Οπως προφανώς εχει ήδη αντιληφθεί η αμερικανική διοίκηση, η κατάσταση που αντιμετωπίζει στο Ιράν είναι πολύ διαφορετική από αυτά που συνέβαιναν σε χώρες οπως η Λιβύη, η Συρία η το Ιράκ. Τα αραβικά αυτά καθεστώτα σχεδόν αμεσως κατέρρευσαν μόλις εξουδετερώθηκε η ηγεσία τους. Στο Ιράν η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική. Το καθεστώς δεν στηρίζεται σε ενα πρόσωπο και στα δίκτυα που αυτό έχει οικοδομήσει. Η εξουσία κινείται σε διάφορα επίπεδα με σύνθετους τρόπους και παράλληλες δικτυώσεις. Και είναι απορίας άξιον πως η πραγματικότητα αυτή δεν ήταν γνωστή – η τουλαψισρον έτσι φαίνεται – στα ανώτερα κλιμάκια της αμερικανικής ιεραρχίας.
Η βασική διαφορά βρίσκεται στην παράλληλη λειτουργία των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) με τον επίσημο στρατό αλλά και με την γενικότερη δημόδια εξουσία. Εξαρτημένοι αμεσότερα από τον υπέρτατο ηγέτη της χώρας οι Φρουροί εδιναν ουσοαστικά σε αυτόν λογαριασμό και όψι στον Πρόεδρο η σρον Πρωθυπουργό. Παράλληλα, σχημάτιζαν τους δικούς τους μηχανισμούς και διασυνδέσεις στη χώρα αλλά και στο εξωτερικό, παίρνοντας πρωτοβουλίες που δημιουργούσαν ολόκληρα πολιτικά δίκτυα, σχηματισμούς αλλα και τετελεσμένα. Τέτοια φαινόμενα ήσαν η ανάπτυξη της Χετζμπολάχ και ο έλεγχος, μέσω αυτής, μεγάλου μέρους των συριακών στρατιωτικών υποδομών. Είχαν επίσης δημιουργήσει στρατιωτικές σιιτικές μιλίτσιες στο Ιράκ και στη Συρία, μέσω των οποίων είχαν ουσιαστικότατα συμβάλει στην συντριβή του σουνιτικού Ισλαμικού Κράτους (ISIS) που είχε εκεί αναπτυχθεί. Την ίδια στιγμή, ελέγχοντας μέρος των μυστικών υπηρεσιών της χώρας είχαν πραγματοποιήσει εντυπωσιακές κινήσεις στο εξωτερικό (όπως την σύλληψη και απαγωγή ιρανών αντιφρονούντων από Τουρκία, Ιράκ και Εμιράτα).
Η υποκατάσταση σε πολλά επίπεδα των επίσημων αρχών, και η ύπαρξη μιάς πολυεπίπεδης εξουσίας, φάνηκε καθαρά από τις πρόσφατες δηλώσεις αξιωματούχων της Τεχεράνης που δεν συνέπιπταν με τις πράξεις του καθεστώτος. Πρόεδρος και Υπ. Εξωτερικών διαβεβαίωναν δημόσια Τουρκία, Κύπρο και Εμιράτα πως δεν αποτελούσαν στόχους του Ιράν. Εν τούτοις, πύραυλοι εκτοξεύθηκαν εναντίον εγκαταστάσεων των χωρών αυτών. Σε επιβεβαίωση των παραπάνω, ακραίο πολιτικά έντυπο της Τεχεράνης Raja News (θεωρούμενο επιρροής των Φρουρών ) ανέβασε κύριο άρθρο απαιτώντας: “να αφαιρεθεί το μικρόφωνο από τον (ηττοπαθή) Πρόεδρο”. Επίσης, στον οικονομικό τομέα οι Φρουροί εξασφαλίζουν ανεξαρτησία εχοντας την ιδιοκτησία πολλών βιομηχανικών επιχειρήσεων αλλά και τον ουσιαστικό έλεγχο πολλών που υπάγονται σε αμερικανικές κυρώσεις, οπως ενέργεια, τηλεπικοινωνίες και θαλάσσιες άλλες μεταφορές.
Η εξουσία λοιπόν διαχέεται σε πολλά επίπεδα στο Ιράν. Δεν υπάρχει ένα κεφάλι, που αν αφαιρεθεί, το καθεστώς καταρρέει. Ούτε και υπάρχει κάποιο κέντρο που ασκεί απόλυτο έλεγχο. Γι’ αυτό και δεν είναι εύκολη η υποταγή του. Τα κέντρα απόφασης για πραγματοποίησης επιθέσεων είναι πολυεστιακά και συχνά λειτουργούν αυτόνομα. Οι απειλές προς την κεντρική διοίκηση δεν πρόκειται να φέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα. Ο πόλεμος, για να ολοκληρωθεί στρατιωτικά, χρειάζεται εισβολή. Που θα έχει όμως υψηλό κόστος.
Πρώτη δημοσίευση στο Newideas.gr
