Σήμερα 22 Μαρτίου 2026, με βάση το Ορθόδοξο εορτολόγιο, η Εκκλησία μας τιμά τη Δ΄ Κυριακή των Νηστειών, με τη μνήμη της Αγίας Δροσίδας και των πέντε Παρθένων καθώς και του Αγίου Βασιλείου Ιερομάρτυρα Πρεσβυτέρου Άγκυρας.
Σύμφωνα με το εορτολόγιο, όσοι φέρουν τα σχετικά ονόματα έχουν γιορτή ακριβώς σήμερα. Η παράδοση ωστόσο υπενθυμίζει ότι τα ίδια ονόματα μπορεί να εορτάζουν και σε άλλες ημερομηνίες του έτους.
Σήμερα γιορτάζουν:
- Δρόσος
- Δροσίδα
- Δροσούλα
- Δροσία
- Δρόσω
- Δροσοσταλία
- Δροσοσταλίδα
- Δροσίς
Δ΄ Κυριακή των Νηστειών: Η μνήμη του Αγίου Ιωάννου της Κλίμακος
Η Δ΄ Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, τον μεγάλο ασκητή και πνευματικό συγγραφέα, του οποίου το έργο καθοδηγεί εδώ και αιώνες όσους επιθυμούν να προχωρήσουν στον δρόμο της μετάνοιας και της ένωσης με τον Θεό.
Μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή
Βρισκόμαστε ήδη στο δεύτερο μισό της νηστειοπεριόδου. Η Εκκλησία επιλέγει ακριβώς αυτή τη στιγμή να μας παρουσιάσει τη μορφή του Αγίου Ιωάννου, σαν να μας λέει: «Μην κοιτάτε μόνο την αποχή από τις τροφές – κοιτάξτε μέσα σας».
Η νηστεία αποκτά νόημα όταν συνοδεύεται από αγώνα κατά των παθών και ειλικρινή προσπάθεια κάθαρσης της ψυχής.
Η «Κλίμαξ» και τα τριάντα σκαλοπάτια
Το βιβλίο «Κλίμαξ» γράφτηκε αρχικά για μοναχούς, όμως η διδασκαλία του αφορά κάθε πιστό.
Περιγράφει τριάντα βαθμίδες πνευματικής ανόδου – από την αποκοπή των εμπαθών λογισμών μέχρι την αγάπη, την ταπείνωση και την ένωση με τον Θεό.
Η εικόνα της σκάλας δεν είναι τυχαία: κανείς δεν φτάνει στην κορυφή με ένα άλμα. Κάθε βήμα μετράει, κάθε μικρή νίκη ενάντια σε ένα πάθος φέρνει τον άνθρωπο λίγο πιο ψηλά.
Τι μας ζητάει αυτή η Κυριακή
Η εβδομάδα που ακολουθεί λειτουργεί σαν σταθμός ενδιάμεσος. Οι περισσότεροι έχουν ήδη κουραστεί, κάποιοι ίσως έχουν χαλαρώσει.
Ο Άγιος Ιωάννης έρχεται να υπενθυμίσει ότι δεν υπάρχει λόγος απογοήτευσης.
Αντίθετα, τώρα είναι η ώρα:
- να ξαναπιάσουμε τον εαυτό μας από την αρχή,
- να δούμε τη νηστεία σαν ευκαιρία αλλαγής και όχι σαν βάρος,
- να ανεβούμε έστω και ένα σκαλοπάτι ακόμα.
Προς την Ανάσταση βήμα-βήμα
Το μήνυμα της ημέρας είναι ξεκάθαρο: η πνευματική ζωή δεν κρίνεται από μεγάλες, εντυπωσιακές κινήσεις, αλλά από την επίμονη, καθημερινή προσπάθεια.
Όπως η σκάλα οδηγεί σταδιακά προς τα πάνω, έτσι και η ταπείνωση, η προσευχή και ο αγώνας μας φέρνουν πιο κοντά στο φως της Ανάστασης. Αξίζει να συνεχίσουμε.
Ο βίος του Αγίου Βασιλείου
Ο Άγιος Βασίλειος έζησε στα χρόνια του Ιουλιανού του Παραβάτη, από το 360 ως το 363 μ.Χ. Κάποιοι τον κατήγγειλαν στον έπαρχο Σατουρνίνο επειδή φέρεται να ειρωνευόταν τις ενέργειες του αυτοκράτορα εναντίον της Εκκλησίας.
Ο έπαρχος τον κάλεσε να αρνηθεί δημόσια τον Ιησού Χριστό. Ο πιστός ιερέας χαμογέλασε και απάντησε ότι η ζωή του ανήκει ολόκληρη στο Ευαγγέλιο και στον Σωτήρα των ψυχών. Ακόμη και όταν τον απείλησαν με σκληρά βασανιστήρια, ο Άγιος Βασίλειος δεν δίστασε. Δήλωσε ότι ακόμα και ο τελευταίος πιστός της ενορίας του είναι έτοιμος να χύσει το αίμα του για την αγία πίστη.
Ο Σατουρνίνος διέταξε να τον βασανίσουν και να τον ρίξουν στη φυλακή. Λίγες μέρες αργότερα, καθώς περνούσε από την Άγκυρα ο ίδιος ο Ιουλιανός, έμαθε για τον πρεσβύτερο. Διαπίστωσε ότι η πίστη του παρέμενε ακλόνητη και έδωσε τελικά εντολή για τον μαρτυρικό θάνατό του. Έτσι ο Άγιος Βασίλειος μαρτύρησε το 362 μ.Χ. και έλαβε το αμάραντο στέφανο της δόξας.
Το απολυτίκιον
Ἦχος γ’. Θείας Πίστεως
Θείου Πνεύματος, τὴ ἐπινεύσει, χρῖσμα ἅγιον, ἱεροσύνης, ἐπαξίως ὑπεδέξω Βασίλειε, ὅθεν ὡς θῦμα βασίλειον ἔθυσας, τῷ βασιλεῖ τῶν αἰώνων τοὺς ἄθλους σου. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.
English