English
Η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει σήμερα την Κυριακή των Αγίων Πάντων, μία από τις σημαντικότερες εορτές του εκκλησιαστικού έτους που τιμά το σύνολο των Αγίων, γνωστών και αγνώστων, που με τη μαρτυρία τους φώτισαν την οικουμένη. Η εορτή αυτή, που τελείται την πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, αποτελεί θριαμβευτικό επίλογο του Πασχαλίου κύκλου και συνδέει τη Σταυρική θυσία και την Ανάσταση του Χριστού με τη θέωση του ανθρώπου.
Η θεολογική βαρύτητα της ημέρας έγκειται στο ότι αναδεικνύει τον καρπό του σωτηριώδους έργου του Χριστού. Όπως τονίζει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, η εορτή αυτή δεν είναι απλώς μνήμη νεκρών, αλλά πανήγυρις ζώντων μελών του μυστικού Σώματος της Εκκλησίας. Οι Άγιοι, από κάθε εποχή και τόπο, από τους Πατριάρχες και Προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης μέχρι τους σύγχρονους μάρτυρες και ομολογητές, συγκροτούν το «νέφος μαρτύρων» που περιβάλλει την εκκλησιαστική κοινότητα.
Η καθιέρωση της εορτής χρονολογείται από τους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού. Αρχικά, η μνήμη των μαρτύρων τελούνταν κατά τόπους και σε διαφορετικές ημερομηνίες. Ωστόσο, η ανάγκη για μια ενιαία εορτή που θα τιμούσε όλους τους Αγίους οδήγησε στην καθιέρωση της Κυριακής των Αγίων Πάντων. Ο άγιος Εφραίμ ο Σύρος αναφέρει ήδη τον 4ο αιώνα μια τέτοια εορτή, ενώ ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος κήρυττε γι’ αυτήν στην Κωνσταντινούπολη. Η τοποθέτηση της εορτής μετά την Πεντηκοστή δεν είναι τυχαία: το Άγιον Πνεύμα, που κατέβηκε στους Αποστόλους, είναι εκείνο που αγιάζει και θεώνει τους πιστούς διά των αιώνων.
Στην ελληνική παράδοση, η εορτή των Αγίων Πάντων έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο ελληνισμός συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση της χριστιανικής θεολογίας και ασκητικής. Οι Τρεις Ιεράρχες, οι μεγάλοι Καππαδόκες Πατέρες, οι αγιορείτες Όσιοι και οι αναρίθμητοι νεομάρτυρες της Τουρκοκρατίας αποτελούν ζωντανή μαρτυρία της ελληνορθόδοξης πνευματικότητας. Η ημέρα αυτή υπενθυμίζει ότι η αγιότητα δεν είναι προνόμιο λίγων εκλεκτών, αλλά κλήση κάθε βαπτισμένου Χριστιανού.
Η θεολογική διάσταση της εορτής αποκαλύπτεται στους ύμνους της ημέρας. Η Εκκλησία δεν τιμά μόνο τους κανονιοποιημένους Αγίους, αλλά και εκείνους που γνωρίζει μόνο ο Θεός – τους ανώνυμους μάρτυρες, τους κρυφούς ασκητές, τους ταπεινούς πιστούς που έζησαν κατά Χριστόν χωρίς να αναγνωριστούν επίσημα. Όπως ψάλλει η Εκκλησία, «Πάντων των Αγίων μνήμην εορτάζουσα, η Εκκλησία βοά σοι, Χριστέ, διά των Αγίων σου, ειρήνην τω κόσμω σου δώρησαι». Η εορτή αυτή είναι έκφραση της οικουμενικότητας της Εκκλησίας, που ενώνει ουρανό και γη, παρελθόν και παρόν.
Στη λειτουργική παράδοση, η Κυριακή των Αγίων Πάντων αποτελεί και την έναρξη του καλοκαιρινού εορταστικού κύκλου. Η Εκκλησία, αφού πανηγύρισε το σωτηριώδες έργο του Τριαδικού Θεού, στρέφει το βλέμμα της στους καρποφόρους κλάδους του αμπελώνα του Κυρίου. Οι Άγιοι δεν είναι αφηρημένα πρότυπα, αλλά ζωντανά μέλη του εκκλησιαστικού σώματος που μεσιτεύουν υπέρ των πιστών και συμπορεύονται μαζί τους στον αγώνα του εκκοσμικεύεσθαι.
Σήμερα η Εκκλησία τιμά επίσης τη μνήμη του Αγίου Θεοδότου του εν Αγκύρα, μάρτυρα του 4ου αιώνα, της Αγίας Ποταμιαίνης, της Αγίας Ζηναΐδος της Θαυματουργού, των Αγίων Αισίας και Σωσάννης, του Οσίου Παναγή Μπασιά (Παϊσίου), του Αγίου Λυκαρίωνος, των Αγίων Ταρασίου και Ιωάννη, του Οσίου Στεφάνου του Πρεσβυτέρου, του Οσίου Ανθίμου του Πρεσβυτέρου, της Οσίας Σεβαστιανής της Θαυματουργού, του Αγίου Αναστασίου του Γορδίου, των Αγίων Βασιλείδη μάρτυρα Στρατιώτη και Ιωάννη του οσιομάρτυρα, του Αγίου Αντωνίου της Μονής Βαλαάμ, του Αγίου Willibald, καθώς και τη Σύναξη Πάντων των Θρακών Αγίων. Επίσης μνημονεύονται οι Άγιοι Βασίλειος, Παύλος, Σέργιος, Νικό
