English
Η Eurobank αποτυπώνει τις πρώτες επιπτώσεις της ανόδου των τιμών της ενέργειας στους δείκτες της ελληνικής οικονομίας στο τελευταίο τεύχος της ανάλυσης “7 Ημέρες Οικονομία”.
Σύμφωνα με την ανάλυση, “οι γεωπολιτικές εντάσεις στον Περσικό Κόλπο, σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές της ενέργειας και τις διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, αποτυπώνονται ήδη σε κρίσιμους δείκτες της ελληνικής οικονομίας”. Αυτή η κατάσταση συνθέτει μια “πρώτη εικόνα των ανοδικών κινδύνων για τον πληθωρισμό και των καθοδικών κινδύνων για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026”.
Συγκεκριμένα:
– Τον Απρίλιο, ο πληθωρισμός σημείωσε απότομη άνοδο στο 4,6%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 37 μηνών.
– Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης του ΙΟΒΕ υποχώρησε σε χαμηλό 42 μηνών.
– Σύμφωνα με την έρευνα της S&P Global, οι ελληνικές μεταποιητικές επιχειρήσεις κατέγραψαν επιβράδυνση της δραστηριότητάς τους και σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής τον Απρίλιο.
Αναλυτικά, η ανάλυση της Eurobank:
Η επίδραση ενός σοκ στην οικονομία εξαρτάται από έξι παράγοντες: την ένταση και τη διάρκεια της διαταραχής, τα δομικά χαρακτηριστικά της οικονομίας, την αντίδραση των οικονομικών πολιτικών, τις προσδοκίες των φορέων και τη φάση του οικονομικού κύκλου πριν το σοκ.
Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις στον Περσικό Κόλπο έχουν οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ενέργειας και διαταραχή της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας. Πριν από τις εχθροπραξίες, περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου περνούσαν καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 1/5 της παγκόσμιας κατανάλωσης (πηγή: U.S. Energy Information Administration).
Η άνοδος των τιμών της ενέργειας και οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα δημιουργούν ένα αρνητικό σοκ από την πλευρά της προσφοράς, οδηγώντας σε αύξηση του κόστους παραγωγής για τις επιχειρήσεις. Η αβεβαιότητα μπορεί να προκαλέσει αναστολή ή ακόμη και ματαίωση των δαπανών των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, κατατάσσοντας το φαινόμενο ως αρνητικό σοκ από την πλευρά της ζήτησης. Σε θεωρητικό επίπεδο, η συνύπαρξη αυτών των δύο σοκ εντείνει τις επιπτώσεις στον ρυθμό ανάπτυξης, ενώ ο πληθωρισμός επηρεάζεται ανάλογα με το ποιο σοκ έχει μεγαλύτερη επίδραση.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου Brent αυξήθηκαν, κατά μέσο όρο, στα 98,8 δολάρια τον Μάρτιο και στα 107,5 δολάρια τον Απρίλιο, με ετήσιες μεταβολές της τάξης του 35,8% και 58,3% αντίστοιχα. Παράλληλα, οι τιμές φυσικού αερίου TTF παρουσίασαν αύξηση 26,4% τον Μάρτιο και 27,7% τον Απρίλιο.
Η ελληνική οικονομία, όπως και η ΕΕ-27 και η Ευρωζώνη, εμφανίζει υψηλή ευαισθησία στην αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων, καθώς πάνω από το 75% της ενεργειακής της κατανάλωσης εξαρτάται από εισαγόμενα καύσιμα. Το 2025, με μέση τιμή πετρελαίου Brent στα 68,4 δολάρια ανά βαρέλι, το έλλειμμα του ισοζυγίου καυσίμων ήταν 4,7 δισ. ευρώ (1,9% του ΑΕΠ), από 7,6 δισ. ευρώ το 2024 (3,2% του ΑΕΠ) με τιμή πετρελαίου 79,7 δολαρίων ανά βαρέλι.
Η αύξηση των τιμών των ορυκτών καυσίμων, σε συνδυασμό με την εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αποτυπώνεται ήδη στους επίσημους δείκτες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Eurostat, ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) αυξήθηκε κατά 4,6% σε ετήσια βάση τον Απρίλιο, κατατάσσοντας την ελληνική οικονομία στην τέταρτη θέση στην Ευρωζώνη με τον υψηλότερο πληθωρισμό. Η συνιστώσα της ενέργειας είχε τη μεγαλύτερη συνεισφορά, με τον σχετικό δείκτη να ενισχύεται κατά 21,9% τον Απρίλιο. Ο δομικός δείκτης, που δεν περιλαμβάνει τις κατηγορίες της ενέργειας, των τροφίμων, των αλκοολούχων ποτών και του καπνού, αυξήθηκε κατά 2,9% τον Απρίλιο.
Αυτά τα αποτελέσματα αποδεικνύουν τον άμεσο αντίκτυπο της αύξησης των τιμών της ενέργειας στον πληθωρισμό. Ο έμμεσος αντίκτυπος προκύπτει από την αύξηση του κόστους παραγωγής και τη μετακύλισή του στις τιμές των τελικών προϊόντων. Καθώς οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές, αυξάνονται οι πιθανότητες επηρεασμού των προσδοκιών των οικονομικών φορέων για τον πληθωρισμό, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε δευτερογενείς επιδράσεις.
Στα μαλακά δεδομένα, η απότομη άνοδος του πληθωρισμού τον Απρίλιο συνοδεύτηκε από επιδείνωση του δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης, ο οποίος βρέθηκε στις -54,7 μονάδες, από -52,5 τον Μάρτιο. Αυτή η μείωση, σε συνδυασμό με την αρνητική αποταμίευση των νοικοκυριών, δημιουργεί καθοδικούς κινδύνους για την ιδιωτική κατανάλωση και το ΑΕΠ, όπως καταδεικνύουν οι αναθεωρημένες προβλέψεις επίσημων οργανισμών.
Ο δείκτης υπευθύνων προμηθειών PMI μεταποίησης της S&P Global μειώθηκε στις 52,4 μονάδες τον Απρίλιο, από 54,5 τον Μάρτιο, παραμένοντας ωστόσο άνω του ορίου των 50 μονάδων. Οι ελληνικές επιχειρήσεις μεταποίησης κατέγραψαν επιβράδυνση της δραστηριότητάς τους, με τη ζήτηση από το εξωτερικό να υποχωρεί, λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων και της αύξησης της αβεβαιότητας. Η διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας οδήγησε στη μεγαλύτερη αύξηση του κόστους παραγωγής των τελευταίων τεσσάρων ετών.
Συνοψίζοντας, οι γεωπολιτικές εντάσεις στον Περσικό Κόλπο αποτυπώνονται ήδη σε βασικούς δείκτες της ελληνικής οικονομίας. Τον Απρίλιο, ο πληθωρισμός ανήλθε στο 4,6%, ενώ ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε σε χαμηλό 42 μηνών. Παράλληλα, οι ελληνικές μεταποιητικές επιχειρήσεις παρουσίασαν επιβράδυνση και αύξηση του κόστους παραγωγής, προσδιορίζοντας τους κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη το 2026.
