περιορισμένες. Παρά τις νομικές προκλήσεις, οι δασμοί παραμένουν σε ισχύ, μετά από απόφαση ομοσπονδιακού εφετείου. Το CBO καταρρίπτει τις παραδοσιακές αντιρρήσεις κατά των δασμών, υποδεικνύοντας ότι τα μέτρα αυτά αποτελούν μια δημοσιονομικά συντηρητική πολιτική, που αυξάνει τα έσοδα και μειώνει το χρέος, με περιορισμένες μακροοικονομικές επιπτώσεις. Επιπλέον, οι δασμοί ενδέχεται να ενισχύσουν τη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ, οδηγώντας σε καλύτερους εμπορικούς όρους ή παραχωρήσεις από ξένες χώρες.
English