Τα στοιχεία του INSEE (Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικών & Οικονομικών Μελετών της Γαλλίας) έχουν δημοσιευτεί και είναι – δυστυχώς – ιστορικά: για πρώτη φορά, η Γαλλία έχει περισσότερες θανάτους από γεννήσεις.

Η εφημερίδα Les Échos μιλά για «μεγάλη δημογραφική ανατροπή». Το περιοδικό Le Point αναφέρεται σε «ελεύθερη πτώση» του ποσοστού γεννήσεων. Δείκτης γονιμότητας: 1,56 παιδιά ανά γυναίκα. Ένα ρεκόρ… πτώσης, που δεν έχει ξαναγίνει από το 1918. Τότε, τουλάχιστον, οι λόγοι ήταν προφανείς.

Γράφει η Γκαμπριέλ Κλιζέλ*

Ας ηρεμήσουμε: δεν πρόκειται ούτε να ζητήσουμε από τον καθένα να κάνει δέκα παιδιά, ούτε να καταδικάσουμε όσους δεν έχουν, είτε από επιλογή είτε όχι. Αλλά απλώς να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου. Μπορεί κανείς να μην έχει παιδιά και να καταλαβαίνει ότι μια κοινωνία χωρίς παιδιά είναι μια κοινωνία χωρίς μέλλον.

Μείωση 23% στις γεννήσεις: μέγιστη επιφυλακή!

Το 2010, το τελευταίο «υψηλό σημείο» σύμφωνα με το INSEE, η Γαλλία ήταν ακόμα στα 2,02 παιδιά ανά γυναίκα. Η μείωση φτάνει σχεδόν το 23%. Είναι τεράστια. Η γαλλική εξαίρεση έχει διαλυθεί στον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Βέβαια, ο πληθυσμός εξακολουθεί να αυξάνεται ελαφρώς, αλλά μόνο χάρη στη μετανάστευση. Όσον αφορά τη μέση ηλικία μητρότητας, υπερβαίνει πλέον τα 31 έτη. Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν να ανανεωθεί ένας πολιτισμός με τον ίδιο ρυθμό όταν οι γενιές διαδέχονται η μία την άλλη κάθε 25 ή 40 χρόνια.

Πλέον, όπως στην Ιαπωνία και την Κίνα, οι πωλήσεις σε πάνες για ενήλικες υπερβαίνουν, στη χώρα μας (Γαλλία), αυτές για τα μωρά. Σε δέκα χρόνια, οι τελευταίες έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από 20%. Ένας δείκτης «κατανάλωσης» τόσο ενδεικτικός όσο ο δείκτης πίτσας του Πενταγώνου (όταν οι παραδόσεις του πιτσαδόρου της γειτονιάς εκτοξεύονται, σημαίνει ότι ετοιμάζεται μια επιχείρηση). Μέγιστη επιφυλακή.

Είμαστε ακόμα στο ορεκτικό…

Και στη Γαλλία, είμαστε ακόμα στο ορεκτικό. Η γενιά του baby boom, που έχει γίνει papy boom, είναι ακόμα δυνατή: ασχολείται με συλλόγους, εγγόνια, μερικές φορές ακόμη και, για τους τελευταίους της γενιάς, με τους δικούς της γονείς. Αλλά όταν αυτή η γενιά εξαφανιστεί, τι θα μείνει; Αναμορφώσαμε τις συντάξεις χωρίς ποτέ να θέσουμε το δημογραφικό ζήτημα. Ο Πρόεδρος χρησιμοποίησε μια φορά την έκφραση «δημογραφικός επανεξοπλισμός», αλλά τα γεγονότα δείχνουν μια συνεχή αποστρατιωτικοποίηση.

Οι Αιγύπτιοι εφηύραν την πυραμίδα του Χέοπα, οι μακρονικοί την πυραμίδα του Πόνζι. Αυτή η ανώνυμη ατάκα πονάει, γιατί είναι όλη η ιστορία του κοινωνικού μας μοντέλου αναδιανομής. Τόσο σε υλικό όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο. Ένα παιδί σε ένα δωμάτιο γηροκομείου σημαίνει άλματα στο κρεβάτι ή στο αναπηρικό καροτσάκι, σχέδια στο μενού και το τηλεχειριστήριο που μπερδεύεται με το κουμπί κλήσης νοσοκόμου. Αυτή είναι η ζωή. Και είναι αναντικατάστατη.

Στην Ιαπωνία, ο μοναχικός θάνατος, το kodokushi, έχει γίνει ένα φαινόμενο μαζικής κλίμακας. Στη Γαλλία, 750.000 άτομα βρίσκονται ήδη σε κατάσταση κοινωνικού θανάτου. Εν τω μεταξύ, η οικογενειακή πολιτική έχει συστηματικά αποδομηθεί. Ο Ολάντ και η διαμόρφωση των επιδομάτων σηματοδότησαν μια στροφή. Ο Μακρόν δεν διόρθωσε την πορεία. Θα έπρεπε να είχαμε υποψιαστεί το υπουργείο Οικογένειας, το οποίο ήταν ένα υπουργείο «αντι-οικογένειας».

Η μεταρρύθμιση των συντάξεων αγνόησε τις μητέρες, ενώ θα έπρεπε να ήταν το επίκεντρο της. Σήμερα, οι μητέρες που μεγάλωσαν τους αυριανούς συνεισφέροντες επιβιώνουν με πενιχρές συντάξεις.

Περισσότερο από την έλλειψη χρημάτων, η απέχθεια για τη γονιμότητα

Τα χρήματα δεν είναι τα πάντα, αλλά έχουν σημασία. Η Ουγγαρία και η Ιταλία, με τις προληπτικές πολιτικές τους για την αύξηση της γεννητικότητας, δείχνουν ότι είναι δυνατόν να αλλάξει – σιγά-σιγά – η τάση. Πάνω απ’ όλα, στέλνουν ένα σαφές μήνυμα: ό,τι κάνετε για τα παιδιά σας είναι χρήσιμο για ολόκληρη την κοινωνία. Η οικονομική βοήθεια είναι επίσης μια συμβολική αναγνώριση.

Αλλά το επίκεντρο του προβλήματος είναι πολιτισμικό. Η εποχή μας καλλιεργεί μια πραγματική αποστροφή για τη γονιμότητα. Ο ιδεολογικός φεμινισμός έχει δημιουργήσει την πεποίθηση ότι η μήτρα και ο εγκέφαλος είναι αντιστρόφως ανάλογα. Διδάσκουμε στα νεαρά κορίτσια να αντιμετωπίζουν τη γονιμότητά τους με καχυποψία, σαν να ήταν μια χρόνια ασθένεια. Η εγκυμοσύνη είναι υπερ-ιατρικοποιημένη, το παιδί παρουσιάζεται ως κίνδυνος για το πορτοφόλι, τον πλανήτη και τη σιλουέτα. Η Άνγκελα Μέρκελ δεν έχει παιδιά, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει επτά: η πρώτη, σε σύγκριση με τη δεύτερη, είναι πραγματικά μια σιλφίδα;

Μισούμε επίσης την ενηλικίωση, τη μετάδοση, την εξουσία. Το μάρκετινγκ του «No Adults» λέει πολλά: να μένεις για πάντα νέος, χωρίς δεσμούς, χωρίς κληρονόμους. Ωστόσο, αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να μείνεις νέος, να βάλεις ένα πόδι στην αιωνιότητα. Εκτός αν είσαι εντελώς γελοίος, δεν θα μπορείς να περάσεις κάτω από το τραπέζι για να τραβήξεις το κέικ όταν θα είσαι πάνω από 40 ετών. Αντίθετα, αν επαναφέρετε αυτό το έθιμο για τα παιδιά σας, σίγουρα δεν θα βρείτε ποτέ ξανά το φασόλι (θα πάει στον πιο ένθερμο ή στον πιο απατεώνα), αλλά θα είστε σαν βασιλιάς (μερικές φορές κουρασμένος, βέβαια) περιτριγυρισμένος από τα παιδιά σας.

Τέλος, τυχαία ή όχι, οι πολυμελείς οικογένειες αντέχουν εκεί όπου το παιδί είναι ευπρόσδεκτο ως ευλογία: στους καθολικούς της Γαλλίας, όπως και στους ορθόδοξους Εβραίους του Ισραήλ. Όχι επειδή δεν γνωρίζουν την ύπαρξη του αντισυλληπτικού χαπιού – αυτές οι γυναίκες δεν ζουν στον φεγγάρι – ή επειδή έχουν μεγαλύτερα διαμερίσματα και μεγαλύτερη οικονομική άνεση, αλλά επειδή υπάρχει ένα κλίμα ευνοϊκό για τη ζωή. Η μείωση της γεννητικότητας δεν είναι λοιπόν αναπόφευκτη. Είναι το αποτέλεσμα πολιτικών και πολιτισμικών επιλογών.

Πηγή: bvoltaire.fr

* Η Γκαμπριέλ Κλιζέλ ειναι αρθρογράφος και αρχισυντάκτρια του γαλλικού συντηρητικού διαδικτυακού περιοδικού Boulevard Voltaire.