Ο λόγος που οι ΗΠΑ έχουν τον Πέμπτο Στόλο, μία από τις πιο εντυπωσιακές ναυτικές δυνάμεις που συγκροτήθηκαν ποτέ στην ιστορία του ανθρώπου, είναι για να προστατεύει τους θαλάσσιους δρόμους στη Μέση Ανατολή, αναφέρει μεταξύ άλλων η New York Post.
Το ότι το Στενό του Ορμούζ είναι πλέον στην πράξη κλειστό δεν είναι μόνο πλήγμα για την παγκόσμια οικονομία και ένα κρίσιμο μέσο πίεσης για το ιρανικό καθεστώς· είναι και επίθεση εναντίον μιας από τις βάσεις της αμερικανικής ισχύος.
Η διασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης του εμπορίου αποτελεί βασική αγγλο-αμερικανική δέσμευση εδώ και μερικούς αιώνες, με τη σκυτάλη της ναυτικής ηγεσίας να περνά από τους Βρετανούς στους Αμερικανούς από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η βρετανική ναυτική υπεροχή του 19ου αιώνα συνέβαλε στη δημιουργία του σύγχρονου κόσμου, επιτρέποντας σχετικά ασφαλές και φθηνό παγκόσμιο εμπόριο. Το ίδιο έπραξαν και οι ΗΠΑ κατά την περίοδο από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ένθεν.
Αυτό ποτέ δεν ήταν ένα απολύτως αλτρουϊστικό εγχείρημα, αφού — ως δύο εμπορικά προσανατολισμένα έθνη με μεγάλη συμμετοχή στο διεθνές εμπόριο — το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ επωφελούνταν σημαντικά από τις ρυθμίσεις που εξασφάλιζαν τα πολεμικά τους πλοία. Αλλά το ίδιο ίσχυε και για όλους τους άλλους.
Αρκεί να σκεφτεί κανείς τον παγκόσμιο πόνο από το τωρινό ουσιαστικό κλείσιμο του στενού, που γίνεται αισθητός όχι μόνον στις αντλίες των βενζινάδικων στις ΗΠΑ, αλλά απειλεί την Ευρώπη και χώρες σε ολόκληρη την Ασία. Δεν πρόκειται μόνο για το πετρέλαιο· επηρεάζονται και το αλουμίνιο, τα λιπάσματα και μια σειρά άλλων προϊόντων. Εάν η ναυσιπλοΐα στο στενό παραμείνει τόσο περιορισμένη όσο είναι τώρα για μήνες αντί για εβδομάδες, η οικονομική ζημία μπορεί να καταστεί αβάσταχτη.
Το Ιράν λειτουργεί σαν το ισοδύναμο μιας πειρατικής «Μπαρμπαριάς» (σ.σ. όρος που χρησιμοποιούμε και στην Ελλάδα με αναφορά στους Βερβέρους πειρατές της Βορείου Αφρικής), όπως το χαρακτηρίζει η Post, που κατορθώνει να υπονομεύει ένα καθοριστικό στοιχείο της αμερικανικής γεωπολιτικής στρατηγικής, παρά το ότι υφίσταται πλήγματα αλλού.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν δύο αεροπλανοφόρα στην περιοχή, που από μόνα τους εκπροσωπούν περισσότερη δύναμη πυρός από ό,τι μπορούν να συγκεντρώσουν πολλές χώρες. Οι Ιρανοί διαθέτουν μερικούς πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και νάρκες, κι όμως έχουν ουσιαστικά κλείσει το στενό — και οι Αμερικανοί, προς το παρόν, δεν μπορούν να το ανοίξουν ξανά.
Αυτή είναι μια καθαρή επίδειξη ασύμμετρης ισχύος, και όσο περισσότερο διαρκεί, τόσο περισσότερο θα μοιάζει για τους Αμερικανούς με εθνική ταπείνωση. Δεν υπάρχει κανείς να τους σώσει: διαθέτουν ένα ναυτικό παγκόσμιας κλάσης, ενώ οι σύμμαχοί τους όχι — ακόμη κι αν ήταν πρόθυμοι να βοηθήσουν.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ θα ήθελε να συγκροτήσει διεθνή δύναμη για να ανοίξει το στενό, αλλά η Γερμανία τον έχει απορρίψει, και ούτε η Ιαπωνία ούτε η Αυστραλία δείχνουν ενδιαφέρον. Η Γαλλία συγκροτεί μια δύναμη — για ανάπτυξη μετά το τέλος των εχθροπραξιών.
Και παρατηρεί εύλογα και με παράπονο η New York Post:
Φανταστείτε αν αυτή είχε υπάρξει η στάση μας στη Μάχη του Belleau Wood (δάσος του Μπελό).
Για την ιστορία, η Μάχη του Μπελό άρχισε την 1η Ιουνίου 1918, ενώ η επόμενη μέρα (2 Ιουνίου) βρήκε τους Γερμανούς να προετοιμάζονται να παρελάσουν στα Ηλύσια Πεδία. Ήταν η πρώτη μεγάλη εμπλοκή του αμερικανικού στρατού στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ήταν ένα σοκαριστικό «βάπτισμα του πυρός» για τους Αμερικανούς, αλλά η επιμονή και η αποφασιστικότητα τους, εξασφάλισαν την πρώτη σημαντική νίκη τους στη Γαλλία. Σε αναγνώριση των υπηρεσιών τους και της θυσίας τους, οι Γάλλοι μετονόμασαν το δάσος Μπελό σε «Bois de la Brigade de Marine» (Δάσος της Ταξιαρχίας Πεζοναυτών) και τους απένειμαν τον Σταυρό του Πολέμου.
Η πραγματικότητα πάντως είναι ότι οι σύμμαχοι δεν θα θεωρήσουν πως είναι δυνατό να ανοίξουν το στενό αν δεν τα καταφέρουν πρώτοι οι ιδιοι οι Αμερικανοί.
Ο Τραμπ έχει δύο βασικές επιλογές: μπορεί να επιδιώξει κάποια ανεπαρκή συμφωνία με τους Ιρανούς που θα καταλήξει σε κατάπαυση του πυρός — με τους Ιρανούς να έχουν, δυσάρεστα, επιδείξει de facto έλεγχο σε μια από τις πιο σημαντικές ναυτιλιακές λωρίδες του κόσμου.
Η άλλη περίπτωση είναι να ανασχέσει τον έλεγχό τους πάνω στο στενό διά της βίας, ίσως ακόμη και με την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων για την ασφάλεια των ακτών.
Φαίνεται πως ο Τραμπ κλίνει προς το ενδεχόμενο να επιβάλει με ωμή ισχύ την αποδέσμευση του στενού από τον ιρανικό έλεγχο.
Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι θα μπορούσαμε να αρχίσουμε να παρέχουμε ναυτικές συνοδείες μέσα σε λίγες εβδομάδες, και αυτή η τακτική λειτούργησε κατά τον λεγόμενο «Πόλεμο των Δεξαμενόπλοιων» μεταξύ Ιράν και Ιράκ τη δεκαετία του 1980.
Ο μεγάλος ναυτικός ηγέτης του 19ου αιώνα Άλφρεντ Θάιερ Μαχάν είχε υποστηρίξει:
Ο έλεγχος της θάλασσας μέσω του ναυτιλιακού εμπορίου και της ναυτικής υπεροχής σημαίνει κυρίαρχη επιρροή στον κόσμο.
Αυτή ήταν κάποτε η εμπειρία των Βρετανών και για μεγάλο διάστημα υπήρξε και αυτή των Αμερικανών.
«Η ανάγκη για ναυτικό», είχε πει επίσης ο Μαχάν, «προκύπτει από την ύπαρξη της ειρηνικής ναυτιλίας και εξαφανίζεται μαζί της.»
Στο Στενό του Ορμούζ αυτή τη στιγμή, η ειρηνική ναυτιλία έχει σε μεγάλο βαθμό εξαφανιστεί, ενώ οι ΗΠΑ αναπτύσσουν ένα απίστευτα ισχυρό ναυτικό.
Εάν οι δυνάμεις τους δεν μπορέσουν να αποκαταστήσουν την τάξη και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, θα αποτελεί σημαντική αποτυχία ενός παραδοσιακού πυλώνα της αμερικανικής ισχύος, αλλά και αυτής της Δύσεως συνολικά.
