English
Η Ορθόδοξη Εκκλησία σύμφωνα με το εορτολόγιο τιμά σήμερα, 2 Ιουλίου, τη μνήμη της Καταθέσεως της Τιμίας Εσθήτος της Θεοτόκου στις Βλαχέρνες της Κωνσταντινούπολης, μια από τις σημαντικότερες εορτές που συνδέουν την ευλάβεια προς την Παναγία με την ιστορική μνήμη του Βυζαντίου.
Η εορτή αυτή υπενθυμίζει την προστασία που η Θεοτόκος παρείχε στην Πόλη των Πόλεων και αποτελεί μαρτυρία της βαθιάς πίστης του ελληνορθόδοξου λαού στη μεσιτεία της Παναγίας.
Η ιστορία της Τιμίας Εσθήτος ανάγεται στα πρώτα χριστιανικά χρόνια. Σύμφωνα με την παράδοση, το ιερό λείψανο φυλασσόταν με ευλάβεια από μια εβραϊκή οικογένεια στη Ναζαρέτ, η οποία το είχε λάβει από τους μαθητές του Χριστού. Η Εσθής διατηρήθηκε με σεβασμό μέσα στις γενεές, καθώς οι φύλακές της αναγνώριζαν την ιερότητά της.
Τον 5ο αιώνα, επί βασιλείας Λέοντος Α’ του Μακέλλη (457-474), δύο ευγενείς Βυζαντινοί, οι αδελφοί Γαλβίος και Κάνδιδος, επισκέφθηκαν την Παλαιστίνη. Εκεί, στην πόλη της Ναζαρέτ, φιλοξενήθηκαν από μια ηλικιωμένη γυναίκα που φύλασσε την πολύτιμη κληρονομιά.
Όταν οι δύο αδελφοί αντιλήφθηκαν την αξία του ιερού κειμηλίου, προσπάθησαν να πείσουν τη γυναίκα να τους το παραχωρήσει, αλλά εκείνη αρνήθηκε κατηγορηματικά. Τελικά, οι Βυζαντινοί ευγενείς κατάφεραν με πονηριά να αποκτήσουν την Τιμία Εσθήτα και να τη μεταφέρουν στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί, η πολύτιμη χάρη κατατέθηκε με μεγάλη τιμή στον περίφημο ναό της Θεοτόκου στις Βλαχέρνες, που είχε χτιστεί ειδικά για να φιλοξενήσει το ιερό λείψανο. Από εκείνη τη στιγμή, ο ναός των Βλαχερνών έγινε κέντρο προσκυνήματος και πνευματικό καταφύγιο για τους πιστούς του Βυζαντίου.
Η Τιμία Εσθής της Θεοτόκου αποτέλεσε πηγή θαυμάτων και προστασίας για την Κωνσταντινούπολη. Σε πολλές κρίσιμες στιγμές της ιστορίας του Βυζαντίου, όπως κατά τις πολιορκίες από Πέρσες, Άραβες και Σκύθες, οι κάτοικοι της πόλης προσέφευγαν στην προστασία της Παναγίας, περιφέροντας την Τιμία Εσθήτα στα τείχη της Πόλης. Η πίστη στη μεσιτεία της Θεοτόκου ήταν τόσο ισχυρή που οι Βυζαντινοί απέδιδαν τη σωτηρία τους από τους εχθρούς στην άμεση παρέμβασή της. Η Εσθής έγινε σύμβολο της θείας προστασίας και της ελπίδας του ελληνορθόδοξου κόσμου.
Η θεολογική σημασία της εορτής της Καταθέσεως της Τιμίας Εσθήτος βρίσκεται στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ του υλικού και του πνευματικού κόσμου. Τα άγια λείψανα και τα ιερά κειμήλια δεν είναι απλά αντικείμενα ευλάβειας, αλλά φέρουν τη χάρη του Θεού, καθώς συνδέονται με πρόσωπα που ζούσαν σε κοινωνία με Αυτόν. Η Εσθής της Παναγίας, που επλησίασε το σώμα της Θεοτόκου, της σκηνής που υποδέχθηκε τον Λόγο, καθίσταται δίαυλος της θείας δυνάμεως. Η Εκκλησία, τιμώντας αυτό το λείψανο, επιβεβαιώνει την πίστη στην ενσάρκωση του Χριστού και τη θέωση της ύλης.
Η παράδοση των Βλαχερνών διαδόθηκε και στον ελληνικό χώρο, όπου ιδρύθηκαν ναοί και μονές προς τιμήν της Παναγίας των Βλαχερνών. Στην Άρτα, την Κέρκυρα και άλλες πόλεις, η λατρεία προς την Θεοτόκο με αυτή την επίκληση ριζώθηκε βαθιά στην ευσέβεια του λαού. Η Σύναξη της Παναγίας των Βλαχερνών δεν είναι απλώς μια εορτή μνήμης, αλλά ζωντανή έκφραση της πίστης που συνδέει τον σύγχρονο Ελληνισμό με τη βυζαντινή κληρονομιά.
Στο πλαίσιο της εορτής, η Εκκλησία ψάλλει τροπάριο και κοντάκιο που υμνούν την προστασία της Θεοτόκου. Η ποιητική και λατρευτική παράδοση της Ορθοδοξίας εκφράζει με σαφήνεια την πεποίθηση ότι η Παναγία παραμένει αέναος σκέπη και πρεσβεύτρια για τον ελληνορθόδοξο λαό, συνεχίζοντας το προστατευτικό της έργο που άρχισε στο Βυζάντιο και διαρκεί μέχρι σήμερα.
Σήμερα η Εκκλησία τιμά επίσης τη μνήμη του Αγίου Λάμπρου του νεομάρτυρος εκ Σαμοθράκης, του Αγίου Ιουβεναλίου Πατριάρχη Ιεροσολύμων, του Αγίου Κοΐντου Ομολογητού και Θαυματουργού, των Αγίων Ανθίμου του γέροντος, Παύλου, Βήλωνος, Θέωνος, Ήρωνος και άλλων Τριάντα Έξι Αιγυπτίων μαρτύρων.
