English
Στο Κάστρο Άλντεν Μπίζεν, στις 12 Φεβρουαρίου, πραγματοποιήθηκε μια από τις ανεπίσημες συνόδους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι οποίες έχουν ως στόχο να αναγνωρίσουν την προφανή αδυναμία της Ευρώπης, η οποία έχει χάσει την ώθησή της και χρειάζεται μια αντίδραση.
Μακριά από τις συνήθεις διαδικασίες των Βρυξελλών, οι ηγέτες κρατών και κυβερνήσεων συζήτησαν για ώρες πώς μπορούν να αποτρέψουν τη Συνομοσπονδία από το να παραμείνει πίσω σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
Βασικός στόχος της συνάντησης ήταν η “ανταλλαγή απόψεων” χωρίς την πίεση που προκύπτει από την ανάγκη υιοθέτησης επίσημων συμπερασμάτων. Ο Αντόνιο Κόστα το περιέγραψε διπλωματικά: η συνεδρίαση αποσκοπούσε στην ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης και στην προετοιμασία αποφάσεων για τον Μάρτιο.
Μεταφρασμένο σε πολιτικούς όρους: να κερδίσουν χρόνο, να μετρήσουν τις θέσεις και να προσπαθήσουν να βρουν έναν ελάχιστο κοινό παρονομαστή πριν από τη λήψη συγκεκριμένων δεσμεύσεων.
Κεντρική προτεραιότητα ήταν η απλοποίηση των κανονισμών. Μετά από χρόνια διεύρυνσης του κανονιστικού πλαισίου στον τομέα της ενέργειας, του κλίματος, των οικονομικών και της βιομηχανίας, πλέον υπάρχει αυξανόμενη συμφωνία ότι η σωρευτική επιβολή κανόνων βαραίνει τις επιχειρήσεις και τους αυτοαπασχολούμενους.
Η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπερασπίστηκε μια “φιλόδοξη ατζέντα απλοποίησης” και ανακοίνωσε νέες πρωτοβουλίες για τη μείωση της γραφειοκρατίας.
Η αναφορά της Επιτροπής στη μείωση της γραφειοκρατίας αποτελεί έμμεση παραδοχή: το μοντέλο έχει καταλήξει να πνίγει μέρος της δυναμικής που επιδιώκει να οργανώσει.
Ο οδικός χάρτης “Μια Ευρώπη, Μια Αγορά” και το λεγόμενο “28ο καθεστώς” αποσκοπούν στη διευκόλυνση των διασυνοριακών δραστηριοτήτων, αλλά έρχονται μετά από χρόνια κατά τα οποία η οικονομική ολοκλήρωση υπήρξε κατακερματισμένη.
Ο Εμμανουέλ Μακρόν κάλεσε για “πολύ συγκεκριμένες” αποφάσεις πριν από τον Ιούνιο, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτζ ζήτησε μια Ένωση “ταχύτερη και πιο αποτελεσματική”.
Και οι δύο συμφώνησαν στην επιτάχυνση της ένωσης κεφαλαιαγορών. Διαπιστώνεται λοιπόν ότι υπάρχει κοινή διάγνωση, αλλά το ερώτημα είναι αν οι θεραπευτικές προσεγγίσεις θα είναι επαρκείς.
Ενέργεια: το κόστος γεωπολιτικής συνοχής
Η συζήτηση σχετικά με την ενέργεια ήταν από τα πιο ευαίσθητα σημεία. Οι ηγέτες παραδέχθηκαν ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας εξακολουθούν να αποδυναμώνουν τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Ωστόσο, ό,τι παρουσιάστηκε ως “ανισορροπίες” έχει σαφείς πολιτικές αιτίες.
Η επιταχυνόμενη αποδοχή ρωσικού αερίου, η στροφή προς το υγροποιημένο φυσικό αέριο—κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες—και μια ενεργειακή μετάβαση με αυτοκτονικές προθεσμίες έχουν δημιουργήσει μια κοστολόγηση που πλήττει τη βιομηχανία της Ευρώπης σε σύγκριση με τους ανταγωνιστές της.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες προστατεύουν την παραγωγή τους με φτηνή ενέργεια. Η Κίνα συνδυάζει επιδοτήσεις και στρατηγικό έλεγχο. Αντίθετα, η Ευρώπη πληρώνει περισσότερα για να παράξει και, μάλιστα, φαίνεται να είναι περήφανη γι’ αυτό. Εξαιρέσεις φαίνονται οι χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία, οι οποίες δεν επιθυμούν να αποσυνδεθούν πλήρως από τους ρωσικούς ορυκτούς πόρους.
Στο κάστρο Άλντεν Μπίζεν, συζητήθηκε η διαφοροποίηση και η αποτελεσματικότητα. Όμως, δεν ακούστηκε καμία κριτική ανασκόπηση της πορείας που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια. Αναδιοργάνωση ναι, διόρθωση όχι.
“Κατασκευασμένο στην Ευρώπη” και η επιστροφή της κοινοτικής χρέωσης
Στο ίδιο πλαίσιο, αναβίωσε η συζήτηση σχετικά με το “Κατασκευασμένο στην Ευρώπη”: την προτεραιότητα των ευρωπαϊκών εταιρειών σε στρατηγικούς τομείς. Ο Αντόνιο Κόστα ανέφερε ότι υπήρξε “ευρύτερη συμφωνία” για την εξερεύνηση αυτού του πεδίου με συγκεκριμένο και αναλογικό τρόπο. Η Γαλλία προχωρά, ενώ η Γερμανία και οι βόρειες χώρες ανησυχούν για τον προστατευτισμό που θα μπορούσε να διασπάσει τη μοναδική αγορά.
Η συζήτηση αποτυπώνει τον τρόπο που η Ευρώπη θέλει να προστατεύσει τη βιομηχανία της, χωρίς να παραδέχεται ότι η ανοικτή πρόσβαση χωρίς αμοιβαιότητα έχει δημιουργήσει προβλήματα.
Η στρατηγική αυτονομία πλέον δεν είναι απλώς ένα σλόγκαν, είναι αναγκαιότητα. Ωστόσο, η υλοποίησή της συγκρούεται με χρόνια εμπορικής ορθοδοξίας και πολιτικών συμφερόντων.
Άτυπη συνάντηση 19 ηγετών ΕΕ: Το πρωινό γεύμα που εξελίχθηκε σε φιάσκο
Παράλληλα, αναδύεται η πρόταση για νέα ευρωομόλογα. Ο Μακρόν υποστήριξε ξανά την κοινή χρέωση για τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων, αλλά η Γερμανία και άλλοι εταίροι παραμένουν επιφυλακτικοί.
Δύο ταχύτητες και νέες ισορροπίες
Οι ηγέτες τώρα αναφέρουν με μεγαλύτερη ευκολία την ιδέα να προχωρήσουν χωρίς τη συμμετοχή όλων. Ο Κόστα και η φον ντερ Λάιεν επιμένουν στην προτεραιότητα της συναίνεσης μεταξύ των Είκοσι-Επτά, αλλά δεν αποκλείουν την ενισχυμένη συνεργασία αν η ομοφωνία αποδειχθεί αδύνατη. Μια Ευρώπη πολλών ταχυτήτων, που παλαιότερα θεωρείτο ανωμαλία, φαίνεται να γίνεται αποδεκτή ως πρακτικό εργαλείο.
Σε αυτό το νέο χάρτη συμμαχιών, η συνάντηση μιας επιλεγμένης ομάδας πριν από τη μεγαλύτερη σύναξη, υπό την ηγεσία του Μερτζ σε συνεργασία με τη Τζόρτζια Μελόνι και τον Μπαρτ ντε Βέβερ, δεν είναι καθόλου ασήμαντη. Περίπου είκοσι ηγέτες συντόνισαν θέσεις πριν από την επίσημη σύνοδο, με τον Πέδρο Σάντσεθ να είναι απών.
