Μέτρα κατά της ακρίβειας: Ποιες παρεμβάσεις σχεδιάζει το ΥΠΕΘΟ για την ανακούφιση των πολιτών

Του Τάσου Δασόπουλου

Οι τιμές της ενέργειας θα αποτελέσουν τον κύριο παράγοντα για την εφαρμογή μέτρων που στοχεύουν στην ανακούφιση των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων από τον αυξανόμενο πληθωρισμό, ιδιαίτερα αν ο πόλεμος δεν τερματιστεί σύντομα.

Το οικονομικό επιτελείο πρέπει να αξιολογήσει δύο βασικά στοιχεία: το μέσο κόστος του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, το οποίο θα διαμορφώνεται κάθε μήνα. Υπάρχει, άλλωστε, μια χρονοκαθυστέρηση από έναν έως τρεις μήνες (ανάλογα με το είδος), μέχρι το αυξημένο κόστος παραγωγής και μεταφοράς να φτάσει στον καταναλωτή. Συνήθως, οι πρώτες τιμές που επηρεάζονται είναι αυτές των νωπών προϊόντων, ενώ ακολουθούν τα βιομηχανικά. Σε μια προσπάθεια πρόληψης, τα υπουργεία Ενέργειας και Ανάπτυξης έχουν επιβάλει πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, αν και είναι γνωστό ότι αυτό έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα, καθώς δεν αποτρέπει τις παράλογες ανατιμήσεις.

Πρώτη προτεραιότητα είναι να αποφευχθεί η απότομη αύξηση του κόστους μεταφοράς επιβατών, ειδικά καθώς πλησιάζει η τουριστική περίοδος. Για το σκοπό αυτό, παρακολουθούνται στενά οι διεθνείς τιμές σε συνδυασμό με τις τιμές σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας.

Ο στόχος είναι, μόλις διαπιστωθεί αύξηση του πραγματικού κόστους άνω του 10-15%, το κράτος να παρέμβει προτού αυτή μεταφερθεί στην τιμή λιανικής. Ανάλογες παρεμβάσεις αναμένονται και για τα προϊόντα της πρωτογενούς παραγωγής, των οποίων το κόστος επιβαρύνεται από τις υψηλές τιμές ενέργειας.

Με αυτά τα δεδομένα, το πρώτο μέτρο που αναμένεται να εφαρμοστεί είναι η επιδότηση των υγρών καυσίμων, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους επαγγελματίες, συμπεριλαμβανομένων των οδηγών ταξί. Η ενεργοποίηση του μέτρου θα γίνει μέσω της πλατφόρμας Fuel Pass, με προσαρμογές στα σημερινά δεδομένα.

Market Pass

Η κατάσταση στις τιμές των σούπερ μάρκετ, των κρεοπωλείων και των λαϊκών αγορών προκαλεί ανησυχία. Η κρίση στο Ιράν έχει οδηγήσει σε αύξηση τιμών στην Ελλάδα κατά 5,2% το Φεβρουάριο, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη οι αυξήσεις ήταν περιορισμένες. Μετά την επιβολή πλαφόν στο ποσοστό κέρδους από την περασμένη Τετάρτη, οι τιμές των βασικών τροφίμων παρακολουθούνται προσεκτικά. Η παλιά λύση του Market Pass, που κάλυπτε το 10% των μηνιαίων αγορών, θεωρείται πλέον ανεπαρκής, καθώς οι τιμές είχαν ήδη αυξηθεί πριν την κρίση. Αλλαγές αναμένονται στα κριτήρια και στο ύψος της επιδότησης, συγκριτικά με το μέτρο που εφαρμόστηκε πριν από τρία χρόνια.

Επιδότησεις τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος

Έτοιμη είναι και η λύση για την επιδότηση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Αυτή τη φορά, η έμφαση θα δοθεί στην ελάφρυνση των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μεγάλων και ενεργοβόρων. Η κρίση στο Ιράν προσφέρει την ευκαιρία να επανασταθμιστεί το κόστος, ώστε να μην υπάρξουν μεγάλες πιέσεις στις τιμές προς τον καταναλωτή.

Εάν χρειαστεί, θα υπάρξει και πάλι επιδότηση για τις αυξήσεις του ρεύματος για τα χαμηλά εισοδήματα, αλλά όχι απαραίτητα για τις καταναλώσεις άνω των 500, 1.000 και 1.000 κιλοβατωρών, όπως είχε συμβεί στην πρώτη εφαρμογή του μέτρου. Οι εναλλακτικές που προσφέρουν οι ιδιωτικοί προμηθευτές και η αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή αναμένονται να ανακουφίσουν τις τιμές σε σχέση με την κατάσταση του 2022.